BPZ

epigeneza

teoria mówiaca o całkowitym przekształceniu od zarodka do dorosłego organizmu - całościowe przekształcenie, które diametralnie zmienia budowe

Performacja

Teoria mówiąca o tym, że układ się zwiększa, ale nie przekształca - czyli rozwój polega jedynie na zwiększaniu objętości

co wpływa na rozwój UN?

genom, środowisko fizyczne i system psychiczny (na system wpływa środowisko kulturalne)

cechy epigenezy jako zasady rozwoju

jakościowe rózne stadia- na kazdym etapie inna postac i organizacja, wystepuja po sobie w ustalonej kolejnosci - okreslaja formalna strukture wewnetrza procesu rozwoju, poziom rozwoju jednego stadium jest podstawa rozwoju w nastepnym stadium

co pośredniczy w interakcji układu nerwowego ze środowiskiem wew i zew?

sygnal chemiczny: krew, sygnały elektryczne: PUN, AUN, rdzeń kręgowy i nerwy obwodowe

jak un dziala ze srodowiskiem zewnetrznym?

un tworzy uklad z cialem, ktory reaguje na bodzce ze srodowiska i wytwarza reakcje wewnetrzna lub zewnetrzna

koncepcja komorowej lokalizacji funkcji

Nemezejusz i św. Augustyn i Gallen- koncepcja zakłada, ze są 3 komory mózgowe niezbędne do funkcjonowania - 1. realizacja fantazji i działanie wyobraźni połączone z narządami zmysłu, 2- czynności racjonalne: myślenie i ocenianie, 3- procesy pamięciowe

co przemieszczało się między komorami w koncpepcji komorowej lokalizacji funkcji?

gaz psychiczny

siedlisko duszy- Kartezjusz

szyszynka- lezy blisko 3 komory

willis - lokalizacja duszy

ciało prążkowane

Vieussens - lokalizacja duszy

istota biała

Lancisi- lokalizacja duszy

ciało modzelowate

frenologia Galla - załozenie

uważał, ze mozg jest zbudowany z narządów- kazdy narząd inna cecha np. ostrożność, miłe usposobienie itd

jak sie rozwijał mózg wg Frenologii?

nierowno u kazdego stad roznice w usposobieniu ludzi- jeden jest bardziej ostrożny od drugiego- obmacywanie głowy w poszukiwaniu wypukłości

co zapoczatkowalo diagnoze funkcjonalna?

wynalezienie mikroskopu i odkrycie, ze mozg sklada sie z komorek

kiedy nastąpił rozwój techniki obrazowania?

lata 90 XX wieku

wspolczesne ujecie związku un - środowisko - zachowanie

wiemy, ze ten zwiazek jest plastyczny - doswiadczenia wplywaja na budowe mozgu

historyczne ujecie zwiazku un- srodowisko - zachowanie

poszukiwanie siedliska duszy, a pozniej uznano ze ten zwiazek jest sztywny- nasze cechy i zachowania mialy wynikac z budowy naszego mozgu - frenologia

czym jest istota biała?

tworzy wypustki nerwowe, są mniejsze i mają mniej naczyn wlosowatych - otoczone osłonkami mielinowymi - dodatkowe wybielenie

istota szara - co to jest?

tworzy ciala komórek nerwowych, otoczone siecia naczyn wlosowatych (kolor brunatny w realu) sa bardziej rozlegle, maja wiecej materii, zawiera organelle, gestsza

istota szara ulozona warstwowo tworzy?

kore mozgowa

istota szara ulozona w skupiska- co tworzy?

jądro

jądro- co to jest?

istota szara w skupiskach- moga byc duze skupiska (cialo m) albo wiele malych jąder np ciało kolankowate, male pojedyncze formy (istota czarna- produkcja dopaminy w pniu mozgu)

podstawowe pojecia morfologii tkanaki nerwowej

istota biala + istota szara (ulozona warstwowo- kora, w skupiska- jadra)

na co dziela sie jądra?

1. Duze- cm 2. Wiele malych jąder- ck 3. Pojedyncze male jądra- istota czarna

neuron

najmniejsza jednostka organizacyjna un - razem z innymi neuronami tworzy obwody

opisz organizacje systemu mózgowego:

1. Neuron łączy sie z innymi neuronami i tworzą obwody neuronalne/lokalne a te łącza sie z innymi obwodami lokalnymi i razem tworza okolice kory lub jądro a to z kolei laczy sie z innymi okolicami i jądrami i tak powstaje system mozgowy

czym jest poziom mikroskopowy w organizacji UN?

Neuron + obwód lokalny

czym jest poziom makroskopowy?

okolica kory + jądro + podsystem mózgowy, system mózgowy i nadsystem mózgowy

budowa neuronu- na jakie 2 czesci sie dzieli?

1. proksymalna - cialo komórki z jądrem a druga to 2. dystalna- włókno nerwowe czyli akson z drzewkiem koncowym

co znajduje sie w cz proksymalnej- komórce z jądrem?

cytoplazma, mitochondria, siateczka wewnątrz plazmatyczna (na jej zagęszczeniach znajduja sie rybosomy) dendryty, wzgórek aksonalny

co sie znajduje w części dystalnej?

włókno nerwowe (akson) + osłonki mielinowe + drzewko końcowe

tigroid- ciałka Nissla- co to jest?

grudki substancji zasadochlonnej w neuronach, rola: synteza białek szkieletu i neuroprzekaźników białkowych

Dendryt

Zwiekszenie powierzchni blony komórkowej i tworzenie synaps, odbieraja bodźce i przesylaja je do ciala kn

Akson

element neuronu- włókno nerwowe/osiowe - przekazuje informacje z ciala komorki nerwowej do kolejnych neuronow lub komorek efektorowych np. mięśniowych - dlugi i ta sama srednica na calej dl

Neurofilament + Neurotubula

tworza wewnetrzny szkielet kn i pozwalaja utrzymac jej sprężystosc, ksztalt i mechaniczna odpornosc - biora udzial w transporcie substancji miedzy kn

ze wzgledu na co dzielimy komorki?

1. ze wzgledu na ksztalt 2. ze wzgledu na obszar zajmowany przez wypustki 3. ze wzgledu na liczbe wypustek

czym sa komorki z kategorii Golgi I: projekcyjne

takie, ktorych zakonczenia leżą daleko od ciala neuronu np. motoneurony

czym sa kn z kategorii Golgi II: tworzace obwody lokalne

sa krotkie, zakonczenia leża blisko ciala neuronu

typ kn wielobiegunowy

akson/neuryt + wiele dendrytów np neuron piramidowy lub ruchowy rdzenia

typ kn dwubiegunowy

neuryt + dendryty rozchodzace sie po 2 przeciwnych stronach perykarionu

typ kn jednobiegunowe

perykarion i albo neuryt/akson albo tylko dendryty

typ kn pseudojednobiegunowy

dendryty przechodza bezposrednio w akson