biologia

ca

wapń - (makroelement) - 1) buduje kości, 2) uczestniczy w krzepnięciu krwi

Na i K

sód i potas- (makroelementy) - 1) bierze udział w przewodzeniu impulsów nerwowych, 2) uczestniczy w regulowania ciśnienia krwi oraz ilości wody w organizmie

cl

Chlor - (makroelement) - jest składnikiem płynów ustrojowych, 2) jest składnikiem soku żołądkowego

Mg

magnez - (makroelement) - 1) jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania komórek mięśniowych i nerwowych, 2) reguluje działanie enzymów

P

fosfor -(makroelement, pierwiastek biogenny) - 1) jest składnikiem kwasów nukleinowych, 2) występuje w ATP (nośniku energii)

O

tlen - (makroelement, pierwiastek biogenny) - 1) jest składnikiem związków organicznych,2) jest substratem oddychania tlenowego

C

węgiel -(makroelement, pierwiastek biogenny)- 1)jest składnikiem związków organicznych, 2) związki węgla stanowią substrat oddychania tlenowego

H

wodór - (makroelement, pierwiastek biogenny) - 1) jest składnikiem związków organicznych, 2) w postaci jonów dycyduje o pH płynów ustrojowych, 3) bierze udział w wytwarzaniu ATP (nośniku energii)

N

azot -(makroelement, pierwiastek biogennych) - jest składnikiem kwasów nukleinowych

S

siarka - (makroelement, biogenny) - jest składnikiem wielu białek; wystepuje m.in. w białkach budujacych włosy i paznokcie

Fe

żelazo - (mikroelement) - wchodzi w skład m.in. hemoglobiny - białka dzięki któremu erytrocyty transportują tlen

Cu

miedź - (mikroelement) - 1) jest składnikiem enzymów ktore uczestniczą w uzyskiwaniu energii, 2) uczestniczy w tworzeniu melanin

I

jod - (mikro) - 1) jest składnikiem hormonow tarczycy, 2) wplywa na prace ukladu nerwowego i na przemiane materii

F

fluor - (mikro) - jest składnikiem szkliwa, zabezpiecza zeby

Co

kobalt - (mikro) - jest składnikiem witaminy B12 która bierze udział w powstawaniu erytrocytów

woda jako rozpuszczalnik

dzięki temu stanowi środowisko w ktorym moga zachodzic reakcje chemiczne, umozliwia transport roznych zwiazkow chemicznych

gęstość wody zalezy od temperatury

pozwala organizmom przezyc pod powierzchnia lodu

woda ma duze napiecie powierzchniowe

pozwala niewielkim owadom utrzymac sie na powierzchni wody

wysokie cieplo parowania

umozliwia termoregulacje

duze cieplo wlasciwe

chroni organizmy przed naglymi zmianami temperatury otoczenia i umozliwia utrzymania stalej temperatury ciala

polarność

moze laczyc sie z innymi czasteczkami za pomoca wiazan wodorowych

wykrywanie glukozy

odczynnik fehlinga I i II (ceglastoczerwony osad)

wykrywanie skrobii

plyn lugola (granatowa barwa)

wykrywanie bialek

roztwor CuSO4 i NaOH (reakcja biuretowa)(fioletowa barwa)

wykrywanie lipidow

odczynnik Sudan III (zmiana barwy na czerwona)

3 zwiazki reprezentujace wielocukry

1) skrobia, 2) Glikogen, 3) Celuloza

3 zwiazki reprezentujace dwucukry

1) maltoza, 2) laktoza, 3) sacharoza

wysalanie

odwodnienie białka dzięki czemu jego cząsteczki łączą sie i tworza osad, pod wplywem soli niektorych metli lekkich

replikacja dna

rozplecenie podwójnej helisy, potem do kazdej nici sa dobudowywane nowe nukleotydy na podstawie zasadt komplementarnosci

polimery

zlozone zwiazki wieloczasteczkowe zbudowane z powtarzajacych sie z prostych zwiazkow zwanych ogolnie merami

biogeny

pierwiastki biogenne są głównymi skladnikami zwiazkow organicznych budujacych organizmy (C, H, O, N, P, S)

czynniki fizyczne denaturacji

1) wysoka temp. (powyzej 40 stopni), 2) promieniowanie UV, 3) wysokie cisnienie

czynniki chemiczne denaturacji

1) stezone kwast i zasady, 2) sole metalow ciezkich, 3) alkohole

skutki denaturacji

zmiana struktury bialka przez co te traci swoje wlasciwosci

podobienstwa w rna i dna

1) składniki zasadowe: guanina, cytozyna, adenina, 2) są polimerami zbudowanymi z nukletydow, 3) oba wystepuja w jadrze komorkowym

roznice miedzy rna i dna

1) w rna jest uracyl zamiast tyminy 2) dna ma podwojna helise a rna jedna nić, 3) rna jest zbudowane z rybozy a dna jest z deoksyrybozy

rRNA

buduje rybosomy - struktury, które odpowiadają za łączenie aminokwasów w łańcuch

tRNA

transportuje aminokwasy do rybosomów

mRNA

przenosi informacje o budowie białek z jądra kom. na rybosomy

3 funkcje dna

1) jest materialem genetycznym ktory zawiera informacje o budowie bialej i rna 2) dna uczestniczy s syntezie bialek (1 etapie sanskrypcji) 3) przekazuje informacje komorkom potomnym, co poprzedza replikavje dna

nukleotyd

zasada azotowa + cukier(C5) + reszta fosforanowa

koagulacja

laczenie sie czasteczek koloidu w wieksze struktury

histony

f. strukturalna - tworza podpore dla dla nawinietej ns nie nici dna, wystepuje w jadrze komorkowym

keratyna

f. strukturalna - buduje wlosy i paznokcie

pepsyna

f. enzymatyczna - jest enzymem trawiennym wytwarzanym w zalodku i odpowiada za trawienie bialek

kolagen

f. strukturalna - buduje sciegna i wiezadla

hemoglobina

f. transportowa - przenosi tlen i dwutlenek wegla we krwi

globuliny

f. odpornisciowa (przeciwciala), f. transportowa (transportuje hormony)

albuminy

f. transportowa - transportuje m.in. hormony, leki, witaminy, jony roznych metali

fibrynogen

f. ochronna - chroni przed utrata krwi, bo bierze udzial w procesie jej krzepniecia

mioglobina

f. magazynujaca - gromadzi tlen w miesniach

schemat lipidow ze wzgledu na budowe

.

podzial zwiazkow

.