Fizyka - Mechanika

 0    168 Datenblatt    mateuszzarzecznymodliborzyce
mp3 downloaden Drucken spielen überprüfen
 
Frage język polski Antworten język polski
Jednostka fizyczna
Lernen beginnen
Ustala wspólny sposób opisu wielkości aby pomiary były porównywalne
Układ SI
Lernen beginnen
Międzynarodowy system jednostek oparty na jednostkach podstawowych i pochodnych
Wielkość podstawowa
Lernen beginnen
Wielkość niezdefiniowana przez inne np długość masa czas
Wielkość pochodna
Lernen beginnen
Wielkość zdefiniowana przez podstawowe np prędkość przyspieszenie siła
Konwersja jednostek
Lernen beginnen
Zmiana zapisu tej samej wielkości na inną jednostkę bez zmiany sensu fizycznego
Analiza wymiarowa
Lernen beginnen
Sprawdzanie poprawności równań przez porównanie wymiarów obu stron
Wymiar wielkości
Lernen beginnen
Opis typu wielkości w kategoriach długości masy czasu i innych
Rząd wielkości
Lernen beginnen
Przybliżony rozmiar liczby opisany potęgą dziesięciu ułatwia ocenę skali
Szacowanie w fizyce
Lernen beginnen
Pozwala szybko ocenić czy wynik jest realistyczny i jaki ma rząd wielkości
Pytanie Fermiego
Lernen beginnen
Szacowanie złożonej wielkości przez rozbicie na proste założenia i przybliżenia
Cyfry znaczące
Lernen beginnen
Określają sensowną dokładność zapisu wyniku pomiaru i obliczeń
Błąd pomiaru
Lernen beginnen
Różnica między wartością zmierzoną a rzeczywistą wynikająca z ograniczeń pomiaru
Dokładność pomiaru
Lernen beginnen
Informuje jak blisko wartości prawdziwej może być wynik pomiaru
Precyzja pomiaru
Lernen beginnen
Informuje jak powtarzalne są wyniki niezależnie od tego czy są blisko prawdy
Model fizyczny
Lernen beginnen
Uproszczony opis rzeczywistości zachowujący kluczowe cechy zjawiska
Zakres stosowalności praw
Lernen beginnen
Prawo działa dobrze tylko w pewnym zakresie warunków skali i dokładności
Skalar
Lernen beginnen
Wielkość opisana tylko wartością liczbową bez kierunku
Wektor
Lernen beginnen
Wielkość opisana wartością oraz kierunkiem i zwrotem
Przykład skalaru
Lernen beginnen
Masa temperatura energia są skalarami bo nie mają kierunku
Przykład wektora
Lernen beginnen
Przemieszczenie prędkość przyspieszenie siła są wektorami bo mają kierunek
Wartość wektora
Lernen beginnen
Długość wektora opisująca jego wielkość niezależnie od kierunku
Zwrot wektora
Lernen beginnen
Określa w którą stronę działa wielkość wektorowa
Dodawanie wektorów
Lernen beginnen
Łączy wektory zgodnie z geometrią aby otrzymać wektor wypadkowy
Odejmowanie wektorów
Lernen beginnen
To dodawanie wektora przeciwnego co zmienia zwrot jednego z nich
Rozkład na składowe
Lernen beginnen
Zastąpienie wektora sumą prostopadłych składowych ułatwia analizę ruchu i sił
Układ współrzędnych
Lernen beginnen
Sposób opisu położenia i składowych wektora w przestrzeni
Wektor jednostkowy
Lernen beginnen
Wektor o długości jeden określa czysty kierunek osi
Iloczyn skalarny
Lernen beginnen
Daje liczbę opisuje zgodność kierunków i pozwala liczyć pracę
Sens iloczynu skalarnego
Lernen beginnen
Jest największy gdy wektory są równoległe i zero gdy są prostopadłe
Iloczyn wektorowy
Lernen beginnen
Daje wektor prostopadły opisuje moment siły i pole równoległoboku
Sens iloczynu wektorowego
Lernen beginnen
Jest zerowy gdy wektory są równoległe i maksymalny gdy są prostopadłe
Położenie
Lernen beginnen
Opisuje gdzie znajduje się ciało względem wybranego punktu odniesienia
Punkt odniesienia
Lernen beginnen
Wybór zera położenia jest umowny ale wpływa na wartości położenia
Przemieszczenie
Lernen beginnen
Zmiana położenia jest wektorem zależy tylko od punktu startu i końca
Droga
Lernen beginnen
Długość toru ruchu jest skalarem i zależy od przebiegu ruchu
Prędkość średnia
Lernen beginnen
Przemieszczenie podzielone przez czas opisuje kierunek i tempo zmiany położenia
Szybkość średnia
Lernen beginnen
Droga podzielona przez czas opisuje tempo bez informacji o kierunku
Prędkość chwilowa
Lernen beginnen
Granica prędkości średniej dla bardzo małego czasu opisuje stan ruchu w danej chwili
Przyspieszenie średnie
Lernen beginnen
Zmiana prędkości w czasie uśredniona na danym przedziale czasu
Przyspieszenie chwilowe
Lernen beginnen
Granica przyspieszenia średniego opisuje jak prędkość zmienia się w danej chwili
Ruch jednostajny prostoliniowy
Lernen beginnen
Prędkość jest stała a przyspieszenie równe zero
Ruch jednostajnie przyspieszony
Lernen beginnen
Przyspieszenie stałe powoduje liniową zmianę prędkości w czasie
Spadek swobodny
Lernen beginnen
Ruch w polu grawitacyjnym gdy jedyną siłą jest ciężar i pomijamy opór powietrza
Sens spadku swobodnego
Lernen beginnen
Wszystkie ciała mają to samo przyspieszenie g niezależnie od masy w tym samym miejscu
Rzut pionowy w górę
Lernen beginnen
Ciało zwalnia bo przyspieszenie g jest skierowane w dół aż do zatrzymania chwilowego
Szczyt rzutu pionowego
Lernen beginnen
W najwyższym punkcie prędkość jest chwilowo zero ale przyspieszenie nadal wynosi g
Ruch w dwóch wymiarach
Lernen beginnen
Można analizować niezależnie składową poziomą i pionową gdy siły są rozdzielne
Rzut ukośny
Lernen beginnen
To złożenie ruchu jednostajnego w poziomie i ruchu z przyspieszeniem w pionie
Czas lotu w rzucie
Lernen beginnen
Zależy od ruchu pionowego bo g działa w pionie
Zasięg rzutu
Lernen beginnen
Zależy od prędkości początkowej oraz kąta i czasu lotu
Ruch po okręgu jednostajny
Lernen beginnen
Szybkość stała ale prędkość zmienia kierunek więc jest przyspieszenie
Przyspieszenie dośrodkowe
Lernen beginnen
Skierowane do środka okręgu odpowiada za zmianę kierunku prędkości
Sens przyspieszenia dośrodkowego
Lernen beginnen
Nie zwiększa szybkości tylko zakrzywia tor ruchu
Ruch względny
Lernen beginnen
Opis ruchu zależy od obserwatora i wybranego układu odniesienia
Układ inercjalny
Lernen beginnen
Układ w którym ciało bez sił porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym
Układ nieinercjalny
Lernen beginnen
Układ przyspieszający w którym pojawiają się siły bezwładności jako opis efektów
Siła
Lernen beginnen
Oddziaływanie mogące zmieniać ruch lub kształt ciała i ma charakter wektorowy
Pierwsza zasada Newtona
Lernen beginnen
Bez wypadkowej siły ciało zachowuje spoczynek lub ruch jednostajny
Sens pierwszej zasady
Lernen beginnen
Zmiana ruchu wymaga przyczyny czyli wypadkowej siły
Druga zasada Newtona
Lernen beginnen
Wypadkowa siła powoduje przyspieszenie proporcjonalne do siły i odwrotnie do masy
Sens drugiej zasady
Lernen beginnen
Siła jest tym co zmienia prędkość a masa mierzy bezwładność
Masa
Lernen beginnen
Miara bezwładności czyli oporu ciała przed zmianą prędkości
Ciężar
Lernen beginnen
Siła grawitacji działająca na ciało w pobliżu Ziemi skierowana w dół
Różnica masa i ciężar
Lernen beginnen
Masa jest cechą ciała a ciężar zależy od pola grawitacyjnego
Trzecia zasada Newtona
Lernen beginnen
Oddziaływania występują parami siły mają równe wartości i przeciwne zwroty
Sens trzeciej zasady
Lernen beginnen
Siła nigdy nie działa sama zawsze jest para akcji i reakcji na różne ciała
Diagram sił
Lernen beginnen
To rysunek wszystkich sił działających na ciało ułatwia analizę wypadkowej
Wypadkowa siła
Lernen beginnen
Suma wektorowa wszystkich sił decyduje o przyspieszeniu
Siła normalna
Lernen beginnen
Reakcja podłoża prostopadła do powierzchni dostosowuje się do nacisku
Napięcie linki
Lernen beginnen
Siła przenoszona przez naprężoną linkę działa wzdłuż linki
Tarcie statyczne
Lernen beginnen
Przeciwdziała rozpoczęciu poślizgu i dostosowuje się do potrzeb do pewnego maksimum
Tarcie kinetyczne
Lernen beginnen
Przeciwdziała ruchowi ślizgowemu ma zwykle stałą wartość dla danych powierzchni
Sens tarcia
Lernen beginnen
Zmienia energię mechaniczną w ciepło i hamuje ruch względny powierzchni
Siła sprężystości
Lernen beginnen
Siła wynikająca z odkształcenia dąży do przywrócenia kształtu równowagi
Sprężyna i prawo Hooke a
Lernen beginnen
Siła sprężystości rośnie wraz z odkształceniem i jest skierowana przeciwnie do niego
Siła oporu ośrodka
Lernen beginnen
Siła działająca przeciwnie do ruchu zależy od prędkości kształtu i właściwości ośrodka
Prędkość graniczna
Lernen beginnen
Stan gdy siła oporu równoważy ciężar i przyspieszenie zanika
Siła dośrodkowa
Lernen beginnen
Wypadkowa sił skierowana do środka zapewnia ruch po okręgu
Nie istnieje osobna siła dośrodkowa
Lernen beginnen
To nie nowy rodzaj siły tylko rola wypadkowej sił w ruchu krzywoliniowym
Siła odśrodkowa
Lernen beginnen
Siła pozorna w układzie nieinercjalnym pojawia się jako efekt bezwładności
Równowaga dynamiczna
Lernen beginnen
Gdy wypadkowa siła jest zero ciało może poruszać się jednostajnie
Praca
Lernen beginnen
Opis transferu energii przez siłę działającą na przemieszczeniu
Sens pracy
Lernen beginnen
Dodatnia praca zwiększa energię kinetyczną ujemna ją zmniejsza
Praca a kierunek siły
Lernen beginnen
Pracę wykonuje składowa siły równoległa do przemieszczenia
Energia kinetyczna
Lernen beginnen
Energia związana z ruchem zależy od masy i prędkości
Twierdzenie o pracy i energii
Lernen beginnen
Zmiana energii kinetycznej równa jest pracy wykonanej przez wypadkową siłę
Energia potencjalna grawitacji
Lernen beginnen
Energia wynikająca z położenia w polu grawitacyjnym rośnie z wysokością
Energia potencjalna sprężystości
Lernen beginnen
Energia zmagazynowana w odkształconej sprężynie
Siła zachowawcza
Lernen beginnen
Siła której praca zależy tylko od punktów startu i końca a nie od drogi
Przykład siły zachowawczej
Lernen beginnen
Siła grawitacji i siła sprężystości są zachowawcze w idealnych warunkach
Siła niezachowawcza
Lernen beginnen
Siła której praca zależy od drogi i zamienia energię mechaniczną w inne formy
Przykład siły niezachowawczej
Lernen beginnen
Tarcie i opór powietrza są niezachowawcze bo generują ciepło
Zasada zachowania energii mechanicznej
Lernen beginnen
Gdy działają tylko siły zachowawcze suma energii kinetycznej i potencjalnej jest stała
Sens zachowania energii
Lernen beginnen
Energia nie znika tylko zmienia formę a bilans energii opisuje przemiany
Moc
Lernen beginnen
Szybkość wykonywania pracy czyli tempo przekazywania energii
Sens mocy
Lernen beginnen
Ta sama praca wykonana szybciej oznacza większą moc
Wykres energii potencjalnej
Lernen beginnen
Pokazuje jak energia zależy od położenia i gdzie występują stany stabilne
Stan równowagi stabilnej
Lernen beginnen
Małe wychylenie powoduje siłę przywracającą do położenia równowagi
Stan równowagi niestabilnej
Lernen beginnen
Małe wychylenie powoduje oddalanie od równowagi
Pęd
Lernen beginnen
Wektor opisujący ilość ruchu zależny od masy i prędkości
Sens pędu
Lernen beginnen
Pęd mówi jak trudno zmienić ruch ciała w krótkim czasie
Popęd siły
Lernen beginnen
Iloczyn siły i czasu działania opisuje jak bardzo zmienia się pęd
Zasada zachowania pędu
Lernen beginnen
Gdy wypadkowa siła zewnętrzna jest zero całkowity pęd układu jest stały
Sens zachowania pędu
Lernen beginnen
Wewnętrzne siły nie zmieniają pędu całego układu bo znoszą się parami
Zderzenie sprężyste
Lernen beginnen
W zderzeniu zachowana jest energia kinetyczna układu i pęd
Zderzenie niesprężyste
Lernen beginnen
W zderzeniu część energii kinetycznej przechodzi w inne formy ale pęd nadal jest zachowany
Zderzenie doskonale niesprężyste
Lernen beginnen
Ciała po zderzeniu poruszają się razem a energia kinetyczna maleje najbardziej
Środek masy
Lernen beginnen
Punkt opisujący średnie położenie masy układu i ruch całego układu
Sens środka masy
Lernen beginnen
Ruch środka masy zależy tylko od sił zewnętrznych i upraszcza analizę układów
Napęd rakietowy
Lernen beginnen
Rakieta przyspiesza bo wyrzuca masę do tyłu a pęd całego układu jest zachowany
Sens napędu rakietowego
Lernen beginnen
Ruch nie wymaga oparcia o powietrze tylko wymiany pędu z wyrzucanymi gazami
Ruch obrotowy
Lernen beginnen
Ruch wokół osi opisuje się wielkościami kątowymi zamiast liniowych
Przemieszczenie kątowe
Lernen beginnen
Zmiana kąta położenia w ruchu obrotowym
Prędkość kątowa
Lernen beginnen
Tempo zmiany kąta określa jak szybko obraca się ciało
Przyspieszenie kątowe
Lernen beginnen
Tempo zmiany prędkości kątowej opisuje jak szybko zmienia się obrót
Związek ruchu obrotowego i postępowego
Lernen beginnen
Punkty dalej od osi mają większą prędkość liniową przy tej samej prędkości kątowej
Moment bezwładności
Lernen beginnen
Miara oporu przed zmianą ruchu obrotowego zależy od rozkładu masy względem osi
Sens momentu bezwładności
Lernen beginnen
Ta sama masa może obracać się łatwiej lub trudniej zależnie od tego jak daleko jest od osi
Energia kinetyczna obrotu
Lernen beginnen
Energia związana z ruchem obrotowym zależy od momentu bezwładności i prędkości kątowej
Moment siły
Lernen beginnen
Tendencja siły do wywołania obrotu zależy od ramienia siły i kierunku działania
Ramię siły
Lernen beginnen
Odległość prostopadła od osi do linii działania siły decyduje o skuteczności obracania
Druga zasada dla obrotu
Lernen beginnen
Wypadkowy moment siły powoduje przyspieszenie kątowe zależne od momentu bezwładności
Praca w ruchu obrotowym
Lernen beginnen
Siła wywołująca obrót może wykonywać pracę zmieniając energię kinetyczną obrotu
Toczenie bez poślizgu
Lernen beginnen
Toczenie łączy ruch postępowy i obrotowy a punkt styku chwilowo ma zero prędkości względem podłoża
Sens toczenia
Lernen beginnen
Prędkość liniowa środka jest powiązana z prędkością kątową przez promień koła
Moment pędu
Lernen beginnen
Wielkość opisująca ruch obrotowy zależy od rozkładu masy i prędkości kątowej
Sens momentu pędu
Lernen beginnen
Określa jak trudno zmienić stan obrotu podobnie jak pęd w ruchu postępowym
Zasada zachowania momentu pędu
Lernen beginnen
Gdy wypadkowy moment sił zewnętrznych jest zero moment pędu układu jest stały
Skutek zachowania momentu pędu
Lernen beginnen
Gdy zmniejsza się moment bezwładności wzrasta prędkość kątowa aby zachować moment pędu
Precesja żyroskopu
Lernen beginnen
Gdy działa moment siły na wirujący obiekt oś obrotu zmienia kierunek zamiast po prostu się przewrócić
Sens precesji
Lernen beginnen
Zmiana kierunku momentu pędu jest prostopadła do działającego momentu siły
Równowaga statyczna
Lernen beginnen
Ciało nie przyspiesza ani nie obraca się więc wypadkowa sił i momentów jest równa zero
Warunek równowagi sił
Lernen beginnen
Suma sił musi być równa zero aby nie było przyspieszenia postępowego
Warunek równowagi momentów
Lernen beginnen
Suma momentów musi być równa zero aby nie było przyspieszenia kątowego
Stabilność konstrukcji
Lernen beginnen
Położenie środka masy względem punktów podparcia decyduje czy ciało się przewróci
Naprężenie
Lernen beginnen
Miara sił wewnętrznych w materiale związana z obciążeniem
Odkształcenie
Lernen beginnen
Miara zmiany kształtu lub rozmiaru materiału pod wpływem sił
Moduł sprężystości
Lernen beginnen
Opisuje sztywność materiału czyli jak duże naprężenie daje dane odkształcenie
Sprężystość
Lernen beginnen
Odkształcenie odwracalne po usunięciu siły ciało wraca do kształtu
Plastyczność
Lernen beginnen
Odkształcenie trwałe po usunięciu siły ciało nie wraca do kształtu
Prawo powszechnego ciążenia
Lernen beginnen
Każde dwa ciała przyciągają się siłą zależną od mas i odległości
Sens grawitacji
Lernen beginnen
To uniwersalne oddziaływanie odpowiedzialne za spadek swobodny i ruch planet
Grawitacja przy powierzchni Ziemi
Lernen beginnen
W pobliżu Ziemi pole jest prawie stałe więc ciężar jest w przybliżeniu stały
Pole grawitacyjne
Lernen beginnen
Opisuje jak silnie grawitacja działa w przestrzeni niezależnie od badanego ciała
Energia potencjalna grawitacji
Lernen beginnen
Szczególny sposób zapisu pracy grawitacji pozwala opisywać przemiany energii
Orbita
Lernen beginnen
Zakrzywiony ruch pod wpływem grawitacji gdy prędkość jest odpowiednia do ciągłego spadania wokół planety
Sens orbity
Lernen beginnen
Satelita stale spada ale omija Ziemię bo ma dużą prędkość poziomą
Prawa Keplera
Lernen beginnen
Opisują ruch planet po elipsach oraz zależności okresu od rozmiaru orbity
Siły pływowe
Lernen beginnen
Różnica sił grawitacji na różnych częściach ciała powoduje rozciąganie i deformacje
Sens sił pływowych
Lernen beginnen
Powstają bo grawitacja słabnie z odległością więc bliższa strona jest silniej przyciągana
Płyn
Lernen beginnen
Substancja która może płynąć i przyjmuje kształt naczynia
Gęstość
Lernen beginnen
Stosunek masy do objętości opisuje jak dużo materii jest w danej objętości
Ciśnienie
Lernen beginnen
Siła na jednostkę powierzchni opisuje jak rozkłada się nacisk w płynie lub gazie
Ciśnienie hydrostatyczne
Lernen beginnen
Rosnące z głębokością bo niżej znajduje się większy słup płynu
Sens ciśnienia w płynie
Lernen beginnen
Ciśnienie działa we wszystkich kierunkach a nie tylko w dół
Prawo Pascala
Lernen beginnen
Zmiana ciśnienia w zamkniętym płynie przenosi się jednakowo w całej objętości
Zastosowanie prawa Pascala
Lernen beginnen
Umożliwia działanie układów hydraulicznych i wzmacnianie siły przez różne powierzchnie
Prawo Archimedesa
Lernen beginnen
Ciało zanurzone w płynie doświadcza siły wyporu równej ciężarowi wypartego płynu
Sens siły wyporu
Lernen beginnen
Wynika z różnicy ciśnień między dołem a górą zanurzonego ciała
Pływanie i tonięcie
Lernen beginnen
Ciało pływa gdy średnia gęstość jest mniejsza od gęstości płynu a tonie gdy jest większa
Przepływ płynu
Lernen beginnen
Ruch płynu opisuje się przez prędkość przepływu i natężenie przepływu
Równanie ciągłości
Lernen beginnen
Zachowanie masy w przepływie oznacza że zwężenie przekroju zwiększa prędkość przepływu
Sens równania ciągłości
Lernen beginnen
To ta sama ilość płynu musi przejść przez każdy przekrój w tym samym czasie
Równanie Bernoulliego
Lernen beginnen
Opis zachowania energii w przepływie pokazuje związek między ciśnieniem prędkością i wysokością
Sens Bernoulliego
Lernen beginnen
Gdzie płyn płynie szybciej tam ciśnienie statyczne bywa mniejsze w idealnym przepływie
Lepkość
Lernen beginnen
Wewnętrzne tarcie w płynie utrudnia przepływ i powoduje straty energii
Przepływ laminarny
Lernen beginnen
Warstwy płynu płyną uporządkowanie co daje mniejsze straty
Przepływ turbulentny
Lernen beginnen
Chaotyczne wiry zwiększają opór i straty energii w przepływie

Sie müssen eingeloggt sein, um einen Kommentar zu schreiben.