MYŚL SPOŁECZNA JAKO PODSTAWA UKSZTAŁTOWANIA SOCJOLOGII JAKO ODRĘBNEJ DYSCYPLINY NAUKOWEJ.

Myśl społeczna

nie była tożsama z socjologią jako dyscypliną naukową, stworzyła intelektualne ramy i potrzebę dla powstania socjologii.

Wiedza potoczna

zbiór spostrzeżeń (przypadkowych i osobistych), charakteryzuje ją fragmentaryczność i niespójność. Jest pochopna. Cechuje ją apodyktyczność

Wrażliwość artystyczna

Jej dominującym tematem jest los człowieka, który nierozerwalnie związany jest ze społeczeństwem.

Refleksja filozoficzna (filozofia społeczna/polityczna)

jeden z głównych nurtów filozofii od czasów starożytnych. Za swój cel stawia odkrywanie prawdy o świecie, co odróżnia ją od wrażliwości artystycznej i wiedzy potocznej. Jest ona uprawiana profesjonalnie.

Początki socjologii – wyłonienie się nowej nauki społecznej

1. Fundamentalne pytania myśli społecznej 2. Rewolucja myśli społecznej – od monizmu do dualizmu: 3. Ukonstytuowanie przedmiotu badań 4. Odrębny język i metodologia 5. Problem ładu społecznego jako impuls rozwojowy

1. Fundamentalne pytania myśli społecznej:

Myśl społeczna pojawiła się jako refleksja nad zmianą i kryzysem dawnych porządków, co z czasem doprowadziło do potrzeby stworzenia nowej nauki – socjologii.

2. Rewolucja myśli społecznej – od monizmu do dualizmu:

Kluczowe było wyodrębnienie porządku społecznego z przyrody – przejście od „naiwnego monizmu” do uznania społeczeństwa za odrębną, badającą się rzeczywistość. Społeczeństwo zaczęto postrzegać jako świat specyficzny, ale możliwy do naukowego badania.

3. Ukonstytuowanie przedmiotu badań:

Socjologia musiała zdefiniować swój własny, odrębny przedmiot – „to, co społeczne”. ● Gumplowicz – autonomia zjawisk społecznych, badanie grup. ● Durkheim – fakt społeczny jako zewnętrzny i przymuszający

4. Odrębny język i metodologia:

Socjologia rozwinęła własne pojęcia i metody badawcze (np. fakt społeczny, stygmatyzacja, sankcje, system normatywny, badania jakościowe). Język potoczny nie wystarczał do opisu złożoności życia społecznego

5. Problem ładu społecznego jako impuls rozwojowy:

W obliczu zmian (XIX wiek) kluczowym problemem stał się ład społeczny. Socjologia powstała jako odpowiedź na pytania o mechanizmy integracji społecznej, wcześniej rozważane przez doktryny filozoficzne (np. prawo naturalne).