uklad odpornosciowy

Naczynia limfatyczne wraz z limfą

Transportują limfocyty i inne komorki nalezace do ukladu odpornosciowego.

Grudki limfatyczne

Chronia przed infekcjami ukladow: pokarmowego, odpornosciowego, moczowego. Wystepuja w nich takze liczne leukocyty.

Szpik kostny czerwony

powstaja w nim wszystkie elementy komorkowe krwi, a w tym leukocyty wchodzace w sklad ukladu odpornosciowego. Dojrzewaja w nim tez limfocyty B.

Migdalki

Bronia organizm przed zakazeniami droga oddechowa i pokarmowa. Zatrzymuja i namnazaja sie w nich limfocyty.

Grasica

Dojrzewaja w niej limfocyty T oraz sa eliminowane nieprawidlowe limfocyty T (np. takie ktore rozpoznaja komorki organizmu jako obce)

Sledziona

Niszczy zuzyte krwinki i plytki krwi. Zachodza w niej takze reakcje odpornosciowe przeciwko obcym czasteczkom, ktore znalazly sie we krwi.

Węzly chlonne

Filtruja limfe, dzieki czemu zatrzymuja i neutralizuja patogeny. W wezlach chlonnych wystepuja przeciwciala oraz namnazaja sie limfocyty T i B.

Granulocyty

Niszcza patogeny przez fagocytoze i wydzielanie zwiazkow chemicznych np. bakteriobojczych.

Makrofagi

Niszcza patogeny przez fagocytoze oraz prezentuja antygeny limfocytom.

Limfocyty T

Rozpoznaja komorki z obcym antygenem, a nastepnie je niszcza.

Limfocyty B

Ich glowna funkcja jest wytwarzanie przeciwciał.

przeciwciala

Sa to białka produkowane przez pobudzone limfocyty B. Wiążą sie z antygenami i wskazuja go komorkom ukladu odpornosciowego.

bialka ostrej fazy

Grupa bialek wytwarzana w watrobie, kiedy w organizmie powstaje stan zapalny. Ulatwiaja fagocytoze patogenow np. przez makrofagi.

cytokiny

Sa to rozne czasteczki wytwarzane przez komorki ukladu odpornosciowego. Maja za zadanie pobudzac komorki ukladu odpornosciowego do dzialania.

Odpornosc wrodzona(nieswoista)

-dziala od momentu narodzin, -nie jest skierowana przeciwko okreslonym czynnikom.

Przyklady odpornosci wrodzonej

skora: pot i loj utrudniaja rozwoj mikroorganizmom, Odruchy obronne: kaszel kichanie i lzawienie pozbywa sie patogenow z organizmu, Lzy i slina zawiera lizozym czyli bialko o dzialaniu bakteriobojczym, rzeski i sluz utrudniaja patogenom poruszanie sie

odpornosc nabyta(swoista)

-ksztaltuje sie w ciagu zycia, -jest skierowana przeciwko okreslonym antygenom

Odpornosc nabyta komorkowa

Limfocyty T w obecnosci antygenu ulegaja aktywacji-> Limfocyty T przylegaja do komorek rozpoznanych jako obce(np. zakazonych wirusem)->Wydzielaja substancje powodujace ich smierc->Zakazona komorka ulega apoptozie.

Odpornosc nabyta humoralna

Limfocyty B w obecnosci antygenu ulegaja aktywacji-> aktywowane limfocyty B wytwarzaja przeciwciala->przeciwciala wiaza sie z okreslonymj antygenamj ktore sa na powierzchni patogenu i wtedy patogen moze zostac rozpoznany i usuniety orzez komorki ukladu od

(1)AIDS(zespol nabytego niedoboru odpornosci) znno

Wirus Hiv atakuje limfocyty T, ktore rozpoznaja antygeny. Pierwsze objawy to GRYPA lub ANGINA. Potem nastepuje kilkuletni proces utajenia i w tym czasie caly czas maleje ilosc limfocytow T. Ostatecznie jest ich tam malo ze organizm nie jest zdolny do

(2)AIDS

do obrony i wtedy zaczyna rozwijac sie aids. Dochodzi w nim do rozwoju nowotworow i zakazen takixh jak np zapalenie pluc, ktore sa powodowane przez drobnoustroje nieszkodliwe dla zdrowego czlowieka.

(3)AIDS

profilaktyka: unikanie kontaktu z zakazona krwia, bezpieczne zachowania seksualne

(1)Alergie

uklad odpornosciowy zbyt silnie reaguje na kontakt z nieszkodliwymi antygenami(alergenami) np. pylki traw i drzew, kurz domowy, jad niektorych owadow.

(2)alergie wstrzas anafilaktyczny

najgrozniejsza reakxja alergiczna, objawy: swedzenie, wysypka, pieczenie, krotki i swiszczacy oddech, niskie cisnienie krwi i bladosc.

(3)profilaktyka alergie

unikanie alergenow powodujacych reakcje alergiczna

Konflikt serologiczny w zakresie Rh

Moze wystapic gdy matka ma grupe krwi Rh-, a dziecko odziedziczylo po ojcu grupe krwi Rh+. Jezeli w trakcie porody dojdzie do kontaktu krwi matki z krwia dziecka, organizm matkj wytwarza przeciwciala anty -RhD.