Historia

Co to Interrex

Dostojnik zastępująca króla w okresie bezkrólewia. Pierwszym był Prymas Polski Jakub Uchański

Co to sejm konwokacyjny

Zbiera się po śmierci króla, zajmuje się bieżącymi sprawami. Ustalenie daty i miejsca sejmu elekcyjnego

Co to sejm elekcyjny

Same na którym przedstawiciele szlachty dokonywali wyboru nowego króla

Co to sejm koronacyjny "

Same na którym koronowana władcę po wyborze w sejmie elekcyjnym

Co to wolna elekcja

Przywilej szlachty dzięki któremu Szlachta dokonuje wyboru króla w Polsce

Co to Pacta conventa

Indywidualne zobowiązania kandydata do tronu polskiego na rzecz Polski i szlachty

Co to artykuły Henrykowskie

Jest to zbiór przywilejów szlacheckich podpisywanych przez króla elekta Przed koronacja

Jakie były artykuły Henrykowskie

1. Rzeczpospolita jest monarchią Elekcyjna. 2. Władca decyduje o sprawach państwa wraz z Sejmem. 3. Władca ma obowiązek to zwoływania sejmu Walnego i Przestrzegania aktu konfederacji warszawskiej. 4. Szlachta ma prawo wystąpienia przeciwko królowi

Co to Konfederacja

Wystąpienie szlachty przeciwko królowi, upomnienie króla

Co to Rokosz

Wystąpienie zbrojne szlachty przeciwko królowi

Kandydaci pierwszej wolnej elekcji

Jan Waza, Cesarz Austrii, Henryk Walezy, Iwan IV Groźny

Kto został pierwszym królem elekcyjnym

Henryk Walezy

Kto zostaje drugim królem elekcyjnym

Stefan Batory

Rządy Stefana Batorego od 1576 do 1586

Wojna z Gdańskiem od 1576 do 1577: Gdańsk dążył do odwołania statutów Karnkowskiego bo Ograniczaly Kompetencje miasta a zwiększały Uprawnienia króla. Batory za rządził o siłowym rozwiązaniu sporu. Porozumienie w 1577. Utworzenie piechoty Wybranieckiej.

Co to Piechota Wybraniecka

Piechota utworzona przez Stefana Batorego w której co dwudziesty chłop zostaje do niej wybrany a 19 pozostałych płaci podatki na rzecz tej Piechoty

Jan Zamoyski kto to

Hetman wielki Koronny oraz Kanclerz. Jest drugą ręką króla.

Jak przebiegła wojna z Moskwą o Inflanty

Na korzyść Polski Inflanty zostały przyłączone do Polski

Kto to III Waza

Królewicz Szwedzki, syn Katarzyny Jagiellonki i jana Wazy. Anna Jagiellonka – siostra Katarzyny popiera jego kandydaturę. Byl wychowany w Szwecji w religii rzymskokatolickiej. Obiecał w Pacta conventa przyłączyć do Polski Estonię ale tego nie zrobił

Jakie były przyczyny wojny ze Szwecją

1. Zygmunt trzeci Waza został zdetronizowany w Szwecji A tron objął jego Stryj. 2. Zygmunt III Waza Ogłasza inkorporację Inflant szwedzkich do Polski. 3. Szwedzi dążą do zdobycia wszystkich ziem wokół morza Bałtyckiego, Chcą stworzyć jezioro Bałtyckie.

przebieg wojny (1600-1635). Opisz walkę o Inflanty

Karol IX Sudermański Zaatakował Inflanty polskie. Dla Polaków najważniejsza bitwa to wygrana pod Kircholmem w 1605. Dowodził nią Jan Karol Chodkiewicz. Podpisano rozejm w Mittawie w 1622. Na jego mocy inflanty polskie należą do Szwecji.

przebieg wojny (1600-1635). Opisz walkę o Ujście Wisły

Wojny rozpoczyna król Szwedzki Gustaw II Adolf. Mimo wygranej bitwy pod Oliwą w 1627 i pod Trzcianą w 1629 wojna zakończyła się niekorzystnie dla Polski. podpisano rozejm w Altmarku który mówił że większość miasteczek – portów należy do Szwecji.

Przyczyny wojny z Rosją w pierwszej połowie XVII wieku

1. Trudna sytuacja w Rosji 2. Dymitr Samozwaniec na tronie Rosji dzięki magnaterii polskiej - jego smierc. 3. Przejęcie władzy przez Wasyla Szulskiego Obawiającego się interwencji Polski.

Przebieg wojny w latach 1609-1619

Wygrana Polski w bitwie pod Kłuszynem w 1610. Powołanie Władysława Wazy na tron Rosji. Polska opuszcza Krem w 1612. Podpisano rozejm w 1619 r. na mocy którego Polska zyskuje Smoleńsk, Siewierz i Czernieniów.

Pokój w Polanowie o co chodzi kiedy

1634 r. Władysław Waza rezygnuje z tronu Rosji. Pokój ten potwierdza pokój w Dywilinie...

Przebieg wojny z Turcją w pierwszej połowie XVII wieku

Przegrana Polski w bitwie pod Cecorą w 1620. Dowodził żółkiewski. Wygrana Polski w bitwie pod Chocimiem w 1621, Dowodził Jan Karol Chodkiewicz. Pokój Chocimski w 1621-Granice Polski i Turcji się nie zmieniają. Chodkiewicz zmarl podczas podpisywania pokoju

Gdzie mieszkali Kozacy

na zaporożu (dzikie pola)

Kto to Bohdan Chmielnicki

ataman (hetman) kozakow, jest szlachcicem polskim

Podaj przyczyny powstania Chmielnickiego

Zmniejszenie rejestru kozakow, Traktowanie Kozaków jak chłopów pańszczyźnianych

Kiedy wybuchło powstanie Chmielnickiego

w 1648 r.

Opisz przebieg powstania Chmielnickiego

w latach 1648-1649 liczne wygrane kozakow np nad zoltymi wodami, biala cerkiew. Udana obrona Zaporoża przez Polaków. Bitwa Przełomowa to bitwa pod Beresteczkiem w 1651r.

Ugoda w Perejesławiu Pomiędzy kim i kiedy o co chodzi

Ugoda pomiędzy Kozakami a Rosją. Oddanie lewobrzeżnej Ukrainy Rosji. 1654r.

Atak Rosji na Polskę w 1654 r. opisz Bez decydujących bitew

Po ugodzie w perejeslawiu Rosja atakuje Polskę. Szwecja rozpoczyna wojnę licząc na zdobycze kosztem Polski. Rosja wstrzymuje walki umożliwiających rozwiązywanie konfliktów polsko szwedzkiego. Wojna polsko Szwedzka Kończy się w 1660-rosja atakuje polske.

Decydującej bitwy w wojnie w 1654 z rosją

Pod Cudnowem i pod Połąką w 1660 I od tego momentu Wojska polskie Wypychają Rosję

rozejm w andruszowie co kiedy i jak

W 1667 Po wojnie z Rosją. Kilkanaście lat później zawarto rozejm grzymułtowskiego. Na jego mocy Polska utraciła lewobrzeżną Ukrainę, ziemie czernichowską, siewierską i smolenksą.

Przyczyny potopu szwedzkiego

1. Szwedzi dążą do zajęcia się wokół morza Bałtyckiego. 2. Jan Kazimierz nosi również tytuł króla Szwecji. 3. Szwedzi uderzają w 1655, wykorzystują to że Polska walczy z Kozakami i rosją

Przebieg potopu szwedzkiego – w jakich latach?

1655-1660. Szwedzi atakują z Pomorza szczecinskiego na Wielkopolskę i z Inflant na Litwę. Polska poddaje się pod Ujściem a Litwa pod Kijdanami. Jan Kazimierz ucieka na śląsk. Szwedzi grabią Polska stąd nazwa potopu.

uklad z randot

1656 r. uklad rozbiorowy, uczestnicza w nim: Szwecja, Brandenburgia, Siedmiogród, Kozacy

ks. Augustyn Kordecki

obronca jasnej gory

stefan czarniecki

Podczas potopu szwedzkiego zastosował metodę Partyzancką, mówił o wojnie szarpanej

traktaty welawsko-bydgoskie

1657r. Na ich mocy Brandenburgia zerwała sojusz ze Szwecją a Polska uznała Prusy Książęce jako suwerenne państwo.

Pokój w oliwie

1660r. Pokoj który Kończy walki polsko szwedzkie w XVII w. Jan Kazimierz zrzekł się pretensji do tronu szwedzkiego. Potwierdzono traktaty welawsssko-bydgoskie

Przyczyny wojny Rzeczpospolitej z Turcją w drugiej połowie XVII w

Kozacy nie mogą utworzyć dla siebie państwa, konflikty w Mołdawi

Przebieg wojny Polski z Turcją w drugiej połowie XVIIw

najazd Wojsk tureckich. Upadek twierdzy kamieniec Podolski w 1672 r. przegrana polakow. Zawarcie pokoju w Buczaczu-Polska utracila lewobrzeżną Ukrainę i zobowiązała się do corocznej opłaty dla Turcji. sejm odrzucil traktat. wygrana pod Chocimiem-1673

Odsiecz Wiedeńska

1683r. Dowodził Jan Sobieski

Pokój w Karłowicach

Pokój kończący wojny z Turcją w drugiej połowie XVII w. Zawarty w 1699. Na jego mocy odzyskano ziemie utracone w Buczaczu.

RokoszZebrzydowskiegoBezBitwy

Mikołaj Zebrzydowski–Hetman wielki Rzeczpospolitej, Popularysta, sprzeciwial sie Planom króla Zygmunta III Wazy. powod: bliskie kontakty zygmunta z habsburgami, chec zawarcia malzenstwa: krol polski-konstancja habsburżanka, chcec wprowadzenia swoich pla

Finalna bitwa rokoszu Zebrzydowskiego

Bitwa pod Guzowem 1607, Zwycięstwo armii króla. złożenie przez przegranych hołdu królowi, uzyskanie jego wybaczenia i zostanie obietym amnestia. krol ma porzucic swoje plany polityczne

rokosz lubomirskiego bez bitwy

1665. Jerzy Sebastian Lubomirski-hetman wielki koronny. powod: zlamanie wyroku przez lubomirskiego, zostal skazany na infamie i skonfiskowano mu dobra przez co wyjechal z kraju.

rokosz lubomirskiego finalna bitwa

1666 pod mątwami. wygrana armii lubomirskiego, udzielenie przez krola amnestii i obiecanie zaplacic zalegly żołd, zdjecie kar z lubomirskiego

liberum veto, co to, kto pierwszy i kiedy

uzyte pierwszy raz w 1652 przez Wladyslawa Ścińskiego. prawo umozliwiajace zerwanie sejmu nawet przez jednego posla

powod wygnania arian

oskarzenia ze arianie popueraja szwedzkich okupantow i ich udzial w pertraktacjach rozbiorowych w Randot.