Moja lekcja

obraz mikroskopu

pozorny, powiekszony, odwrócony

pierwiastki biogenne

CHONSP

proba badawcza

poddanie obiektu pod wybrany czynnik

rozumowanie indukcyjne

od szczegolu do ogolu

rozumowanie dedukcyjne

od ogolu do szczegolu

proba kontrolna

procesy nie poddane dzialaniu czynnika

zwiazki nieorganiczne

nie zawieraja atomow wegla, tylko CO2 i H2CO3

zwiazki organicznie

glowny skladnik to wegiel

makroelementy

woda, sole, biogenne, wegle, bialka, lipidy, kwasy nukleinowe

mikroelementy

Fe, Cu, Zn, Mn, Mo, B, Se, Cr, I,F

w czym zawiera sie siarka

w cysteinie i metioninie

elektron walencyjny

najslabiej przyciagany, tworzy wiazania, na ostatniej powloce atomu

wiazanie kowalencyjne

silne, H2, O2, Cl2, N2

dipol

czasteczka o charakterze dwubiegunowym

kation

atom o ladunku dodatnim, oddaje elektrony

anion

atom o ladunku ujemnym, przylacza elektrony

wiazanie jonowe

anion+kation, nie dziala w wodzie

wiazanie wodorowe

+wodor + -atom, sa slabe, jest ich duzo, decyduja o wlasciwosciach i strukturach tj. temp. topnienia i wrzenia, napiecie powierzchniowe

sila van der waalsa

slabsze nawet od wodorowych, wplywaja na ksztaltowanie bialek, przyciaganie dipoli

oddzialywania hydrofobowe

woda + olej, tworza blony biologiczne

hydroliza

reakcja miedzy woda a substancja, wazne w zwiazkach chemicznych

woda

obojetna, 60-98% w zywych organizmach, tworzy srodowisko do reakcji

wlasciwosci wody

latwosc w tworzeniu wiazan wodorowych, jest djpolem, jest rozpuszczalnikiem, rozrywa wiazania wodorowe i zastepuje swoimi, wysokie cieplo parowania, najwieksze cieplo wlasciwe, sily adhezji i kohezji, gestsza w formie cieklej niz w formie stalej

sole mineralne

zrodlo pierwiastkow niezbedne do zycia, krysztalki, reguluja stan uwodnienia, aktywuja biokatalizatory, procesy wymiany substancji, przebieg procesow np impuls, uklad buforowy

uklad buforowy

regulacja pH srodowiska

plyny ustrojowe

rowna ilosc kationow i anionow

weglowodany

wodor: tlen 2:1

monosacharydy

3-7 wegla, triozy, pentozy, grupy karboksylowe -OH, aldehydowe -CHO, ketonowe -CO, odwracalne mostki tlenowe

oligosacharydy

2-5 czasteczek cukrow, wiazanie O-glikozydowe, disacharydy(2 cukry proste), definiuja grupe krwi, tworza blony

polisacharydy

duza liczba monosacharydow, polaczone O-glikozydowym, nierozpuszczalne w wodzie, funkcja zapasowa i budulcowa

co nalezy do monosacharydow

ryboza, deoksyryboza, glukoza, fruktoza, galaktoza

co nalezy do oligosacharydow

sacharoza, laktoza, maltoza

co nalezy do polisacharydow

skrobia, glikogen - zapasowe, celuloza, chityna - budulcowe

skrobia

amyloza+amylopektyna

amyloza

sklada sie z reszt glukozowych tworzacych petle, 6 glukoz to jedna petla

glikogen

wiecej odgalezien bocznych od amylozy

celuloza

rowny lancuch

lipidy

tluszczowce, gestosc<woda