Łacina

pojawiają się w orzeczeniach TK i SN, polega na tym, że sędzia orzeka w składzie kolegialnym sądu - wyrok większością głosów, sędzia może się z nim nie zgadzać

partykularne porządki w średniowieczu - pytano według jakiego prawa ma być sądzony, używane w prawie międzynarodowym prywatnym - zastanawiamy się wobec ktorego porządku prawnego

dziecko z mocy prawa nabywa obywatelstwo po matce

ludzie organizują normy prawne w społeczeństwie

skąd się bierze prawo, kodeks karny/skąd wiemy jak prawo wygląda, komentarz do kodeksu karnego

dobrze byłoby stworzyć prawo z niczego, bez powtarzania wzorców

czasami ścisłe trzymanie się litery prawa jest szkodliwe

ius cognes - strony nie mogą dokonywać modyfikacji, prawo publiczne nie może być zmieniane umowami prywatnymi/ius dispositivum - strony mogą dokonywać modyfikacji w stosunkach prawnych, czasem w prawie prywatnym (czasem nie)

ius particulare - obowiązuje tylko niektórych/ius universale - obowiązuje wszystkich

glosa, z której korzystali studenci, najważniejszy tekst dla studentów i badaczy prawa

samo forum może też oznaczać sąd właściwy dla danej sytuacji

prawo rzymskie jest posiłkowym źródłem prawa kanonicznego (gdy prawo kanoniczne nie precyzowało jakiejś kwestii, sięgano do prawa rzymskiego)

zgodnie z tym co jest w przepisie, ale niezgodnie z tym co ustawodawca chciał osiągnąć (luki prawne)

zasada racjonalnego prawodawcy, powinien on stosować precyzyjny język, jeśli chce w ustawie odnieść się dwukrotnie do te samej kwestii, powienin użyć dwa razy tego samego określenia

analogia iuris niedopuszczalne w Polsce

jeśli któraś z określonych przez ustawodawcę przesłanek nie jest spełniona, to dana czynność jest niemożliwa do wykonania,

wynika z doświadczenia życiowego, wystąpiły pewne przesłanki, co przyniesie określony skutek

jeśli wystąpią pewne przesłanki można zastosować domniemanie, jeśli ktoś przedstawi przeciwdowód zostanie to obalone

nie można ich obalić przeciwdowodem (nie ma ich lub są rzadkie)

de lege lata - omówienie istniejącego stanu prawnego/de lege ferenda - komentarz do ustawy, wniosek dla ustawodawcy, co mógłby zmienić lub poprawić

początkowo lex była ustawą uchwaloną na zgromadzeniu ludowym, po lex hortnesia rozumiano ją jako każdą uchwałę uchwaloną na zgromadzeniu plebejskim

często stosowane do prawa własności

oświadczenie woli nie zawsze musi być wyrażone w konkretny sposób, czasem sam gest lub czynność jest rozumiane jako oświadczenie woli

Art. 73 k. c: $ 1 Jeśli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną, dokumentową albo elektroniczną, czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest nieważna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności [...]

Art. 74 k. c: Zastrzeżeniem formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej bez rygory nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron [...]

Art. 590 k. c: Jeżeli rzecz zostanie kupującemu wydana, zastrzeżenie własności powinno być stwierdzone pismem. Jest ono skuteczne względem wierzycielu kupującego, jeżeli pismo ma datę pewną

kwestie które strony koniecznie muszą zawrzeć dokonywanej czynności prawnej, bo inaczej ta na czynność nie istnieje

to, co z natury wynika jak wygląda dana czynność prawna - to, co jest w nią wbudowane, strony nie muszą się przejmować, ponieważ te elementy są wbudowane w dana czynność ipso iure

termin, warunek, polecenie

osoba z niepełną zdolnością do czynności prawnych zawiera taką umowę, która ma podwójny skutek - przysporzenie i zobowiązanie (przysporzenie musi otrzymać, zobowiązania nie musi)

Art. 191 k. c: Własność nieruchomości rozciąga się nad rzeczą ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową

własność jest stanem prawnym, musimy mieć tytuł prawny, bo jest podstawą władania rzeczą - natomiast posiadanie jest stanem faktycznym

abutendi - prawo by zużyć lub zniszczyć, fruendi - prawo czerpania pożytków ze swoich rzeczy

Art. 195 k. c: Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność)

Art. 222 k. c: Właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba, że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą

Art. 222 k. c: Przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń

służebność - uprawnienie, które ktoś ma w stosunku do naszej rzeczy/gruntu, zachowanie bierne

służebności gruntowe, osobiste

należy zachowywać się biernie

posiadanie dla swojego istnienia wymaga corpus (fizycznego ciała) i animus (wola zatrzymania rzeczy dla siebie)

możliwość zatrzymania rzeczy do czasu rozliczenia się z drugą stroną

Art. 922 k. c: Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów Art. 494 k. c: Spółka przejmująca albo spółka nowa wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa spółki przejmowanej [...]

Art. 981 k. c: W testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku

Art. 968 k. c: Spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby

Art. 1017 k. c: Jeżeli przed upływem terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku spadkobierca zmarł nie złożywszy takiego oświadczenia, oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone przez jego spadkobierców

Art. 1030 k. c: Do chwili przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku

Art. 1031 k. c: W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku

zdarza się, że spadkodawca dokonuje przysporzenia na rzecz spadkobiercy za życia, decyduje, że o tę kwotę spadek będzie mniejszy

spadkobierca może domagać się wydania spadku od każdej osoby, u której ten spadek się znajduje

Kan. 1073: Przeszkoda zrywająca czyni osobę niezdolną do zawarcia związku małżeństwa

obecnie - zgoda małżeńska musi być wyrażona przez stronyw momencie zawarcia małżeństwa, w prawie rzymskim: przez całe trwanie małżeństwa

powoływanie się na własną zdradę, aby doprowadzić do rozwodu

Kan. 1061: Ważne małżeństwo pomiędzy ochrzczonymi nazywa się tylko zawartym, jeśli nie zostało dopełnione; zawartym i dopełnionym, jeśli małżonkowie podjęli akt małżeński przez zdolny do zrodzenia potomstwa

Kan. 1141: Małżeństwo zawarte i dopełnione nie może być rozwiązane żadną ludzką władzą i z żadnej przyczyny, oprócz śmierci

KRiO Art. 61: $1 Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, aby sąd orzekł separację $2 Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych dzieci, sąd może orzec separację na podst. zgodnego żądania małżonków

Kan. 1142: Małżeństwo niedopełnione, zawarte przez ochrzczonych lub między stroną ochrzczoną i nieochrzczoną, może być ze słusznej przyczyny rozwiązanie przez papieża, na prośbę obydwu stron lub tylko jednej, choćby druga się nie zgadzała

KRiO Art. 62: Jeżeli dziecko urodziło się w trakcie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia, domniemywa się, że pochodzi ono od męża matki

Kan. 1084: $3 Niepłodność ani nie wzbrania zawarcia małżeństwa, ani nie powoduje jego nieważności, z zachowaniem przepisu kan. 1098 (podstep)

Kan. 1084: $1 Niezdolność dokonania stosunku małżeńskiego uprzednia i trwała, czy to ze strony mężczyzny czy kobiety, czy to absolutna czy względna, czyni małżeństwo nieważnym z samej jego natury

sytuacje, w których kobieta współżyła więcej niż jednym mężczyzną

Kan. 1061: $3 Nieważne małżeństwo nazywa się mniemanym, jeśli zostało zawarte w dobrej wierze przez przynajmniej jedną ze stron, dopóki obydwie strony nie upewnią się o jego nieważności

KRiO Art. 121: $1 Przez prysposobienie powstaje [...] taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi $2 Przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku do krewnych przysposabiających

KRiO Art. 124: $1 Na żądanie przysposabiającego i za zgodą osób, których zgoda jest do przysposobienia potrzebna, sąd opiekuńczy orzeka, że skutki polegać będą wyłącznie na powstaniu stosunku między stronami, rozciąga się też na zstępnych przysposobionego

KRiO Art. 119: $1 Rodzice mogą przed sądem opiekuńczym wyrazić zgodę na przysposobienie swego dziecka w przyszłości bez wskazania osoby przysposabiającego. Rodzicom, wyrażającym zgodę, władza rodzicielska i prawo do kontaktów z dzieckiem nie przysługują

nie można domagać się pomocy skargi spełnienia świadczenia

Art. 387 k. c: Umowa o świadczenie niemożliwe jest nieważna (świadczenie rzeczy, która nie istnieje albo takiej, która nie znajduje się w obrocie)

umowy do konkretnej rzeczy (specyficznej)

Art. 361 k. c: $2 W powyższych granicach, w braku odmiennego przepis ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono

Art. 365 k. c: Jeżeli dłużnik jest zobowiązany w ten sposób, że wykonanie zobowiązania może nastąpić przez spełnienie jednego z kilku świadczeń, wybór świadczenia należy do dłużnika, chyba że [...] uprawnionym do wyboru jest wierzyciel lub osoba trzecia

Art. 938 k. c: Dziadkowie spadkodawcy [...] (jeśli nie mogą otrzymać alimentów) mogą żądać od spadkobiercy nieobciążonego środków utrzymania. Spadkobierca może uczynić zadość tym roszczeniom płacąc dziadkom spadkodawcy sumą odpowiadającą ¼ swojego udziału

Art. 393 k. c: $1 Jeżeli w umowie zastrzeżono, że dłużnik spełni świadczenie na rzecz osoby trzeciej, osoba ta, w braku odmiennego postanowienia umowy, może żądać bezpośrednio od dłużnika spełnienia zastrzeżonego świadczenia

Art. 357 k. c: Jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami [...] sąd może po rozważeniu interesów stron oznaczyć sposób wykonania zobowiązania (wysokość świadczenia, rozwiązanie umowy)

stabilizator - strona żądająca świadczenia od swojego konferenda musi zaoferować doświadczenie wzajemne

strona nie ponosi odpowiedzialności

Art. 321 k.p. c: Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzić ponad żądanie

Art. 15 k.p. c: $1 Sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy

Art. 46 k.p. c: Strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi I instancji sporu juz wynikłego lub sporów mogących wyniknąć w przyszłości z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie wyłącznie właściwy, jeśli strony nie postanowiły inaczej [...]

Art. 187 k.p. c: Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: [...] wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwości tego sądu

Art. 6 k. c: Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne

Art. 48 k.p. c: Sędzia jest wyłaczony z mocy ustawy w sprawach, w których jest stroną, sprawach swojego małżonka lub krewnych, w których był pełnomocnikiem lub radcą prawnym strony, w których w I instancji brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia

Art. 49 k.p. c: Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48, sąd wyłączą sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronnego sędziego w danej sprawie

Art. 9 Konwencji wiedeńskiej: Państwo przyjmujące może bez obowiązku uzasadnienia swej decyzji zawiadmoic państwo wysyłające, że szef misji lub któryś członek misji jest persona non grata. Państwo wysyłające odwoła ta osobę lub położy kres jej funkcjom

Art. 1 k. k: Odpowiedzialności karnej podlega tylko ten, kto popełnia czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia

Art. 9 k. k: Czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić albo przewiduje możliwość jego popełnienia, godzi się na nią

sprawca nie chce popełnić przestępstwa, ale przewiduje taka możliwość i godzi się na to

Art. 9 kk: Czyn zabroniony popełniony jest nieumyślnie, jeżeli sprawca nie mając zamiaru jego popełnienia, robi to przez niezachowania ostrożności wymaganej, a popełnienie tego czynu mógł przewidzieć (surowsza odpowiedzialność gdy następstwo przewidzial)

Art. 5 k.p. k: Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego

Art. 5 k.p. k: Oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem

Art. 17 k.p. k: Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy: [...] postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone albo wcześniej wszczęte toczy się