tak

Co to jest fala i jak działa

Zaburzenie rozchodzące się w przestrzeni i czasie które przenosi energię i pęd bez trwałego transportu materii w ośrodku fala opisana jest amplitudą długością fali częstotliwością i prędkością rozchodzenia

Co to jest tarcie

Zjawisko oporu ruchu względnego stykających się ciał wynikające z oddziaływań mikronierówności i adhezji prowadzi do strat energii na ciepło

Co to jest siła tarcia

Siła równoległa do powierzchni styku przeciwnie skierowana do prędkości lub tendencji ruchu rozróżnia się tarcie statyczne i kinetyczne a jej maksymalna wartość to współczynnik tarcia razy nacisk

Jakie siły działają na kulę przy staczaniu bez poślizgu

Ciężar w dół nacisk podłoża w górę tarcie statyczne zapewniające moment obrotowy oraz ewentualnie opory toczenia i opór powietrza

Co to jest energia kinetyczna

Energia ruchu punktu materialnego wynosi pół m v do kwadratu a dla bryły sztywnej suma składowej postępowej i obrotowej pół I omega do kwadratu

Co to jest moment siły

Miara zdolności siły do wywołania obrotu względem punktu lub osi wartość momentu to r razy F razy sinus kąta a zwrot wynika z reguły prawej dłoni

Co to jest przyspieszenie dośrodkowe

Przyspieszenie w ruchu po okręgu skierowane do środka okręgu o wartości v do kwadratu podzielone przez r lub omega do kwadratu razy r

Co to jest ruch harmoniczny prosty

Ruch w którym przyspieszenie jest proporcjonalne do wychylenia i skierowane przeciwnie do niego typowo x zmienia się sinusoidalnie a okres zależy od parametrów układu

Co to jest ruch harmoniczny

Ogólnie drgania opisane funkcją sinus lub cosinus z amplitudą okresem i fazą mogą występować w układach mechanicznych elektrycznych i falowych

Co to jest rezonans

Gwałtowny wzrost amplitudy drgań gdy częstotliwość wymuszająca jest bliska częstotliwości własnej układu wzrost ograniczają tłumienie i nieliniowości

Na czym polega zasada zachowania pędu

W układzie izolowanym całkowity pęd wektorowy pozostaje stały a zmiany pędu wynikają tylko z zewnętrznej wypadkowej siły

Na czym polega zasada zachowania momentu pędu

Gdy wypadkowy moment sił zewnętrznych względem punktu lub osi jest zerowy całkowity moment pędu układu nie zmienia się

Na czym polega zasada zachowania energii mechanicznej

Suma energii kinetycznej i potencjalnej jest stała gdy działają tylko siły zachowawcze a praca sił niezachowawczych jest zerowa

Na czym polega zasada zachowania energii całkowitej

W układzie izolowanym całkowita energia nie zmienia się może zmieniać formę na kinetyczną potencjalną wewnętrzną cieplną i promieniowanie

Co to jest siła zachowawcza

Siła której praca zależy tylko od punktów początkowego i końcowego a po drodze zamkniętej praca wynosi zero można zdefiniować energię potencjalną

Co to jest siła bezwładności

Siła pozorna w nieinercjalnym układzie odniesienia opisywana jako minus m razy przyspieszenie układu odniesienia dla ruchu postępowego oraz dodatkowe składniki w układzie obracającym się

Co jest źródłem siły bezwładności

Przyspieszenie lub obrót układu odniesienia względem układu inercjalnego dlatego w nieinercjalnym opisie trzeba dodać siły pozorne

Co to jest mnożenie skalarne i wektorowe

Iloczyn skalarny a kropka b daje liczbę równą iloczynowi długości razy cosinus kąta i opisuje zgodność kierunków iloczyn wektorowy a krzyż b daje wektor prostopadły o długości równej iloczynowi długości razy sinus kąta ze zwrotem z reguły prawej dłoni

Na czym polega grawitacja Newtona

Dwa ciała przyciągają się siłą wzdłuż prostej łączącej ich środki o wartości G razy m1 razy m2 podzielone przez r do kwadratu

Wzór na grawitację gdzie jest wektor

Wektor siły ma kierunek wzdłuż wektora łączącego masy i zwrot ku drugiej masie formalnie używa się wersora r z daszkiem oraz znaku minus przy gradiencie potencjału

Jakie są prawa Keplera

Orbity planet są elipsami ze Słońcem w ognisku promień wodzący zakreśla równe pola w równych czasach oraz kwadrat okresu obiegu jest proporcjonalny do sześcianu półosi wielkiej

Co to jest pierwsza prędkość kosmiczna i ile wynosi na Ziemi

Minimalna prędkość dla orbity kołowej tuż nad powierzchnią v około pierwiastek z GM podzielone przez R dla Ziemi około 7,9 km na sekundę

Co to jest druga prędkość kosmiczna i ile wynosi na Ziemi

Minimalna prędkość ucieczki z pola grawitacyjnego bez dalszego napędu v około pierwiastek z 2GM podzielone przez R dla Ziemi około 11,2 km na sekundę

Co to jest powierzchnia ekwipotencjalna

Zbiór punktów o tej samej energii potencjalnej na jednostkę masy lub ładunku poruszanie się po niej nie wymaga pracy siły pola a wektor natężenia pola jest do niej prostopadły

Co to jest fala stojąca

Suma dwóch fal o tej samej częstotliwości i amplitudzie biegnących w przeciwnych kierunkach tworzy węzły o zerowej amplitudzie i strzałki o maksymalnej amplitudzie

Co to jest fala czoło fali i zasada Huygensa

Fala to rozchodzące się zaburzenie czoło fali to zbiór punktów o tej samej fazie zasada Huygensa mówi że każdy punkt czoła jest źródłem fal wtórnych a nowe czoło jest ich obwiednią

Na czym polega efekt Dopplera

Obserwowana częstotliwość zmienia się gdy źródło i obserwator poruszają się względem siebie zbliżanie zwiększa częstotliwość oddalanie zmniejsza

Co to jest dudnienie

Zjawisko okresowych zmian amplitudy powstające przy nakładaniu się dwóch drgań o bardzo zbliżonych częstotliwościach częstość dudnień to różnica częstotliwości

Na czym polega prawo Pascala

Zmiana ciśnienia wywierana na ciecz w zamkniętym naczyniu przenosi się jednakowo we wszystkich kierunkach i na ścianki

Na czym polega prawo Archimedesa

Na ciało zanurzone w płynie działa siła wyporu skierowana ku górze równa ciężarowi wypartego płynu

Co to jest równanie ciągłości

Zasada zachowania masy w przepływie ustalonym strumień masy jest stały dla cieczy nieściśliwej pole przekroju razy prędkość jest stałe wzdłuż strugi

Co to jest równanie Bernoulliego

Wzdłuż tej samej linii prądu suma ciśnienia energii kinetycznej na jednostkę objętości i energii potencjalnej grawitacyjnej na jednostkę objętości pozostaje stała w idealnym przepływie bez strat

Co mówi zerowa zasada termodynamiki

Jeżeli układ A jest w równowadze termicznej z B oraz B z C to A jest w równowadze termicznej z C to uzasadnia istnienie temperatury

Jakie są zasady termodynamiki

Pierwsza mówi o bilansie energii wewnętrznej ciepło i praca druga o kierunku procesów i wzroście entropii oraz niemożności silnika o stuprocentowej sprawności trzecia o zachowaniu entropii przy dążeniu temperatury do zera bezwzględnego

Co to jest równowaga termodynamiczna

Stan bez makroskopowych zmian w czasie brak przepływów netto ciepła masy i pędu oraz jednorodne parametry jak temperatura i ciśnienie w skali makro

Co to jest gaz doskonały

Model gazu o zaniedbywalnych oddziaływaniach międzycząsteczkowych poza zderzeniami spełnia zależność ciśnienie razy objętość równa się n R T

Co to jest rozkład Maxwella

Rozkład prawdopodobieństwa prędkości cząsteczek w gazie doskonałym w równowadze zależy od temperatury i masy cząsteczek i pozwala wyznaczać prędkość najbardziej prawdopodobną średnią i skuteczną

Co to jest entropia

Wielkość opisująca nieuporządkowanie i liczbę dostępnych mikrostanów w procesach odwracalnych przyrost entropii to całka z dQ odwracalnego podzielonego przez temperaturę a w procesach nieodwracalnych entropia układu izolowanego rośnie

Co to jest cykl Carnota

Idealny odwracalny obieg silnika cieplnego z dwoma przemianami izotermicznymi i dwoma adiabatycznymi daje maksymalną możliwą sprawność zależną tylko od temperatur źródeł

Co to są przemiany adiabatyczne i izotermiczne oraz jak bada się wydajność

Adiabatyczna zachodzi bez wymiany ciepła z otoczeniem izotermiczna przebiega w stałej temperaturze wydajność silnika to stosunek pracy użytecznej do ciepła pobranego ze źródła gorącego

Co to jest emisja energii

Oddawanie energii przez układ na zewnątrz np przez promieniowanie cieplne konwekcję lub przewodnictwo w promieniowaniu ciało emituje moc zależną od temperatury i własności powierzchni

Czym różnią się zmiany odwracalne i nieodwracalne

Odwracalne można odtworzyć bez śladu w układzie i otoczeniu są quasi statyczne i nie generują entropii nieodwracalne zachodzą z tarciem dyfuzją skończonymi gradientami i powodują produkcję entropii

Co to jest układ SI

Międzynarodowy układ jednostek oparty o jednostki podstawowe metr kilogram sekunda amper kelwin mol kandela oraz jednostki pochodne jak niuton i dżul zdefiniowane przez stałe fizyczne