Historia_gimnazjum_Rzym

Kto był legendarnym założycielem Rzymu?

Romulus, potomek trojańskiego bohatera - Eneasz

Jaką datę przyjmuje się za datę założenia Rzymu?

753 rok p.n.e.

Jaka cywilizacja rozwinęła się na północ od Rzymu?

Etrusków

Nad jaką rzeką położony był (jest) Rzym?

Nad Tybrem

Jaki ustrój miał Rzym na początku (jeszcze za panowania Etrusków)?

Był monarchią, czyli rządzili nim królowie. Etrusków)?

Z jakiej etruskiej dynastii pochodzili trzej ostatni królowie Rzymu?

Z rodu Tarkwiniuszy

W którym roku Rzym stał się republiką?

W 509 roku p.n.e.

Czym charakteryzuje się ustrój zwany "republiką"?

Republika oznacza dosłownie "rzecz wspólną". Jest to forma ustroju państwowego, w którym najwyższe wladze są wybierane przez obywateli na określony czas.

Na jakich trzech "filarach" opierała się władza w Republice Rzymskiej?

Na urzędnikach, zgromadzeniach i senacie.

Jakich urzędników wybierano w Rzymie w czasach republiki?

Najważniejsi urzędnicy to 2 konsulowie wybierani na rok. Kierowali państwem i dowodzili armią w czasie wojny. Nastęni to pretorzy, którzy odpowiadali za utrzymanie porządku prawnego. I wreszcie, w przypadku wojny, wybierano dyktatora (na 6 miesięcy)

Co to znaczy, że urzędy w Rzymie były "kolegialne" i dlaczego?

Kolegialne, to znaczy sprawowane jednocześnie przez 2 osoby lub więcej. Powodowało to wzajemną kontrolę urzędników i miało zapobiec powrotowi rządów króla.

Jaką rolę pełniły zgromadzenia w Rzymie?

Na zgromadzeniach lud rzymski wyrażał swoją wolę. Zwoływał je konsul. Wybierano na nim urzędników i uchwalano prawa.

Jaką rolę pełnił senat?

Senat cieszył się największym szacunkiem spośród organów władzy. Była to rada starszych, która decydowała o najważniejszych sprawach państwowych. Zwoływał go konsyl lub inny wysoki urzędnik.

Kto mógł być senatorem?

Senatorem mógł zostać zasłużony obywatel, często były konsul lub wysoki urzędnik. Godność senatora była dożywotnia. Lista senatorów była stała, ustalana raz na 5 lat przez cenzora.

Za co odpowiedzialni byli cenzorzy?

Byli to urzędnicy, którzy raz na 5 lat układali listę senatorów - uzupełniali ją lub usuwali kogoś z listy.

Kim byli trubuni ludowi?

Urząd trybuna ludowego stworzono po tym jak plebejusze sprzeciwili się patrycjuszom. Trybun ludowy był obrońcą ludu, miał prawo unieważnić każdą decyzję władz (weto=nie zgadzam się), jeśli uznali ją za nieprzyjazną dla ludu.

Czy stanowiska urzędników w Rzymie były płatne?

Nie, stanowiska te nie były opłacane. Koszty sprawowania takiego urzędu musieli pokrywać sami urzędnicy.

Na jakie grupy dzieliło się społeczeństwo rzymskie?

Na patrycjuszy i plebejuszy.

Podaj lata I wojny punickiej. Kto zwyciężył?

264 r. p.n.e. - 241 r. p.n.e. Rzym pokonał flotę kartagińską.

Co zdobył Rzym po I wojnie punickiej?

Rzym podbił Sycylię (z wyjątkiem Syrakuz) oraz Sardynię i Korsykę. Były to pierwsze rzymskie prowincje.

Podaj lata II wojny punickiej.

218 r. p.n.e. - 201 r. p.n.e.

Podaj miejsce i daty dwóch najsłynniejszej bitew II wojny punickiej.

Bitwa pod Kannami - 2 sierpnia 216 r. p.n.e. Hanibal pokonał wojska rzymskie. Bitwa pod Zamą - 19 października 202 r. p.n.e. zwycięstwo Scypiona Afrykańskiego nad Hanibalem.

Podaj lata III wojny punickiej i kto zwyciężył.

149 r. p.n.e. - 146 r. p.n.e. Rzym pokonał ostatecznie Kartaginę (zrównał ją z ziemią)

Jakie warunki Rzym narzucił Kartaginie po II wojnie punickiej?

Kartagina straciła wszystkie posiadłości poza Afryką, musiała oddać flotę wojenną i zapłacić ogromną kontrybucję.

Jak zorganizowane było wojsko rzymskie?

Wojsko rzymskie tworzyły legiony, składające się z ok. 4500 żołnierzy: 3000 piechoty ciężkozbrojnej, 1200 piechoty lekkozbrojnej i 300 jazdy. Do walki legioniści ruszali tzw. manipułami (ok. 120 żołnierzy). Dowodzili trybuni wojskowi i centurionowie.

Kim był Spartakus i czego dokonał?

Spartakus był niewolnikiem - gladiatorem. Za jego sprawą wybuchło powstanie niewolników w Rzymie - w 73 r. Rzym musiał poswięcić aż 2 lata na stłumienie tego buntu.

Czego dokonał w II w. p.n. e konsul Mariusz?

Przeprowadził reformę wojskową. Przekształcił armię z obywatelskiej w zawodową. Służba trwała min. 16 lat, a pobór był dobrowolny, żołnierze otrzymywali ekwipunek i żołd.

Czego dokonał Juliusz Cezar?

Wywołał wojnę domową i przekształcił Rzym z republiki w cesarstwo.

Kiedy i jak zginął Juliusz Cezar?

15 marca 44 r. na posiedzeniu senatu. Został zasztyletowany przez spiskowców (23 pchnięcia sztyletem)

Kto był następcą Cezara?

Oktawian August

W którym roku Cezar przekroczył Rubikon, rozpoczynając tym samym wojnę domową w Rzymie?

W 49 roku p.n.e.

Jakie, według przekazów, słowa wypowiedział Juliusz Cezar przekraczając rzekę Rubikon?

"Alea iacta est", czyli "kości zostały rzucone"

W którym roku Oktawian August objął władzę w Rzymie?

W 30 roku p.n.e.

Jak nazywano ustrój Rzymu po objęciu władzy przez Oktawiana Augusta?

Ustrój taki nazywano cesarstwem, od imienia Juliusza Cezara.

Co oznacza pojęcie "Pax Romana"?

"Pax romana" to trwały pokój rzymski, ogłoszony po objęciu władzy przez Oktawiana Augusta. Utrzymał się on przez dwa wieki.

Czy w czasie pokoju rzymskiego Rzymianie prowadzili jakieś wojny?

Tak. Prowadzili dalsze podboje.Np. cesarz Klaudiusz podbił w 43 r. n.e. część Brytanii, Trajan - królestwo Daków, Armenię i Mezopotamię. Jego następca Hadrian był ostatnim z cesarzy, który prowadził podboje.

Wyjaśnij pojęcie "limes".

"Limes" to system obronny stworzony przez Rzymian wzdłuż granic w Europie i Azji. Były to wały obronne, wieże strażnicze i palisady strzeżone przez legionistów.

Z czego zasłynęli Rzymianie jako doskonali budowniczowie?

Z budowy dróg (zbudowali ich około 300 tysięcy kilometrów) oraz akweduktów - wodociągów doprowadzających wodę do miast.

Co uważa się za jedno z najważniejszych osiągnięć cywilizacji rzymskiej?

Jest to prawo. Rozwijało się przez stulecia, by wreszcie cesarz Justynian w VI wieku skodyfikował dotychczasowe przepisy w jeden zbiór. Do dzisiejszych czasów obowiązuje wiele przepisów ustalonych w starożytnym Rzymie.

W którym roku nastąpił ostateczny podział imperium na Cesarstwo Wschodnie i Zachodnie?

W 395 roku n.e.

Jaką datę uznaje się za upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego?

Był to rok 476 n.e., kiedy zdetronizowany został ostatni cesarz Romulus Augustulus. Jest to również umowny koniec starożytności

W którym roku i kto ogłosił chrześcijaństwo za religię panującą w Cesarstwie?

Cesarz Konstantyn w 313 roku n.e.