Moja lekcja

Ekonomia

pochodzi z języka greckiego od słów OIKOS(dom, gospodarstwo domowe), i NOMOS(prawo zasada). Jest nauka badająca w jaki sposób

Chrematystyka

Chremata- majatek, umiejętność osiągania bogactwa

Ojciec Ekonomi

Adam Smith (1723-1790) twórca klasycznej szkoły w ekonomii politycznej

Kierunki i Szkoły w ekonomii

Klasyczna Ekonomia polityczna, Marksizm, Kierunek subiektywno-marginalistyczny, kierunek historyczny, ekonomia neoklasyczna

Klasyczna Ekonomia polityczna

fizjokratyzm, angielska i francuska ekonomia klasyczna (A. Smith,D. Ricardo)

Marksizm

przedstawiciele (K. Marks,W. Lenin)

Kierunek subiektywno-marginalistyczny

szkoła psychologiczna (Austria), matematyczna (w Lozzannie), neoklasyczna (anglo-amerykanska)

Ekonomia Neoklasyczna

Keynesism, ekonomia instytucjonalna

Ekonomia Pozytywna

zajmuje się obiektywnym objaśnianiem reguł funkcjonowania gospodarki. Zajmuje się przedstawieniem rzeczywistości taka jaka ona jest a nie jaka powinna być.

Ekonomia normatywna

zajmuje się sądami wartościującymi

Mikroekonomia

koncentruje się na wyborach dokonywanych przez poszczególne podmioty gospodarcze i badaniem zjawisk i procesów zachodzących w różnych fragmentach gospodarki i na poszczególnych rynkach

przedmiot zainteresowania mikroekonomii

czynniki wpływające na wielkość popytu i podaży, zależności między elementami rynku, czynniki determinujące wybory konsumentów

Makroekonomia

zajmuje się badaniem gospodarki narodowej jako całości odnosi się do ogólnego obrazu gospodarki a nie szczegółów działalności gospodarczej

przedmiot zainteresowania makroekonomii

Łączna produkcja i konsumpcja w danej gospodarce, globalna podaż produktów i usług, popytogolny poziom cen stopa inflacji bezrobocie

Prawa Ekonomiczne

wykryte i opisane prawidłowości rządzące procesami gospodarczymi, stałe powtarzające się zależności (związki) między poszczególnymi elementami procesu gospodarowania

Teorie ekonomiczne

odwzorowują zjawiska prawidłowości gospodarczej, przedstawiają ogólny obraz procesów i zjawisk gospodarczych, operują pewnymi założeniami upraszczającymi rzeczywistość

model ekonomiczny

zbiór założeń tworzących uproszczony schematyczny obraz pewnego fragmentu lub całości gospodarki, w którym można badać istotne zależności,

Ekonomia a inne nauki

Nauka empiryczna i spoleczna, dzielimy na FORMALNE (matematyka, logika, statystyka) I EMPIRYCZNE - (Przyrodnicze (geografia, biologia, fizyka) Społeczne - (ekonomia, historia, psychologia, filozofia))

Potrzeby i ich rodzaje

Potrzeba - odczuwalny przez jednostkę stan braku czegoś, połączony z dążeniem, do jego zaspokojenia (cechy: ilościowo ograniczone mogą być odczuwane w sposób subiektywny i obiektywnie, charakter społeczny)

Piramida Potrzeb Maslowa

Fizjologiczne, bezpieczeństwa, przynależności, uznania, samorealizacji

Dobra Wolne

ilościowo nieograniczone zawsze dostępne La ludzi dostępne, (światło słoneczne, powietrze, woda w rzekach,)

Dobra gospodarcze (ekonomiczne)

ilościowo ograniczone, są efektem działalności gospodarczej czlowieka i otrzymywane w drodze wydobywania i przetwarzania zasobów przyrody,

Dobra Prywatne

konsumpcja indywidualna (samochód, komputer itp)

dobro publiczne

dobro które będąc konsumowane przez jedną osobę może być jednocześnie konsumowane przez innych ludzi (komunikacja publiczna, szkoły)

dobro komplementarne

wzajemnie się uzupełnia przy zaspokajaniu danej potrzeby, (auto, benzyna, TV, antena)

dobro substytucyjne

mogą się zastępować przy zaspokajaniu danej potrzeby, mają podobne zastosowanie i podobna wartość użytkowania (masło tłuszcze kawa futro)

Produkcja

działaność ludzka świadoma i celowa, przystosowująca zasoby i siły przyrody w celu wytworzenia dóbr służących zaspokojeniu potrzeb ludzkich

Zasoby naturalne

inaczej Ziemia, pola uprawne grunty pod zabudowę, tereny rekreacyjne) i wszelkie bogactwa naturalne

zasoby ludzkie

Praca, zasoby wiedzy, umiejętności, zdrowia i energii zawartych w człowieku,

Zasoby Kapitałowe

Kapitał, rzeczowe i finansowe

Rzadkosc

problem nauki ekonomii i działalności gospodarczej, jest odzwierciedleniem stosunku potencjalnego zapotrzebowania ludzi na dane dobro

Granica (krzywa) mozliwosci produkcyjnych

sposób graficzny różnych kombinacji ilości dóbr i usług które mogą być wytworzone

Wybór ekonomiczny

zmiany poziomu rozwoju społeczno- gospodarczego powodują powstawanie coraz to nowszych potrzeb

Koszt alternatywny

jest to koszt utraconych i zaniechanych możliwości. Oznacza utratę korzyści jakie można było osiągnąć z wyboru innego rozwiązania niż to które się wybrało

Racjonalność gospodarowania

dokonywanie najbardziej krzystynychy wyborów przy podejmowaniu decyzji w zakresie celów społeczno-gospodarczych

Zasada największego efektu

stwierdza że należy tak postępować aby przy danym nakładzie środków otrzymać maksymalny stopień realizacji celu

zasada najmniejszego nakładu

realizacja złożonego celu powinna się dokonać przy minimalnym nakładzie środków

Rachunek Ekonomiczny

sposób mierzenia nakładów i efektów działalności gospodarczej który sprzyja podejmowaniu optymalnych decyzji, zmierzających do maksymalizacji efektów

Rynek

proces w trakcie którego kupujący k sprzedający ustalają przedmiot i warunki wymiany dóbr i usług

Rynek wolnokonkurencyjny

w nim występuje duża liczba kupujących i sprzedających i żaden z nich nie ma wpływu na ceny

rynek oligopolityczny

to taki gdy na rynku występuje kilku sprzedających i wielu kupujących

rynek monopolistyczny

po stronie podaży ma jednego sprzedającego a po stronie popytu wielu kupujących

Popyt

relacja między ceną dóbr (usług) a jego ilością, która konsumenci są skłonni nabyć w danym czasie

Dobra wyższego rzędu

trwałe przedmioty konsumpcji, jak pralki, lodówki meble)

dobra podstawowe

dobra na które popyt maleje w miarę wzrostu dochodu lub rośnie

Prawo Engla

dokonał pierwszy badań zależności wydatków na poszczególne dobra,

zastosowanie prawa Engla

działa w odniesieniu do rodziny średniozamożnych i nie działa w przypadku rodziny bardzo biednych i bogatych

podaż

relacja pomiędzy ilością dóbr i usług dostarczonych na rynek a ich cenami w określonym czasie.

Wielkość podaży

konkretna ilość dóbr i usług jaki producent jest w stanie wyprodukować i zaoferować do sprzedaży

Oligopol

mała liczba przedsiębiorstw dominujących nad całym rynkiem w produkcji danego dobra,

monospon

przedstawia sytuację w której mamy wielu małych dostawców a tylko jednego dużego odbiorcę

konkurencja monopsonowa

istnieje gdy na rynku działa względnie duża liczba kupujących

oligopson

kiedy rynek jest zdominowany przed kilku kupujących

Kartel

porozumienie producentów które może dotyczyć rozmiarów produkcji

Syndykat

wyższa forma umowy kartelowej i jest to porozumienie w sferze zbytu

trust

stanowi połączenie niezależnych przedsiębiorstw w jedno

Koncern

przykład koncentracji kapitału opartej na ścisłej więzi produkcyjnej

konglomerat

polega na łączeniu przedsiębiorstw z różnych gałęzi

Holding

forma połączenia przedsiębiorstw w celu wykonania konkretnego przedsięwzięcia gospodarczego

Pieniądz

symboliczny i znak wartości, prawny środek płatniczy

Funkcje pieniądza

miernik wartości, środek cyrkulacji, środek tezaturacji (przechowywanie bogactwa)

polityka pieniężna

działania podejmowane przez banki centralne w celu wpływania na pieniężne i finansowe warunki gospodarowania

Cele polityki pieniężnej

STRATEGICZNE - odnoszą się do gospodarki jako całości (zatrudnienie, walka z inflacja) POŚREDNI - umożliwia monitorowanie realizacji rozwiązań i dokonywania ich korekt,

Banki i ich rodzaje

CENTRALNY- (bank państwa, bank banków), KOMERCYJNE - (udzielanie kredytów, przyjmowanie depozytów) BANKI INWESTYCYJNE

Rynek pieniężny

rynek kapitałów krótkoterminowych związanych z procesami obiegu pieniężnego produkcji i obiegu towarowego

Rynek Kapitałowy

dotyczy kapitałów długoterminowych związanych z finansowaniem rozwoju gospodarczego

Rodzaje pieniądza

GOTÓWKOWY (monety, papierowe znaki pieniężne i banknoty wymieniane na kruszec), BEZGOTÓWKOWY (depozyty a Vista, oszczędności ludnosci)

Agregaty pieniężne

miary zasobów pieniężnych tworzy się je dla celów analizy sektora bankowego

Baza monetarna

ilość pieniądza gotówkowego dostarczonego obiegowi pozabankowemy przez bank centralny i rezerwy gotówkowe banku

Mnożnik kreacji pieniądza

wielokrotność podaży pieniądza w stosunku do bazy monetarnej,

Stopa Redyskontowa

stopa po której bank centralny odkupuje od banków komercyjnych weksle

stopa lombardowa

stosowana przez bank centralny przy udzielaniu kredytu krótkoterminowego bankom komercyjnym

Stopa referencyjna

Określa minimalna cenę po jakiej bank centralny organizuje operacje otwartego rynku na rynku międzybankowym

stopa depozytowa

określa oprocentowanie jednodniowych depozytów składanych przez banki komercyjne w banku centralnym

Polityka fiskalna

polityka budżetowa, czyli decyzję państwa wykorzystania szeregu instrumentów fiskalnych (podatki i daniny publiczne)

deficyt budżetowy

nadwyżka wydatków państwa nad jego dochodami

dług publiczny

suma pozostałych do spalenia pożyczek państwowych

wydatki materialne

związane z zakupem przez władze publiczne dóbr i usług niezbędnych do spełniania przez nie funkcji statutowych

wydatki transferowe

nie są związane bezpośrednio z ruchem towarów i usług(emerytury zasiłki)

obszar relany(rzeczowy)

majątek publiczny (lasy bogactwa naturalne zbiorniki szlaki wodne drogi i budynki)

Obszar Finansowy

żeby zachować i powiększyć majątek publiczny oraz wytwarzać na bieżąco dobra publiczne

Budżet Państwa

fundusz publiczny służący gromadzeniu środków pieniężnych związku z funkcjami państwa

podatek

pieniężne i przymusowe ogólne i nieodpłatne świadczenie na rzecz państwa

Podatki Bezpośrednie

zależność między płaconym podatkiem, podatki dochodowe i podatki majątkowe

Podatki Pośrednie

obciążają podatnika w sposób nie pozostający w ścisłym związku z jego sytuacja dochodowa i majątkowa

Rynek pracy

analizowany jest w aspekcie relacji między podąża pracy a popytem na pracę

Stopa Bezrobocia

wyrażony procentowo stosunek liczby bezrobotnych do zasobów siły roboczej

Bezrobocie Technologiczne

wynika z postępu technologicznego powodujące zastępowanie pracy ludzi maszynami

bezrobocie koniunkturalne

bezrobocie związane z cyklicznymi zmianami produktywności gospodarki

bezrobocie frykcyjne

przejściowe spowodowane naturalnym procesem dopasowania się do siebie popytu na pracę podaży pracy

Bezrobocie strukturalne

wynika z niedopasowania struktury popytu na pracę oraz podaży siły roboczej