Łacińska terminologia prawnicza - proces, prawo karne, varia

 0    174 Datenblatt    spodrucki
Drucken spielen überprüfen
 
Frage Antworten
actio
Lernen beginnen
skarga, powództwo
actiones mutuae
Lernen beginnen
powództwa wzajemne
actiones perpetuae
Lernen beginnen
powództwa wieczyste, które nie ulegają przedawnieniu
actiones praeiudiciales
Lernen beginnen
powództwa zmierzające do wstępnego ustalenia prawa lub stosunku prawnego jako istotnej okoliczności dla rozstrzygnięcia zasadniczej kwestii
actiones temporales
Lernen beginnen
powództwa czasowe ulegające przedawnieniu
actor
Lernen beginnen
powód w procesie cywilnym; oskarżyciel w procesie karnym
appellatio
Lernen beginnen
apelacja
appellatio in devolutivo
Lernen beginnen
apelacja bez jednoczesnego zawieszenia wyroku instancji niższej
appellatio in suspensivo
Lernen beginnen
apelacja przy jednoczesnym zawieszeniu skutków wyroku
advocatus
Lernen beginnen
adwokat
advocatus diaboli
Lernen beginnen
„adwokat diabła”
compromissum
Lernen beginnen
zapis na sąd polubowny
contumatio
Lernen beginnen
niestawiennictwo na rozprawie sądowej
exceptio
Lernen beginnen
zarzut procesowy pozwanego przeciw skardze powoda
exception plurium concubentium
Lernen beginnen
zarzut pozwanego o ojcostwo, że matka dziecka utrzymywała w czasie jego poczęcia stosunki płciowe także z innym mężczyzną
exceptio praescriptionis
Lernen beginnen
zarzut przedawnienia
exceptio rei iudicatae
Lernen beginnen
zarzut rzeczy osądzonej
exceptiones dilatoriae (temporales)
Lernen beginnen
zarzuty oddalające skargę powoda na pewien czas
exceptiones peremptoriae (perpetuae)
Lernen beginnen
zarzuty oddalające skargę powoda na zawsze
forum
Lernen beginnen
właściwość sądu
forum competens
Lernen beginnen
sąd właściwy do rozpoznania sprawy
forum contractus
Lernen beginnen
sąd właściwy ze względu na miejsce zawarcia umowy
forum conventionale (prorogatum)
Lernen beginnen
sąd zgodnie wybrany przez strony
forum delicti commissi
Lernen beginnen
sąd właściwy ze względu na miejsce popełnienia przestępstwa
forum domicilii
Lernen beginnen
sąd właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego
forum negotiationis (administrationis)
Lernen beginnen
sąd właściwy ze względu na miejsce prowadzenia spraw przedsiębiorstwa
forum rei sitae
Lernen beginnen
sąd właściwy ze względu na miejsce położenia rzeczy
indefensus
Lernen beginnen
pozwany, który nie podjął sporu lub się nie bronił
lis
Lernen beginnen
spór, sprawa sądowa, proces
iudex
Lernen beginnen
sędzia
iudex compromissarius
Lernen beginnen
sędzia polubowny
iudex corruptus
Lernen beginnen
sędzia przekupiony
iudex criminalis
Lernen beginnen
sędzia karny
iudex inhabilis
Lernen beginnen
sędzia wyłączony od orzekania na podstawie przepisu prawa
iudex suspectus
Lernen beginnen
sędzia podejrzany o stronniczość
iudicium
Lernen beginnen
sąd, władza sądowa
iurisdictio
Lernen beginnen
władza sądownicza, wymiar sprawiedliwości, jurysdykcja
iurisdictio alta; (bassa)
Lernen beginnen
jurysdykcja wyższa; (niższa)
probatio
Lernen beginnen
dowód
probatio accusationis
Lernen beginnen
dowód oskarżenia
onus probandi
Lernen beginnen
ciężar przeprowadzenia dowodu w procesie
poena
Lernen beginnen
kara
poena capitalis
Lernen beginnen
kara śmierci (inne określenia: poena capitis; colli; mortis; sanguinis; trans hominem; gladii – przez ścięcie mieczem)
poena conventionalis
Lernen beginnen
kara umowna
poena nummaria (pecuniaria)
Lernen beginnen
kara grzywny; pieniężna
praescriptio
Lernen beginnen
przedawnienie skargi
praesumptio
Lernen beginnen
domniemanie
praesumptio facti
Lernen beginnen
domniemanie faktyczne
praesumptio iuris
Lernen beginnen
domniemanie prawne
praesumptio iuris ac de iure
Lernen beginnen
domniemanie prawne niewzruszalne
praesumptio iuris tantum
Lernen beginnen
domniemanie prawne wzruszalne
praesumptio legis
Lernen beginnen
domniemanie z ustawy
reformatio in peius
Lernen beginnen
zmiana na niekorzyść oskarżonego
restitutio in integrum
Lernen beginnen
przywrócenie poprzedniego stanu prawnego
reus
Lernen beginnen
pozwany w procesie cywilnym; oskarżony o przestępstwo w procesie karnym
testis
Lernen beginnen
świadek
testis auritus
Lernen beginnen
świadek, który słyszał na własne uszy
testes ex auditu
Lernen beginnen
świadkowie, którzy znają sprawę ze słyszenia
testes ex visu (oculares)
Lernen beginnen
świadkowie naoczni
testes idonei
Lernen beginnen
świadkowie wiarygodni
testes iniqui
Lernen beginnen
świadkowie fałszywi
examinare testes
Lernen beginnen
przesłuchiwać świadków
Actor sequitur forum rei
Lernen beginnen
Powód idzie za pozwanym; dla powoda właściwym jest sąd pozwanego
Argumenta non numeranda, sed ponderanda sunt
Lernen beginnen
Dowody należy ważyć, a nie liczyć
Audiatur et altera pars
Lernen beginnen
Niech będzie wysłuchana i druga strona
Bis de eadem re agere non licet
Lernen beginnen
Nie wolno procesować się dwa razy w tej samej sprawie
Confessus pro iudicato est
Lernen beginnen
Ten, kto się przyznał, uważany jest za zasądzonego
Ei incumbit probatio qui dicit, non qui negat
Lernen beginnen
Ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym, kto przeczy
In dubio pro reo
Lernen beginnen
W razie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść oskarżonego
Negantis probatio nulla est
Lernen beginnen
Zaprzeczenie nie jest żadnym dowodem
Nemo iudex idoneus in propria causa
Lernen beginnen
Nikt nie jest odpowiednim sędzią we własnej sprawie
Qui accusare volunt, probationes habere debent
Lernen beginnen
Ci, którzy chcą oskarżać, powinni mieć dowody
Res iudicata pro veritate accipitur
Lernen beginnen
Rzecz osądzoną przyjmuje się za prawdę
Reus in exceptione actor est
Lernen beginnen
W przypadku podniesienia zarzutu procesowego pozwany staje się powodem
Sententia ius facit inter partes
Lernen beginnen
Wyrok tworzy stan prawny między stronami
Si in ius vocat, ito
Lernen beginnen
Jeśli ktoś pozywa [ciebie] do sądu, idź
Testis unus, testis nullus
Lernen beginnen
Jeden świadek, to żaden świadek
furtum
Lernen beginnen
kradzież
animus furandi
Lernen beginnen
zamiar dokonania kradzieży
occidio
Lernen beginnen
zabójstwo
animus occidendi
Lernen beginnen
zamiar dokonania zabójstwa
causa criminalis
Lernen beginnen
sprawa karna
carcer
Lernen beginnen
więzienie
crimen
Lernen beginnen
zbrodnia, przestępstwo przeciw interesom społeczeństwa
captare criminis
Lernen beginnen
złapać na przestępstwie
crimen continuum
Lernen beginnen
przestępstwo ciągłe
crimen falsi
Lernen beginnen
przestępstwo fałszerstwa
crimen repetitum
Lernen beginnen
recydywa
dolus directus
Lernen beginnen
zamiar bezpośredni
dolus eventualis
Lernen beginnen
zamiar ewentualny
poena
Lernen beginnen
kara zagrożona ustawą
exigere poenam
Lernen beginnen
żądać wymierzenia kary
condemnare poenam
Lernen beginnen
orzec karę
reddere poenam
Lernen beginnen
odcierpieć karę
solutio poenae
Lernen beginnen
zniesienie kary
error in puniendo
Lernen beginnen
błąd co do wymiaru kary
impunitas
Lernen beginnen
bezkarność
in situ criminis
Lernen beginnen
w miejscu popełnienia zbrodni
instrumenta sceleris
Lernen beginnen
przedmioty służące do popełnienia przestępstwa
ius puniendi
Lernen beginnen
prawo karania
persona suspecta
Lernen beginnen
osoba podejrzana
tormenta
Lernen beginnen
tortury
venia primum deliquenti
Lernen beginnen
przebaczenie przestępcy, który pierwszy raz złamał prawo
Absentem in criminibus damnari non oportet
Lernen beginnen
Nie należy skazywać za przestępstwo nieobecnego
Crimina morte extinguntur
Lernen beginnen
Przestępstwa wygasają wraz ze śmiercią sprawcy
Fere in omnibus poenalibus iudiciis et aetati et imprudentiae succuritur
Lernen beginnen
Niemal we wszystkich procesach karnych uwzględnia się tak wiek, jak i brak doświadczenia
Fraus sine poena esse potest, poena sine fraude esse non potest
Lernen beginnen
Występek może być bez kary, kara nie może być bez występku
Fur est qui dolo malo rem alienam contrectat
Lernen beginnen
Złodziejem jest ten, kto w złym zamiarze zagarnia cudzą rzecz
In criminalibus probationes debent esse luce clariores
Lernen beginnen
Dowody w sprawach karnych powinny być jaśniejsze od światła
In dubio pro reo
Lernen beginnen
W razie wątpliwości należy orzec na korzyść oskarżonego
In poenalibus causis benignius interpretandum est
Lernen beginnen
W sprawach karnych należy interpretować łagodniej
Nullum crimen sine lege, nulla poena sine lege
Lernen beginnen
Nie przestępstwa bez ustawy, nie ma kary bez ustawy
Poena constituitur in emendationem hominum
Lernen beginnen
Karę ustanawia się dla poprawienia ludzi
ab initio
Lernen beginnen
od początku
ad acta
Lernen beginnen
odłożyć do akt, archiwum
ad casu a casum
Lernen beginnen
od przypadku do przypadku
ad hoc
Lernen beginnen
doraźnie, tylko w tym wypadku
ad infinitum
Lernen beginnen
w nieskończoność (przenośnie: ad Kalendas Graecas – na greckie Kalendy, na święte nigdy)
ad usum
Lernen beginnen
do użytku
ad vocem
Lernen beginnen
nawiązując do poprzedniej wypowiedzi
ante factum
Lernen beginnen
przed faktem
communis opinio
Lernen beginnen
opinia powszechna
de facto
Lernen beginnen
faktycznie, w rzeczywistości
erga omnes
Lernen beginnen
w stosunku do wszystkich
et cetera
Lernen beginnen
i tak dalej
ex aequo
Lernen beginnen
na równi, jednakowo
ex cathedra
Lernen beginnen
autorytatywnie
ex definitione
Lernen beginnen
z definicji
ex fontibus
Lernen beginnen
ze źródeł
ex nunc
Lernen beginnen
od teraz, od tej chwili
ex officio
Lernen beginnen
z urzędu
ex proprio motu
Lernen beginnen
z własnej inicjatywy
ex tunc
Lernen beginnen
od wtedy, od tamtej chwili, gdy
exempli gratia
Lernen beginnen
na przykład
explicite
Lernen beginnen
jasno, wyraźnie
expressis verbis
Lernen beginnen
wyraźnie, dobitnymi słowami
implicite
Lernen beginnen
domyślnie
in absentia
Lernen beginnen
pod nieobecność
in articulo (periculo) mortis
Lernen beginnen
w obliczu (niebezpieczeństwie) śmierci
in extenso
Lernen beginnen
w całości, w pełnym brzmieniu
in favorem
Lernen beginnen
na korzyść
in fine
Lernen beginnen
na końcu
in flagranti
Lernen beginnen
na gorącym uczynku
in genere
Lernen beginnen
w ogólności
in principio
Lernen beginnen
na początku
in specie
Lernen beginnen
w szczególności
in statu nascendi
Lernen beginnen
w chwili powstawania, tworzenia się
in vitro
Lernen beginnen
dosłownie: w szkle; przenośnie w probówce
inter partes
Lernen beginnen
między stronami
lapsus linguae
Lernen beginnen
przejęzyczenie
mutatis mutandis
Lernen beginnen
z koniecznymi zmianami; zmieniwszy to, co powinno zostać zmienione
nemine contradicente
Lernen beginnen
uchwalone jednogłośnie; bez niczyjego sprzeciwu
nihil ad rem
Lernen beginnen
to nie ma nic do rzeczy
nihil obstat
Lernen beginnen
nic nie stoi na przeszkodzie; zezwala się
nota bene
Lernen beginnen
„zauważ dobrze”; nawiasem mówiąc
numerus clausus
Lernen beginnen
liczba ograniczona; wyliczenie enumeratywne
opinio iuris
Lernen beginnen
pogląd prawny
per procura
Lernen beginnen
w zastępstwie; na podstawie pełnomocnictwa
post factum
Lernen beginnen
po fakcie
prima facie
Lernen beginnen
na pierwszy rzut oka
pro et contra
Lernen beginnen
za i przeciw
pro forma
Lernen beginnen
dla pozoru
pro futuro
Lernen beginnen
na przyszłość
sedes materiae
Lernen beginnen
zasadnicza część jakiegoś zagadnienia
sensu largo
Lernen beginnen
w szerokim znaczeniu
sensu stricto
Lernen beginnen
w ścisłym znaczeniu
sine dubio
Lernen beginnen
bez wątpienia
status quo (praesens)
Lernen beginnen
obecny stan rzeczy
status quo ante
Lernen beginnen
stan poprzedni
sub condicione
Lernen beginnen
pod warunkiem
sui generis
Lernen beginnen
swego rodzaju; swoisty
titulus legitimus
Lernen beginnen
tytuł prawny
votum separatum
Lernen beginnen
zdanie odrębne
Finis coronat opus
Lernen beginnen
koniec wieńczy dzieło

Sie müssen eingeloggt sein, um einen Kommentar zu schreiben.