rozdział 1

PRAWO

zbiór norm postępowania ustanowionych albo uznanych przez kompetentne organy państwa

WYPOWIEDZI (podział)

opisowe i pozaopisowe (dyrektywalne)

WYPOWIEDZI OPISOWE

stwierdzają, że tak jest albo nie jest, stwierdzają pewne stany rzeczy faktycznie istniejące czy tylko wyobrażone, są P albo F

WYPOWIEDZI DYREKTYWALNE

wpływają na ich adresatów, pełnią funkcję sugestywną, są bodźcem do określonego zachowania

WYPOWIEDZI DYREKTYWALNE (rodzaje)

normy postępowania/dyrektywy celowościowe (teleologiczne) - mówią, co trzeba zrobić, żeby osiągnąć rezultat / czyn. konwencjonalna - czynność, której reguły sensu nakazują przypisać sens kulturowy, kto i jak może dokonać czyn. konwencjonalnej

NORMA POSTĘPOWANIA

wypowiedź, która określonym podmiotom jako jej adresatom nakazuje albo zakazuje, aby w określonych okolicznościach postępowały w określony sposób

NORMA POSTĘPOWANIA ZAWIERA:

1. adresata 2. określenie postępowania wyznaczonego adresatowi 3. określenie okoliczności, w których adresat musi postąpić w określony sposób

NORMA INDYWIDUALNA

wskazuje adresata nazwą indywidualną

NORMA GENERALNA

wskazuje adresata nazwą rodzajową

NORMA KONKRETNA

wyznacza do spełnienia jakiś czyn, który NIE jest powtarzalny

NORMA ABSTRAKCYJNA

wyznacza jakieś zachowanie określonego rodzaju, POWTARZALNE

NORMODAWCA

osoba / grupa osób, która ustanawia normy

NORMY AUTONOMICZNE

normodawca stanowi je sam dla siebie

NORMY HETERONOMICZNE

normodawca stanowi je dla innych podmiotów

ZAKRES ZASTOSOWANIA NORMY

klasa możliwych przyszłych sytuacji, w których norma znajduje zastosowanie

ZAKRES NORMOWANIA NORMY

klasa przyszłych zachowań adresata normy, które norma ta wyznacza mu do spełnienia

SŁOWNA POSTAĆ NORMY (3)

1. rozkazująca (Zatrzymaj się! - normodawca zwraca się bezpośrednio do adresata) 2. hipotetyczna (Jeżeli ktoś..., powinien) 3. kategoryczna (Każdy, kto...)

OBOWIĄZYWANIE NORMY 1. UZASADNIENIE TETYCZNE

jeżeli taką normę ustanowił albo uznał i tego nie odwołał ktoś, komu nalezy dawać posłuch ze względu na szczególną pozycję społeczną (autorytet/ dysponuje mocą/ upoważniony do stanowienia norm)

OBOWIĄZYWANIE NORMY 2. UZASADNIENIE AKSJOLOGICZNE

czyny nakazane przez tą normę są dobre/ godne aprobaty, a czyny zakazane są złe. Aprobata może odnosić się do czynów nakazywanych przez normę lub do ich skutków.

OBOWIĄZYWANIE NORMY 3. UZASADNIENIE BEZAWIORALNE

adresaci zachowują się zgodnie z tą normą lub prawdopodobne jest, że za niezrealizowanie tej normy spotka ich jakaś dolegliwość (sankcja)

NORMA PRAWNA

taka norma postępowania, która została ustanowiona / uznana przez upoważniony organ państwa (GENERALNA + ABSTRAKCYJNA)

BUDOWA NORMY PRAWNEJ (koncepcja trójczłonowa)

1. hipoteza (adresat + okoliczności) 2. dyspozycja (nakaz/zakaz) 3. sankcja (konsekwencje przekroczenia normy - nie zawsze)

NORMY NIEDOSKONAŁE (leges imperfecta)

określa adresatowi obowiązek określonego zachowania, ale za niezrealizowanie go prawodawca nie przewiduje kary

NORMA SANKCJONOWANA

norma postępowania wyznaczająca określonemu podmiotowi w określonych okolicznościach jakieś zachowanie. norma staje się sankcjonowana ze względu na normę ją sankcjonującą

NORMA SANKCJONUJĄCA

norma, która określonym adresatom nakazuje wymierzać sankcje za niezrealizowanie nakazów wyznaczonych w normie sankcjonowanej, jeżeli znalazła ona zastosowanie

NORMA MERYTORYCZNA

nakazuje/zakazuje jakiś zachowań np. zachowań psychofizycznych albo konwencjonalnych

NORMA KOMPETENCYJNA

udziela jakimś podmiotom jakiegoś upoważnienia/kompetencji do wykonania określonych czynności konwencjonalnych. dwa podmioty: ten, który upoważnia i adresat