starzenie sie

zmysl sluchu u kobietu

jest dluzej sprawny niz u mezczyzn bo wychowuja wnuki

Gorsze dna u starszych mezczyzn

poprzez promieniwanie

dalekowzrocznosc starcza

trudno nam robic czynnosci dnia codziennego

osrodkowy uklad nerowoy

zmniejsza sie ilosc autochiliny (pamiec) i serotoniny

mozg

zmniejsza sie jego wielkosc, ilosc neuroprzekaznikow

slabsze impulsy

zmniejsza sie ilosc polaczen nerwowych i oslonki mielinowej

dlaczego neurony umieraja

bo zmniejsza sie wydolnosc pluc, jest mniej tlenu i glukozy, powstaja zmiany miazdzycowe

aktywnosc superpatologiczna

powoduje szybsze stazenie sie

pigmentacja u starszych osob

komorki nie usuwaja produktow przemiany materii poprzez zwolniony metabolizm

Afganistan dlaczego tam mezczyzni zyja dluzej

gorzysty teren kobiety pracuja ciezej

dlaczego lew zabija lwiatko jak ma nowa samice

teoria babci adaptacyjna strategia eliminacji cudzych genów – oba zjawiska wynikają z doboru naturalnego.

Niedożywienie matki

zaburzenia rozwoju płodu, niedobór protei i aminokwasów., przyczyna wad budowy i funkcjonowania organizmu płodu

zbyt wysoki poziom cholesterolu w mleku matki

nieprawidłowy metabolizm cholesterolu w przyszłości.

Niedożywienie płodu

skutkuje oszczędniejszym zużyciem energii przez mięśnie oraz zwiększoną proporcją włókien wolnokurczących się – co oznacza mniejsze zużycie energii, ale też możliwą utratę szybkości ruchowej.

rozwoj progresywny

- wzrostu i kształtowania organizmu

Grypa matki w 3 trymestrze ciąży

moze spowodowac schizofremie u dziecka w dorosłości

Zakażenia oddechowe w okresie niemowlęcym

mogą wpływać na podatność na choroby płuc w dorosłości.

Wczesne odżywianie

ma też długofalowy wpływ na metabolizm tłuszczów i cholesterolu.

Psychika i zachowania społeczne

rozwijają się równolegle z rozwojem biologicznym – dlatego mówi się o rozwoju biokulturowo

cechy osiągają maksymalny wzrost

już w okresie dojrzewania (elementy chrzęstne nosa, małżowina uszna, wymiary klatki piersiowej, wielkość gałki ocznej).

Cechy rozwojowe można podzielić na:

o progresywne – wzrastają w jednym kierunku (np. siła, masa ciała), o regresywne – maleją (np. elastyczność skóry, zdolność regeneracji

Moment osiągnięcia maksymalnej wartości danej cechy wyznacza początek jej...

regresu

OTOGENEZA

przemiany fizjologiczne i anatomiczne osobnika

Do kiedy zmienia sie tkanka kostna

do 40 roku życia

Czy dlugosc kosci sie zmienia?

. W dorosłości nie zwiększa się już długość kości, lecz zachodzą zmiany ich struktury, a procesy wzrostu zamykają się w nasadach i trzonach kości.

. Początek dorosłości to czas, w którym zasoby tkanki kostnej utrzymują się na podobnym poziomie, aż do...

zaniku działania hormonów płciowych.

Jakie cechy rozwijają sie najszybciej?

• dokładność ruchów, • giętkość, • siła dynamiczna i zwinność.

jakie cechy rozwijają sie najpozniej?

somatyczne

kiedy obserwuje sie obnizenie wzrostu siły dynamicznej?

okolo 12 roku zycia

kiedy jest szczyt wytrzymałosci statycznej?

15 rok zycia

slabe warunki srodowiskowe i niska aktywnosc ruchowa, regres wydolnosci roboczej kiedy?

30 - 35 rok życia

Chłopi pracujący w złych warunkach, regres wydolnosci roboczej

30–35 roku życia.

U osób prowadzących siedzący tryb życia, np. w krajach wysoko uprzemysłowionych, regres sprawności może następować

18-20 lat

Ludność prowadząca aktywny tryb życia (np. górale, ludy pierwotne) – osiąga...

osiąga wysokie wartości VO₂max i późny regres (ok. 50–60 r.ż.).

udność siedząca (kraje uprzemysłowione) – osiąga...

osiąga niższy poziom wydolności i wcześniejszy regres (ok. 20–25 r.ż.).

dlaczego regres cech somatycznych jest trudny do zauważenia?

, ponieważ np. długość kości zmienia się bardzo powoli (zaledwie kilka milimetrów na dekadę). Stabilność tkanek, takich jak kostna czy tłuszczowa, jest tylko pozorna, ponieważ stale zachodzi ich przebudowa i wymiana substancji.

okresie stabilizacji w rozwoju osobniczym

lecz względnej równowadze między procesami anabolicznymi (budowy) i katabolicznymi (rozpadu). ok. 18–20 r.ż.) aż do ok. 40 roku życia, czyli okresu, gdy kończą się przyrosty większości cech, a organizm utrzymuje wysoki poziom sprawności.

Drugi szczyt

Zjawisko to wiąże się z ponownym wzrostem niektórych właściwości po wcześniejszym okresie spadku. Dotyczy m.in. wydolności tlenowej, pracy serca i płuc oraz niektórych funkcji fizjologicznych. przypada około 45 r.ż. u kobiet i 50 r.ż. u mężczyzn

premenopauza

pokrywa sie u kobiet z drugim szczytem

że ludzie z rozwiniętych, postindustrialnych społeczeństw

mają wyższy poziom gonadotropin i hormonów płciowych niż osoby z populacji żyjących w gorszych warunkach.

Czym roznia sie osoby dorosłe?

neurohormonalną aktywnością organizmu w zależności od warunków społeczno-ekonomicznych.

Okres równowagi rozwojowej

to czas największej wydajności człowieka – zwykle przypada na jego pełną dojrzałość zawodową i rodzicielską.

procesy inwolucyjne (stazenie sie w sensie biologicznym)

przewagę procesów katabolicznych (rozpadu, zużycia energii) nad anabolicznymi

Teoria genetyczna

Zakłada, że starzenie się jest skutkiem entropii materiału genetycznego komórek.

Teoria genetyczna, W komórkach długo żyjących dochodzi do:

• spadku sprawności replikacji i transkrypcji DNA, • błędów podczas syntezy RNA i białek, • nagromadzenia mutacji oraz przypadkowych uszkodzeń genetycznych.

teoria genetyczna co jest skutkiem?

Skutkiem jest zmniejszona dokładność przekazywania informacji genetycznej, co prowadzi do zaburzeń pracy komórek i skrócenia ich życia.

co rośnie ciagle?

nos ucho, oko, cisneinie krwi,

szczyt wytrzymalosci ruchow reki

17 lat

szczyt dokladnosci ruchow ręki

27 lat

szczyt siky statycznej i dynamiczej ruchow reki

okolo 23 lata

co regresuje drugie

echy psychometryczne i fizjologiczne

rozwoj inteligencji

szczyt przy koncu dorastania potem regres

podokres wieku starczego

60 - 75 lat

pod okres wieku starego

75- 90 lat

podokres glebokiej starosci

ponad 90 lat

przezywalnosc po wieku 60 lat

jest wieksza w krajach nieuprzemysłowionych

teoria biochemiczna

Zwraca uwagę na zmiany w strukturze komórek – m.in. wzrost stężenia pigmentów i produktów przemiany materii, co ogranicza funkcje metaboliczne.

Teoria odpornościowa

Uważa, że starzenie wynika z nieprawidłowej reakcji układu immunologicznego, który z wiekiem staje się wrażliwszy na własne białka i substancje organizmu. Następuje autoagresja immunologiczna, prowadząca do osłabienia odporności.

4. Teoria rozwojowa

Tłumaczy starzenie się jako proces hamowania rozwoju – w wyniku nadprodukcji produktów przemiany materii i autokatalizy.

Teoria żywieniowa

Wiąże starzenie się z zaburzeniami w ukrwieniu i odżywieniu tkanek, spowodowanymi zmianami miażdżycowymi.

Koncepcje homeostatyczne i hormonalne

Od wielu lat wysuwana jest koncepcja naruszenia w okresie starości równowagi energetycznej (homeostatu) – obejmującej hormony GH, insulinę i glukozę. Zaburzenia te powodują:

Koncepcje homeostatyczne i hormonalne, Zaburzenia te powodują:

• utratę stabilności środowiska wewnętrznego, • zwiększone odkładanie tłuszczu, • podwyższenie poziomu cholesterolu, • obniżenie tolerancji glukozy, • większe ryzyko miażdżycy i cukrzycy.

Teoria plejotropii antagonicznej, co zakłada

Zakłada, że jeden gen może wywoływać sprzeczne efekty fenotypowe: • korzystne w młodości, • szkodliwe w późniejszym wieku.

teoria plejontropowa geny zwiazne sa z...

• chorobami krążenia, • chorobą Alzheimera, • regulacją poziomu testosteronu i cholesterolu.

plejontropia def

pojedynczy gen wplywa na kilka cech fenotypowych

Teoria oszczędnego gospodarowania energią

dluga jest w opisaniu, zobacz sobie to str 8

nieprawidłowa apoptoza

może mieć związek z procesami starzenia, prowadząc do przedwczesnego obumierania komórek.

Teoria ewolucyjna

starzenie jako zjawisko konieczne dla istnienia gatunku – służące przemienności pokoleń. utrwalane są korzystne cechy w nowych pokoleniach, a eliminowane – mniej przydatne.

U mężczyzn spadek syntezy androgenów

30 - 40 rok

widzenia menopauza jest korzystna dla gatunku

umożliwia kobietom opiekę nad potomstwem i wnukami po zakończeniu reprodukcji („teoria babci”).

Zmiany fizjologiczne po menopauzie

osteoporoza (z powodu spadku estrogenów), pogorszenie pamięci, choroby serca, a tempo zmian inwolucyjnych zależy od stylu życia i aktywności fizycznej.

osteoporoza u mężczyzn

U mężczyzn również występują zmiany metaboliczne – zmniejsza się produkcja GH i hormonów jąder, co również może prowadzić do osteoporozy.

Teorie długości życia i różnice płciowe

• Kobiety, które rodziły dzieci, częściej doświadczają wcześniejszych zmian starczych niż te, które nie rodziły, • Mężczyźni, którzy nie mieli potomstwa, często żyją dłużej, • Średnio kobiety żyją dłużej, co wiąże się z hormonalną ochroną estrogenów

jak zachodza zmiany starcze w tkankach pozbawionych naczyn włosowatych

nadmierne odkladanie sie soli mineralnych i cholesterolu

jak zmniejsza sie wysokosc ciała

miedzy 30-90 r.z. o 5%

dlaczego maleje masa mozgu

obumieraja neurony i komorki glejowe bo nie ma glukozy i tlenu za duzo, bo zatory, miazdzyca

kubki smakowe

maleja 3x

sluch

po 80 roku zycia polowa osob ma juz niedosluch

perosbia

to samo co perswazja

dlaczego starzy ludzie wolniej sie poruszaja

zanikaja wlokna nerwowe i inf są przekazywane wolniej

myslenie abstrakcyjne

obniza sie na starosc

pamiec

mniej acetylocholiny, problem z pamiecia krotkotrwala i uczeniem sie

zbyt malo dopaminy

schizofremia, objawy psychotyczne

zbyt malo dopaminy

parkinson

starzenie sie wewnetrzne

szybciej u mezczyzn

starzenie sie zewnetrzne

szybciej u kobiet

entropia

wzrost rozpadu materialu

osteroporoza

wapn sie nie wchlania bo nie mamy kosmkow jelitowych

przywrócenie normy pH, zwiazane z wysilkim fizycznym

20 lat 6-8h 70lat 36-48h

Inwolucja

oznacza szeroki zakres zmian regresywnych zachodzących wraz z wiekiem. Obejmuje one utratę sprawności energetycznej, fizycznej i odpornościowej organizmu, spadek zdolności przystosowawczych oraz wzrost podatności na stres i choroby.