Moja lekcja

Europa

1536(koniec obrad soboru trydenckiego)-1649(ścięcie Króla Anglii Karola 1

Polska

1601(publikacja wierdzy Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego)-1764(koronacja Stanisława Poniatowskiego)

barocco

perła o nieregularnym kształcie-rzadka, dziwna, porządana

koniec soboru trydenckiego

program kontrreformacji/liczne reformy kościoła rzymskokatolickiego/papież to najwyższy autorytet

wojny religijne

przeważają rządy absolutne

skutki wojen religijnych

spadek ludności/epidemie

Cechy estetyki barokowej w sztukach plastycznych

dynamizm/niejednoznaczność/dysharmonia/złudzenia optyczne

zasada applicatio sensuum

wykorzystanie ludzkiej zmysłowości i erotyki do przekazania treści religijnych

Związek wydarzeń politycznych z kulturą

-czeste obcowanie ze smiercia-wzrasta znaczenie religii-wpływy orientu(Turcji)-odżywa mistycyzm

Kontrreformacja

reformy wew. kosciola majace na celu walke z heretyreformacja

synteza sztuk

laczenie roznych dziedzin sztuki do stworzenia jednego dziela

dysharmonia

brak harmonii w zestawieniu z elementem

kontrast

przedstawienie zjawiska przez zestawienie ze zjawiskiem odmiennym

Kartezjusz

reprezentant racjonalizmu/przekonanie o sile i mozliwosciach poznawczych rozumu ludzkiego/„cogito ergo sum”-mysle wiec jestem-dowod na istnienid czlowieka

Blaise Pascal

laczy iracjonalizm z racjonalizmem/apologia chrzescijanstwa(jest to jedyne zrodlo praw)/zaklad Pascala-kazdy musi zdecydowac czy wiezy w boga

Benedykt Spinoza

przedstawiciel racjonalizmu/matematyka doskonalym wzorem myslenia/panteizm-cala przyroda jest Bogiem, a Bog przyroda “Deus, Sive natura”

Gottfried Wilhelm Leibniz

nurt najonalistycznej metafizyki o orientacji religijnej/nasz swiat jest doskonaly i oparty na ustanowionej harmonii przez Boga

Antynomie

sprzecznosci miedzy dwoma wykluczajacymi sie twierdzeniami z ktorych kazde jest uzasadnione

A- ideologiczna spekulatywnosc

analiza abstrakcyjnych problemow religijnych

A- matematyczna systematycznosc

porzadek liczbowy

A- racjonalizm metody

wnioskowanie logiczne

A- problematyka metafizyczna

Bog, szatan, wiecznosc, zbawienie

Wizja Boga i czlowieka w filozofii renesansu

Bog- tworca, wspomaga czlowieka, stworzyl uporzadkowany swiat Czlowiek: jest dopelnieniem idealnego swiata, los zalezny od niego samego

Wizja B i C w filozofii baroku

Bog: stworzony swiat jest chaotyczny i niezrozumialy, Bog jest nadzieja i ostoja w niebezpiecznym swiecie Czlowiek: przemija, jego los jest marny

Mikołaj Sęp-Szarzyński O wojnie naszej... koncepcje

cialo: grzeszne, podatne na pokusy swiat: pole bitwy dobra i zla Bog: nadzieja i ostoja w niebezpiecznym swiecie postawa czlowieka: postawa aktywna- walczy ze slabosciami

O wojnie naszej Sęp-Szarzyński- sytuacja liryczna

Bohater liryczny kreuje sie na reprezentanta ludzi wierzacych i wola do Boga o pomoc

Elipsa

opuszczenie w zdaniu wyrazu ktorego mozna sie domyslec

Antyteza

zestawienie elementow przeciwstawnych dla wiekszej ekspresji

peryfraza

zastapienie slowa oznaczajacego przedmiot/osobe jego opisem

przerzutnia

przerzucenie wyrazy do nastepnego wersu

inwersja

szyk przestawny wyrazow w zdaniu

oksymoron

zestawienie pojec wykluczajacych sie

O wojnie naszej... metaforyka wojenna

czlowiek pragnacy wiecznosci musi walczyc o zbawienie wiec prosi Boga o pomoc w owej walce Bog-prawdziwy pokoj pozwala mu wygrac walke z szatanem, cialem, swiatem Kreuje to postawe rycerza chrzescijanskiego i idee heroicznego aktywiz

O wojnie naszej... Zwiazek tekstu z filozofia Pascala

oboje szerza idee heroicznego aktywizmu. kazdy kto wierzy w Boga moze zyskac zycie wieczne a na ziemi treba toczyc walke ze zlem Nagroda walki jest zbawienie

O wojnie naszej... Tematyka egzystencjalna

tematyka dot ludzkiego losu, akcentuje motyw smierci, cierpienia, milosci

O wojnie naszej... Poezja metafizyczna

nurt liryki religijnej, autorzy watpili w wartosc renesansowego stoicyzmu, formulowali trudne pytania dot ludzkiego zycia

vanitas

marnosc, bezwartosciowosc rzeczy i spraw ludzkich, przemijalnosc i nietrwalosc swiata doczesnego

paradoks

sformulowanie sprzeczne wewnetrznie, oparte na kontrascie, zawierajace odkrywcza prawde/mysl

dualizm

poglad filozoficzny uznajacy ze swiat sklada sie z podstawowych elementow

oczy pochodnie

zar

oczy gwiazdy

jasnosc

oczy slonca

blask

oczy nieba

blekit

oczy bogowie

wladza

konceptyzm Na oczy krolewny angielskiej

zawieranie w dziele zaskakujacego pomyslu poetyckiego

TU - Na oczy krolewny angielskiej

ukazanie analogii miedzy rzeczami z pozoru niepowiazanymi

anafora

powtorzenie tego samego wyrazy na poczatku kolejnych zdan

czas wertykalny

komcepcja teporalna wedlug ktorej ludzkie zycie zmierza do wiecznosci

czas cykliczny

antyczna koncepcja przemijania czasu, w ktorej zatacza on kolo i powtarza sie jak cykl przyrody

hiperbola

przesadniac, przedstawienie zjawiska w sposob wyolbrzymiony

motywy wanitatywne w dziele malarskik

czaszka-memento mori, kartki i pioro-sami decydujemy o losie, kielich-symbol przeznaczenia, zegar-symbol uplywajacego czasu, kluczyk na wstazce-symbol tajemnicy

libertynizm

poglad stanowiacy ze skoro prawa religii i kultury nie sa stare, nalezy zaufac rozumowi i instynktowi, pochwala zmysly i seksualizm

elementy stylu zycia sarmaty

-urzadzanie biesiad (brak umiaru w piciu)-zamowanie do myslictwa-sarmatyzm byl polaczeniem kultiry zachodu i orientu-sarmaci przedstawiani byli w dumnej pozie eksponujac swoja slachecka dume

Gotyk czas trwania

XII - XV nardzil sie we Fr i szybko rozprzestrzenial sie do Anglii