filozofia część druga

Tales z Miletu

pierwszy filozof, matematyk, astronom, zrywa z mitologią, tłumaczy przyrodę przez nią samą odwołując się do obserwacji, woda jest niezbedna do życia, zatem jest materialną zasadą świata, wszystko z niej pochodzi i do niej wraca- monizm

Hylozoizm

wszystko, co istnieje, jest żywą, dynamiczną materią (hyle)

Anaksymander/ uczen talesa

Głosi, że arche to bezkres-nieustanna zmienna pierwotna materia (monizm) ojciec dedukcji- pierwsza zasada musi być bezkresna gdyż inaczej wyczerpala by sie, wszystko wyłania się z bezkresu na drodze transformacji przeciwieństw, bezkres dynamiczny

Anaksymenes/badacz meteorologiczny

Zasadą wszystkiego jest powietrze(Monizm), wszystko wyłania się z powietrza na zasadzie jego zagęszczania i rozrzedzania, ilość przed jakością, autorstwo dwóch zasad: ontologicznej prostoty i pierwszeństwo obserwacji.

zasada ontologicznej prostoty

Z dwóch teorii objaśniających te same fskty bardziej wiarygidna jest teoria postulująca mniejszą liczbę rzeczy

Zasada pierwszenstwa obserwacji

z dwóch teorii objasniajacych te dame fakty lepsza jest ta, która robi to odwołując się wyłącznie do obserwacji

Pitagoras z Samos

Arche jest liczba- wzorzec, model, wszelkie istnienie iparte jest o harmonię liczb- zarówno materia jak i dusze, metafizyczny dualizm duszy i materii, wprowadził pojęcie kosmosu - porządku, muzyka sfer

Heraklit z Efezu „ciemny” filozof

Zasadą jest ogień- jaki pratowarzystwo i jako źródło wiecznego ruchu, stawania się(monizm) Wariabilizm- kładzie nacisk na zmienność, nie ma niczego stałego, wszystko płynie (panta rhei). Nie można wejść dwa razy to tej samej rzeki,

kontynuacja heraklita

swiat nie powstal, ani nie zginie, zmiana stawaniem sie rzadzi Logos- rozum. rzeczywistosc jest rozumna, Panteizm, zmiana dokonuje sie w oparciu o walkę przeciwieństw, ktore pierwotnie stanowia harmonie- dialektyka

Parmenides z Elei

Skrajny racjonalizm, poglądy wywodzi się na podstawie dedukcji, „trzeba z konieczności powiedzieć i myśleć, że tylko to, co jest, istnieje. Bo jest byt a niebytu niema.”

Parmenides kontynuacja

Tylko byt jest poznawalny, rozumem. postrzezenie zmysłowe, nie dotyczy bytu, tylko złudzeń istnienia, prowadzi do mniemania a nie wiedzy. Konsekwencje, byt jest bez początku, bez końca, wieczny, ciągły, stały jeden kulisty

Zenon z Elei

Uczen Parmenidesa, występuje przeciwko wielości bytów i realności ruchow, Zenon tworzy paradoksalne rozumowania zwane aporiami, które mają charakter dowodów nie wprost, np. Nawet Achilles nie dogoni żółwia, dychotomia(nieskończona ilość odcinków w czasie

Demokryt z Abdery

Tworzy całościowy system filozoficzny, wszystko co istnieje składa się z atomów, to one są bytem, nie ma niematerialnego bytu (materializm) obok materii istenieje próżnia, w której atomy odwircznie się poruszają. próżnia to niebyt, ciała = łączenie atomow

demokryt kontynuacja

Rzeczywistosc mozemy poznawac na drodze zmysłowej i rozumowej. Wrażenia zmysłowe są subiektywne, jakie rzeczy są ostateczne można poznać za pomocą rozumu