Frage |
Antworten |
rygor naukowy w postępowaniu diagnostycznym Lernen beginnen
|
|
zastosowanie wielu różnych źródeł danych; uwzględnianie możliwych, występujących uwarunkowań; sprawdzanie hipotez; wnioskowanie; wypracowanie całościowego rozumienia
|
|
|
diagnoza psychologiczna (rozumiana w 3 kategoriach) Lernen beginnen
|
|
jako proces; jako efekt; jako dziedzina nauki i praktyki
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
rozróżnianie, osądzanie, rozpoznanie, poznanie poprzez...
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
Ocena to coś węższego np. ocena funkcji poznawczych, objawów otępienia - wtedy nie poznajemy człowieka w całości, tylko skrawek Ocena wchodzi w skład diagnozy, ale jest pojęciem węższym np ocena funkcji wzrokowych; Diagnoza składa się z różnych ocen, ale jest czymś więcej niż prosta suma ocen, bo stara się uchwycić całość Itp
|
|
|
2 rodzaje RACZEJ w diagnozie Lernen beginnen
|
|
Pierwsze raczej - ktoś nie robił tego tak jak trzeba, robił niezgodnie z rygorem i sobie dużo dopowiedział, więc teraz wszystko się wydaje że RACZEJ TAK Drugie raczej - ostrożność w formułowaniu wniosków, więc wiemy, że może być jeszcze jakaś informacja, której nie udało nam się zdobyć. Nie mamy 100% pewności, że dana osoba taka jest, bo może czego nie wiemy, ale raczej jest jak jest
|
|
|
Asymetria relacji diagnostycznej Lernen beginnen
|
|
diagnozowany i diagnozujący różnią się zakresem praw i kompetencji; diagnosta posiada wiedzę o narzędziach, doświadczenie i warsztat diagnostyczny Diagnozowany: nie ma warsztatu, wiedzy psychologicznej, ale posiada uprzywilejowany dostęp do historii swojego życia, do wszystkich swoich emocji, wspomnień, dążeń Itp
|
|
|
różnica między badanym a diagnostą pod względem dostępu do informacji i odpowiedzialności Lernen beginnen
|
|
psycholog - odpowiedzialny żeby ten czas nie był zmarnowany; klient - odpowiedzialny żeby współpracował, otwartość i szczerość, bo psycholog pracuje na tym co dostaje
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
Diagnozowanie zawsze jest wpływaniem, samo uczestnictwo w tym procesie jest punktem wyjścia do jakiejś autorefleksji u klienta
|
|
|
na czym polega autentyczność u psychologa Lernen beginnen
|
|
może tu polegać na tym, że jak już się zaśmialiśmy to można to wyjaśnić np. “zaśmiałam się, bo to co Pan powiedział przypomniało mi o...” bo nie śmiejemy się z klienta! Poczucie odpowiedzialności z naszej strony, bo takie badanie sprawia, że klient po powrocie do domu myśli nad tymi pytaniami już sam!
|
|
|
Pytania o diagnozę psychologiczną: Lernen beginnen
|
|
KTO (psycholog); Z KIM (innymi specjalistami); KOGO (ilościowo); KOGO (jakościowo); CO (musimy/chcemy się dowiedzieć); JAK (jakie metody - dwie prawdy); KIEDY (przed/po/w trakcie/badanie podłużne); GDZIE (miejsce); DLACZEGO (cel - funkcjonalny); KOMU (kto zleca); ILE (kosztuje, czasu); SKĄD (wiedza)
|
|
|
dwie prawdy na temat metod standaryzowanych Lernen beginnen
|
|
1 - są metody, które odwołują się do populacji, wtedy nasza diagnoza zaczyna mieć podporę, TWARDA PODPORA metod diagnostycznych 2 - metody diagnostyczne są BARDZO liczne, stajemy się diagnostą od CZEGOŚ a nie od wszystkiego
|
|
|
Co składa się na EBA, 3 filary Lernen beginnen
|
|
1. Najlepsze dostępne metody udowodnione empirycznie; 2. Biegłość praktyczna diagnosty 3. Indywidualne właściwości klienta
|
|
|
Profesjonalna kompetencja diagnostyczna Lernen beginnen
|
|
umiejętność posłużenia się odpowiednimi metodami (np. wywiadem, testami, obserwacją) w celu określenia istotnych - ze względu na świadczoną usługę - właściwości danej osoby, grupy, organizacji lub sytuacji
|
|
|
Model architektury kompetencji Lernen beginnen
|
|
U podłoża jest osobowość i zdolności diagnosty; Potem są filary - wiedza, umiejętności, wartości; profesjonalne kompetencje diagnostyczne są wyżej; dach to Kompetencje w Diagnozowaniu
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
nomotetyczne + idiograficzne nomotetyczne - to co wspólne dla wszystkich; idiograficzne - dotyczy tego, co jest nieporównywalne, każdy z nas ma takie aspekty jak cechy, których nie posiada nikt inny
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
ilościowe - Pomiar liczbowy; jakościowe - Perspektywa osoby badanej, jej subiektywne doświadczenie i sposób przeżywania świata, analiza znaczeń
|
|
|
3 GŁÓWNE RODZAJE DIAGNOZY PSYCHOLOGICZNEJ Lernen beginnen
|
|
1. Interakcyjna (psychospołeczna) 2. Funkcjonalna (wielowymiarowa); 3. Nozologiczna (różnicowa)
|
|
|
DIAGNOZA NOZOLOGICZNA (różnicowa) Lernen beginnen
|
|
Najbardziej przydatna lekarzowi; punkt wyjścia do prognozy; System nozologiczny w oparciu o jednostki nozologiczne;
|
|
|
zaleta diagnozy nozologicznej Lernen beginnen
|
|
możliwość prognozowania i wprowadzania zaleceń terapeutycznych
|
|
|
błędy w diagnozie nozologicznej Lernen beginnen
|
|
reifikacja (uprzedmiotowienie); ekstremalność myślenia o pacjencie; etykietowanie (w tym efekt Rumpelstilzchena)
|
|
|
DIAGNOZA FUNKCJONALNA (wielowymiarowa) Lernen beginnen
|
|
najbardziej istotna dla psychologa; Jest to podejście HOLISTYCZNE. Patrzymy na KONTEKST; pogłębiony i bardziej wnikliwy opis problemu zjawiska w terminach wybranej koncepcji
|
|
|
DIAGNOZA INTERAKCYJNA (psychospołeczna) Lernen beginnen
|
|
model paternalistyczny (psychospołeczna); Nie chodzi o to co jest celem diagnozy, ale chodzi o SPOSÓB diagnozy; osoba badana partnerem badania; nie tworzymy bariery specjalista-pacjent
|
|
|
PROTODIAGNOZA (diagnoza potoczna) Lernen beginnen
|
|
rozpoznanie przez otoczenie społeczne - zanim ktoś pójdzie po profesjonalną diagnozę, krążą plotki
|
|
|
diagnoza funkcjonalna - MODEL HOLISTYCZNY CZŁOWIEKA. Sfery: Lernen beginnen
|
|
sfera biologiczna; sfera psychiczna; sfera społeczna; sfera noetyczna
|
|
|
model Costa i McRae - procesy dynamiczne Lernen beginnen
|
|
w całościowy sposób opisuje funkcjonowanie człowieka, kładąc duży nacisk na procesy dynamiczne zachodzące między różnymi sferami jego życia wyróżnia podstawy biologiczne, obiektywną historię, wpływy zewnętrzne
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
cechy; charakterystyczna adaptacja; historia życia zieli osobowość na trzy współzależne poziomy, które zawsze należy brać pod uwagę przy wyjaśnianiu zachowania
|
|
|
MODELE FORMALNE wnioskowania diagnostycznego Lernen beginnen
|
|
1. Modele użyteczności decyzji diagnostycznych 2. Mechaniczne (statystyczne)
|
|
|
Modele użyteczności decyzji diagnostycznych Lernen beginnen
|
|
kalkulacja kosztów i zysków płynących z zastosowania danej procedury w porównaniu z innymi; ocenia się: trafność, rzetelność, pracochłonność, korzyści (czyli jak zrobić coś najprościej, najkrócej jak się da, ale tak żeby to zrobić dobrze
|
|
|
modele Mechaniczne (statystyczne) Lernen beginnen
|
|
1. regresyjny (matematyczny) 2. aktuarialny
|
|
|
regresyjny (matematyczny) Lernen beginnen
|
|
odnoszą się bezpośrednio do pewnych udokumentowanych pomysłów teoretycznych Można ocenić na ile osoba ma wystarczająco dużo motywacji (M), lub na ile atrakcyjny jest cel M=f (W,P) (W/P = 0 to M = 0); ocena czy jakiś styl wychowawczy ma w ogóle szansę rokować u jakiegoś dziecka; są to wzory przewidujące cos
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
lista pewnych symptomów i czynników, które mogą przewidzieć pewne zjawisko, np. ryzyko ponownej przemocy domowej np. VRAG (przewodnik do oceny ryzyka ponownej przemocy u przestępców)
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
Uzmysławiają nam ile kroków musimy przejść zanim spotkamy się z osobą badaną, zawierają informacje co się dzieje długo przed diagnoza, co się dzieje po diagnozie i kiedy można uznać proces za skończony
|
|
|
Procedura 5 kroków (T. Szustrowa) Lernen beginnen
|
|
1. Określenie celu badania 2. Wybór orientacji teoretycznej 3. Sformułowanie pytań i hipotez diagnostycznych 4. Dobór wskaźników 5. Operacjonalizacja wskaźników za pomocą konkretnych procedur diagnostycznych Nie mówi co się dzieje przed diagnoza i po tym co się dzieje po stworzeniu tego planu
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
1. Zbieranie danych wyjściowych 2. Formułowanie hipotez cząstkowych 3. Konfrontowanie hipotez cząstkowych z danymi i ich ocena 4. Formułowanie hipotez ogólnych 5. Konceptualizacja ogólnego modelu zachowania 6. Podstawienie do ogólnego modelu konkretnych wartości zmiennych sytuacyjnych 7. przewidywanie zachowania w różnych kontekstach i podejmowanie ostatecznych decyzji wynikających z procesu diagnozy psychologicznej
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
1. Etap prediagnostyczny 2. Badanie diagnostyczne (cały model szustrowej) 3. Opis i Interpretacja 4. Interwencja (komunikowanie diagnozy jako minimalna interwencja na koniec ewentualny powrót do wcześniejszych etapów procesu
|
|
|
Model GAP - Europejskiego Stowarzyszenia Diagnozy Psychologicznej Lernen beginnen
|
|
1. Analiza przypadku 2. Organizowanie i raportowanie wyników 3. Planowanie interwencji 4. Ocena interwencji i odroczone badanie kontrolne (follow-up) Jeśli diagnoza nie doprowadziła do zmiany to nie możemy twierdzić, że diagnoza była trafna, model GAP podkreśla że diagnoza była dobra jeśli co się zmieniło; Diagnoza nie kończy się wraz z pieczątką! Oceniamy interwencję i naszą diagnozę
|
|
|
Konceptualizacja przypadku Lernen beginnen
|
|
polega na ustaleniu przypuszczalnych związków pomiędzy różnymi zaobserwowanymi faktami i sformułowaniu hipotez dotyczących psychologicznych mechanizmów i ich powstawania i utrzymywania się
|
|
|
raport krótki - co zawiera Lernen beginnen
|
|
(1-3 str): kluczowe informacje syntetyczne (najczęściej)
|
|
|
raport standardowy - co zawiera Lernen beginnen
|
|
(2-10 str) zawiera wszystki informacjie (cel, okoliczności, narzędzia, informacje ogólne, wyniki badań, wnioski, zalezenia)
|
|
|
raport obszerny - co zawiera Lernen beginnen
|
|
(do ... dziesięciu str) zawiera wszysko co standardowy + cytaty z wypowiedzi i pogłębione wszystko
|
|
|
efekt Barnuma/Forera/horoskopowy Lernen beginnen
|
|
informacja jest na tyle ogólne, ze w jakimś sensie każdy jest się w stanie z każdą informacja utożsamić
|
|
|
czego nie mówić przy udzielaniu informacji zwrotnych Lernen beginnen
|
|
nie radzić; nie oceniać; nie interpretować; nie uświadamiać; nie etykietować; nie tworzyć problemów; nie forsować własnych wniosków
|
|
|
co robić przy udzielaniu informacji zwrotnych Lernen beginnen
|
|
słuchać (niech klient decyduje o sobie); parafrazować; podsumowywać słowa klienta; akceptować samoświadomość klienta; akceptować złożoność klienta; pozostawić klientowi wolność decydowania o czym chce wiedzieć
|
|
|
Psychometryczne własności testów psychologicznych Lernen beginnen
|
|
Standaryzacja; Obiektywność; Trafność; Rzetelność; Normalizacja
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
Czy teoria lub technika stanowiąca podstawę dowodu jest sprawdzalna; Czy została poddana tak zwanej ślepej recenzji (peer review)?; Czy dana teoria lub technika jest ogólnie akceptowana przez odpowiednie środowisko naukowców psychologów praktyków?
|
|
|
KLASYFIKACJE METOD I TECHNIK W DIAGNOZIE PSYCHOLOGICZNEJ Lernen beginnen
|
|
względu na formę badania (test, wywiad, obserwacja, q-sort itp); ze względu na przedmiot badania (pomiar); ze względu na cel badania
|
|
|
techniki diagnostyczne z obszaru neuropsychologii, szeroko rozumianej medycyny Lernen beginnen
|
|
Stosowane w tych obszarach metody i techniki diagnostyczne nie są jednak formalnie zaliczane do metod i technik diagnozy psychologicznej, której poświęcony jest ten przedmiot (stąd też ich brak w klasyfikacjach przedstawionych na poprzednich slajdach). Niektóre z nich (np. narzędzia do oceny neuropsychologicznej) są omawiane na innych przedmiotach (głównie specjalizacyjnych).
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
klasyczne Moreno/technika 360* - pozwala diagnozować system polega na dokonywaniu przez osoby badane wyborów pozytywnych i (lub) negatywnych (odrzuceń) spośród członków określonej grupy ze względu na podane przez diagnostę kryterium; Każdy pracownik ocenia każdego
|
|
|
kwestionariusze - jednowymiarowe Lernen beginnen
|
|
nazywamy je skalami; Narzędzie jednorodne; Pozycje powinny być wysoko skorelowane i wzajemnie wymienne
|
|
|
kwestionariusz - wielowymiarowe Lernen beginnen
|
|
nazywamy je inwentarzami; Narzędzie heterogeniczne; Pozycje nie mogą być: wysoko skorelowane i wzajemnie wymienne Podskale w inwentarzach to tak naprawdę skale. (mierzą co innego, ale potocznie nazywamy to podskalami)
|
|
|
Skala Samooceny SES (Rosenberg) Lernen beginnen
|
|
Mierzy samoocenę globalną jako cechę; wysoka samoocena = jestem wartościowym człowiekiem; niska samoocena = odrzucanie własnego Ja specyfiką SES jest to, że rekodujemy w nim odpowiedzi wprost, a nie wspak jak w większości przypadków; korelacje + zdrowie fizyczne, brak zahamowań seksualnych, ekstrawersja; na - neurotyczność
|
|
|
Wielowymiarowy kwestionariusz samooceny MSEI - O'Brien, Epstein Lernen beginnen
|
|
Mierzy rożne składowe samooceny i składa się z 116 pozycji testowych; ma 11 skal - 2 skale kontrolone, 1 skala ogólnego poziomu samooceny, 8 skal dotyczących komponentów szczegółowych
|
|
|
najważniejsze inwentarze osobowości w Polsce Lernen beginnen
|
|
NEO-FFI; NEO-PI-R; EPQ-R; EPQ-R(S); ACL; FCZ-KT; MMPI-2
|
|
|
Lista przymiotnikowa ACL - Gough Lernen beginnen
|
|
Do badania różnych cech osobowościowych; zawiera 300 przymiotników; 37 skal w 5 grupach: skale potrzeb, tematyczne, predyspozycji, analizy transakcyjnej, kontrolne ACL można również stosować do badania: archetypów kulturowych, stereotypów (opis grup społecznych) struktury Ja (np. rozbieżności między Ja idealnym a realnym), obiektywności samowiedzy, postaci historycznych
|
|
|
Minnesocki Wielowymiarowy Inwentarz Osobowości MMPI-2 - Butcher, Graham, Ben-Porath, Tellegen, Dahlstrom Lernen beginnen
|
|
Test konstrukcji empirycznej: U podloža Jego konstrukcji nie leży teoria, lecz pytanie: jakie zachowania są symptomami zaburzeń i jak się grupują; 121 skal; Jeden i ten sam item wchodzi w skład wielu różnych skal Nie mierzy bezpośrednio jednostek nozologicznych, wspiera diagnozę nozologiczną, ale jest narzędziem diagnozy funkcjonalnej; Nie wystarczy wiedzieć, co mierzą skale, ważne są wzajemne powiązania między nimi (interpretacja profilowa)
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
|
|
|
inwentarze zainteresowań zawodowych Lernen beginnen
|
|
|
|
|
Inwentarze stylów radzenia sobie ze stresem Lernen beginnen
|
|
|
|
|
inwentarze relacji rodzinnych Lernen beginnen
|
|
|
|
|
inwentarz kompetencji społecznych Lernen beginnen
|
|
|
|
|
inwentarz inteligencji emocjonalnej Lernen beginnen
|
|
|
|
|
Inwentarz Stanu i Cechy Lęku STAI - spielberger, Gorsuch, Lushene Lernen beginnen
|
|
mierzy lęk jako stan oraz ceche (2 skale) - nie można łączyć; do badania młodzieży i dorosłych, zdrowych i chorych, wojskowych Istnieje wersja dla dzieci (STAIC; autorzy: O'Brien i Epstein, polska adaptacja: Fecenec), o założeniach teoretycznych i konstrukcji podobnych do STAI.
|
|
|
Wielowymiarowy Kwestionariusz Preferencji WKP - matczak, jaworska Lernen beginnen
|
|
Test zainteresowań zawodowych; mówi o preferowanych przez badanego warunków pracy; Test pomocny w doradztwie zawodowym (normy dla młodzieży i dorosłych) Wynikiem w WKP jest sugestia konkretnego(ych) zawodu(ów), który(e) najlepiej odpowiadają zainteresowaniom osoby badanej
|
|
|
Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych CISS - endler i parker Lernen beginnen
|
|
5 skal mierzących style radzenia sobie ze stresem (SSE; SSZ; SSU - ACZ i PKT)
|
|
|
Kwestionariusz Relacji Rodzinnych KRR - Plopa, Połomski Lernen beginnen
|
|
do badania relacji rodzinnych w percepcji młodych ludzi (15-20 lat) - czyli dzieci oceniają wyobrażenia przydatny dla psychologów zajmujących się problematyką rodziny i relacji w rodzinie
|
|
|
Kwestionariusz Komunikacji Małżeńskiej KKM - Plopa Lernen beginnen
|
|
oceny zachowań komunikacyjnych własnych oraz partnera/ partnerki na 3 wymiarach: wsparcie, zaangażowanie i deprecjacja
|
|
|
Test Stosunków Rodzinnych TSR - Bene. Anthony Lernen beginnen
|
|
bada emocje dziecka wobec jego rodziny; wersja dla par małżeńskich bada relacje pomiędzy małżonkami oraz ich uczucia kierowane do dzieci przydatny gdy chcemy badać postrzeganie rodziny przez dziecko; łączy techniki projekcyjne z testami psychometrycznymi; oparty na nietypowej metodzie - te kartoniki
|
|
|
Profil Kompetencji Społecznych PROKOS - Matczak, Martowska Lernen beginnen
|
|
90 itemów (60 diagnostycznych i 30 buforowych; ma 5 podskal - kompetencje asertywne (A); kompetencje kooperacyjne (K); zaradność społeczna (Z); kompetencje towarzyskie (T); kompetencje społecznikowskie (S) mężczyźni: wyższe wyniki w A, T i ogólnym; niewielkie korelacje z wiekiem; brak korelacji z wykształceniem, miejscem zamieszkania
|
|
|
kompetencje asertywne (A): Lernen beginnen
|
|
wywieranie wpływu, wyrażanie sprzeciwu, autoprezentacja
|
|
|
kompetencje kooperacyjne (K): Lernen beginnen
|
|
zręczność interpersonalna, harmonijna współpraca i troska o innych, łagodzenie konfliktów
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
wyjednywanie czegoś, proszenie o pomoc, egzekwowanie poleceń
|
|
|
kompetencje towarzyskie (T): Lernen beginnen
|
|
nawiązywanie i podtrzymywanie nieformalnych kontaktów, “uatrakcyjnianie” sobą spotkań, radzenie z ekspozycją społeczną
|
|
|
kompetencje społecznikowskie (S): Lernen beginnen
|
|
zakorzeniona w systemie wartości zdolność organizowania działań zmierzających do realizacji potrzeb innych osób
|
|
|
Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej INTE - Schutte, Malouff, Hall, Lernen beginnen
|
|
teoria inteligencji emocjonalnej Saloveya i Mayera; 3 wskaźniki - ogólny; zdolność do wykorzystywania emocji do wspomagania myślenia i działania; rozpoznawanie emocji
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
brak związków z inteligencją płynną i skrystalizowaną; dodatnie związki z satysfakcją z życia (SWLS), ciepłem w rodzinie pochodzenia, kompetencjami społecznymi ujemne związki z lękiem (mierzonym za pomocą STAI), depresją, nieprzystosowaniem w RISB, kontaktami wirtualnymi; wyższe wyniki uzyskują m.in. aktorzy, pielęgniarki
|
|
|
Test Orientacji Życiowej LOT-R Scheier, Carver, Bridges Lernen beginnen
|
|
mierzy dyspozycyjny optymizm/pesymizm; korelacje + samoocena, skłonność do przeżywania pozytywnych emocji i koncentracji na nich, SSZ; na - lęk (STAI)
|
|
|
Skala Satysfakcji z Życia SWLS - Diener, Emmons, Larson, Griffin Lernen beginnen
|
|
mierzy ogólną jakość życia odniesioną do wybranych przez osobą badaną kryteriów u osób zdrowych i chorych; korelacje + samoocena, pesymizm, - neurotyczność
|
|
|
Skala Uogólnionej Własnej Skuteczności GSES (oparte na teorii Bandury) - Schwarzer, Jerusalem, Juczyński Lernen beginnen
|
|
mierzy siłę ogólnego przekonania jednostki o skuteczności radzenia sobie z trudnymi sytuacjami i przeszkodami (do badania zdrowych i chorych osób dorosłych) istnieją normy dla populacji ogólnej oraz 7 grup klinicznych (diabetycy, dializowani, mężczyźni po zawale, stwardnienie rozsiane, kobiety w ciąży powikłanej, menopauza, mastektomia)
|
|
|
Skala Wartości Rokeacha RVS - Rokeach Lernen beginnen
|
|
rangowa skala pomiarowa (badany szereguje wartości wg ich ważności); niemożliwa normalizacja oraz policzenie Alfy Cronbacha; Porównuje się podobieństwo ważności poszczególnych wartości (lub hierarchii wartości) danej osoby wartości ostateczne i wartości instrumentalne
|
|
|
wartości i instrumentalne w skali RVS Lernen beginnen
|
|
takie, które ułatwiają osiągnięcie wartości ostatecznych; dzielą się na: wartości moralne dotyczące sposobów działania - niewłaściwe postępowanie wywołuje wyrzuty sumienia lub poczucie winy z powodu czynienia zła (np. odpowiedzialny) wartości kompetencyjne - nie odnoszą się do moralności, ale ich naruszenie wywołuje poczucie wstydu z powodu własnej nieudolności (np. ambitny)
|
|
|
wartości ostateczne w skali RVS Lernen beginnen
|
|
takie, do których dążymy; dzielą się na: wartości osobiste - np. wewnętrzna harmonia, wygodne życie; wartości społeczne - np. dojrzała miłość, równość
|
|
|
Wykonawczy Test Rozumienia Emocji (TRE) - Matczak, Piekarska Lernen beginnen
|
|
test nie kwestionariusz; teoria inteligencji emocjonalnej Saloveya i Mayera; mierzy zdolność rozumienia emocji (za wskaźnik przyjęto wiedzę emocjonalną) Test wykonawczy to znaczy, że posiada zadania zamknięte, oparte na materiale werbalnym. Zadania które można wykonać prawidłowo lub nie Klucz został stworzony przez specjalistów w dziedzinie wiedzy o emocjach, w oparciu o teorie
|
|
|
metody samoopisowe (kwestionariusze) vs próby zadaniowe (testy wykonawcze) Lernen beginnen
|
|
|
|
|
testy inteligencji bez obciążeń kulturowych Lernen beginnen
|
|
RAVEN 2 - od 6 do 79 lat; LEITER 3 - od 3 do 70+ lat testy, które posiadają skale werbalne są obciążone kulturowo
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
5 skal; wskaźniki IQ; test stosuje się, gdy zachodzi podejrzenie, że rozwój nie jest w pełni typowy test precyzyjnie różnicujący stopnie niepełnosprawności intelektualnej
|
|
|
Skale inteligencji Wechslera Lernen beginnen
|
|
WAIS-R(PL) dla dorosłych i późnej młodzieży; WISC-R dla dzieci i wczesnej młodzieży następca WISC V nowość! może być stosowany przy diagnozowaniu niepełnosprawności w stopniu lekkim i umiarkowanym
|
|
|
APIS-Z(r) oraz APIS-P(R) - Ciechanowicz, Jaworowska, Matczak, Szustrowa, Szuster, Wrocławska-Warchała Lernen beginnen
|
|
baterie zawierają 8 testów inteligencji mierzą 4 typy zdolności: abstrakcyjno-logiczne; werbalne; wzrokowo-przestrzenne; społeczne; wyniki wysoko korelują z ocenami szkolnymi; APIS-P(R) jest prostszą do przeprowadzenia wersją APIS-Z(R)
|
|
|
Dziecięca Skala Rozwojowa DSR - Matczak, Jaworowska, Ciechanowicz, Fecenec, Stańczak, Zalewska Lernen beginnen
|
|
Skala Wykonaniowa (do pomiaru zaburzeń i opóźnień w rozwoju, słabych i mocnych stron funkcjonowania intelektualnego): Skala Obserwacyjna (do pomiaru temperamentu): (do badania dzieci od 2 mż do 3 rż)
|
|
|
Dziecięca Skala Rozwojowa DSR Plus - Fecenec, Wujcik Lernen beginnen
|
|
daje więcej możliwości interpretacji wyników; pozwala na niezależną oceę sprawności motorycznej ręki; ogólną ocenę poziomu rozwoju
|
|
|
Test Matryc Ravena - Raven Lernen beginnen
|
|
test inteligencji płynnej: nie mierzy inteligencji skrystalizowanej
|
|
|
Leiter-3 Międzynarodowa Wykonaniowa Skala Leitera (najnowsza wersja z 2019 roku) - Roid, Miller, Pomplun, Koch Lernen beginnen
|
|
Jeden z nielicznych testów umożliwiających śledzenie postępu (Nie tylko postępu, ale i zmian regresywnych) w zakresie zdolności poznawczych zachodzących wraz z wiekiem lub dzięki specjalnym oddziaływaniom edukacyjnym lub terapeutycznym wyniki są wrażliwe nawet na niewielkie zmiany, które stopniowo zachodzą w toku rozwoju, ale nie wpływają wymiernie na zmianę IQ
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
Bateria Poznawcza; Bateria uwagi i pamięci; Skale obserwacyjne
|
|
|
Rysunkowy Test Twórczego Myślenia TCT-DP - Urban i Jellen Lernen beginnen
|
|
zadaniem badanego jest dokończenie rysunku, którego zaczątek stanowią kwadratowa rama i elementy graficzne; obliczany wynik ilościowy i odnoszony do norm; głównie do badania młodzieży
|
|
|
Test Sortowania Kart z Wisconsin WCST - Heaton, Chelune, Talley, Kay, Curtiss Lernen beginnen
|
|
Służy do pomiaru funkcji wykonawczych rozumianych jako funkcje nadzorcze, kontrolujące i kierujące poznawczą aktywnością człowieka; Mimo krytyki, WCST ma wielu zwolenników i jest wykorzystywany m.in. w diagnozie neuropsychologicznej do wykrywania specyficznych deficytów poznawczych
|
|
|
MINIMENTAL - Krótka Skala Oceny Stanu Umysłowego (MMSE) - Folstein, Folstein, Fanjiang Lernen beginnen
|
|
kliniczna skala do badania zaburzeń w funkcjonowaniu poznawczym (otępienia i inne zaburzenia poznawcze Osoba, które nie ma problemu (rozwijające się procesy otępienne) powinien bez problemu to rozwiązać
|
|
|
CENTRUM ROZWOJU (development center, DC) Lernen beginnen
|
|
Ogólna nazwa różnych oddziaływań diagnostycznych mających na celu pomiar kompetencji (np. zawodowych) w formie warsztatu/symulacji DC jest formą tzw. oceny zintegrowanej (assessment center, AC) i składają się na nie zadania podlegające ocenie oraz zadania buforowe, które nie są oceniane.
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
Współzależność między otwieraniem się badanego i psychologa Jeżeli psycholog wykazuje do pewnego stopnia otwartą postawę - cierpliwość, empatia, wybaczanie, czasem nawet odwoływanie się do swojego doświadczenia (głównie żeby podkreślić, że jakieś zachowanie jest normalne) to pozwala to stworzyć postawę otwartości
|
|
|
Behawioralne potwierdzenie Lernen beginnen
|
|
Przekonania badacza nt. badanego mogą prowadzić do zachowań z nimi zgodnych (rosenberg, rosenthal; wymiana sygnałów) np. badany zachowuje się np. jak introwertyk lub ekstrawertyk w zależności od oczekiwań
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
Na ile zachowanie obserwowane w trakcie badania jest podobne do tego jak osoba zachowuje się w prawdziwym życiu
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
zrozumieć, czy to co mierzymy, odzwierciedla dobrze dany konstrukt. Bo może okazać, że mierzymy coś innego niż nam się wydaje
|
|
|
obserwacja Uczestnicząca vs nieuczestnicząca Lernen beginnen
|
|
Uczestnicząca - jeśli psycholog wchodzi w jakąkolwiek interakcję z osobą badaną
|
|
|
obserwacja Jawna vs ukryta Lernen beginnen
|
|
Jawna kiedy osoba wie, że jest obserwowana; Z reguły obserwacja ukryta jest nieetyczna
|
|
|
obserwacja Bezpośrednia vs pośrednia Lernen beginnen
|
|
Jeśli jesteśmy świadkami zachowania to jest to obserwacja bezpośrednia; Jeśli czytamy arkusz testowy osoby to obserwacja pośrednia (po np. widzimy, że osoba dociskała długopis)
|
|
|
Profesjonalna kompetencja komunikacyjna Lernen beginnen
|
|
umiejętność posługiwania się aktami mowy w sposób zgodny z wiedzą psychologiczną i profesjonalnymi standardami, w celu jak najlepszego przeprowadzenia badania, z uwzględnieniem specyficznego charakteru sytuacji i indywidualności konkretnej osoby badanej Przydatne w diagnozie psychologicznej, a szczególnie w wywiadzie
|
|
|
Profesjonalna kompetencja komunikacyjna w ramach diagnozy Lernen beginnen
|
|
umiejętność skonstruowania pytania optymalnego w danym kontekście i dla danej osoby badanej. Umiejętność ta obejmuje zdolność przewidywania, jak takie lub inne pytanie może zostać odebrane w konkretnej sytuacji
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
ogniskowanie; prośba o rozwinięcie jakiegoś tematu
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
Odzwierciedlenie uczuć bez ich oceny i zmiany; Podsumowanie; Interpretacja; Konfrontacja
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
milczenie; intelektualizacja; zmiana semantycznej głębokości wypowiedzi; zmiana sposobu mówienia; somatyzacja; atak; świadome kłamstwo; otwarta odmowa
|
|
|
Techniki radzenia sobie z oporem Lernen beginnen
|
|
milczenie; zmiana pytania; przeformułowanie pytania; komunikat o dostrzeganej trudności; parafraza; udzielanie dodatkowych informacji; prośba o konkretyzacje; przyczółek; informacja, że dana informacja jest kluczowa
|
|
|
jakie nie powinny być pytania Lernen beginnen
|
|
sugerujące, zagrażające, oceniające
|
|
|
Pytania analityczne vs doświadczeniowe Lernen beginnen
|
|
Analityczne - Jak zazwyczaj spędza pan wolny czas (dobre jeżeli osoba jest szczera, nie boi się, więc jak będzie ostatnio jakaś zmiana, to jej nie pominie); Pytamy o skrypty Doświadczeniowe - pytamy np. co ostatni weekend, pytamy o konkret; Pytamy o sceny
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
co osoba mówi, co Ty myślisz, co osoba robi (jej zachowanie) - (3 kolumny) Rzeczy w jednej linijce dzieją się jednocześnie.
|
|
|
METODA DIAGNOSTYCZNA - EKSPERYMENT DIAGNOSTYCZNY (OPERACJONALIZACJA) - profesor lewicki rozwijał tę metodę Lernen beginnen
|
|
Pozwala wyciągać wnioski o związkach przyczynowo-skutkowych; W eksperymencie diagnostycznym może uczestniczyć jedna osoba; Jest tu powtarzany pomiar; Tworze 2 sytuacje, aranżuje je, w których ta osoba może jakoś się zachować i je umiejętnie wplotę w spotkanie i te dwie sytuacje różnić się będą tylko jednym szczegółem. To wtedy będę mógł stwierdzić, że rzeczywiście coś ma wpływ na zachowanie tej osoby
|
|
|
METODA Q-SORT (Metodologia Q/technika Q/Q-sort/Q) Lernen beginnen
|
|
Zbiór metod, filozofia prowadzenia badania; Polega na układaniu przez badanego pozycji testowych w taki sposób, by powstał wierny (jego zdaniem) opis przedmiotu badania (np. osoby) stanowiący uporządkowana kompozycje wszystkich pozycji testowych wizualnie przypominająca odwrócony o 180% rozkład normalny (t-studenta), złożony z określonej przez badacza liczby kolumn o różnej pojemności; Celem jest znalezienie tego co najbardziej i najmniej charakterystyczne
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
W obliczu postrzeganej przez osobę badaną równoważności kilku pozycji testowych, może być ona zmuszona do różnicowania ich trochę na siłę
|
|
|
O co należy zadbać prowadząc badanie Q Lernen beginnen
|
|
Sortowanie można przeprowadzić na dwa sposoby, tj. wykorzystując pomoce papierowe lub komputer; Badany powinien mieć zapewnione komfortowe warunki pracy, takie jakie jak cisza i prywatność Czas wykonania nie jest w żaden sposób ograniczony
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
Do pomiaru jednego obrazu; Do pomiaru rozbieżności/zgodności dwóch (i więcej) obrazów
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
Techniki macierzowe umożliwiają ocenę każdej spośród pozycji testowych (itemów) na więcej niż jednym wymiarze; mamy kilka skal dla jednej pozycji (jedna pozycja mierzy kilka rzeczy, jest wielokrotnego użytku)
|
|
|
Metoda konfrontacji ze sobą - Hermans (chodzi o pogłębienie wglądu osoby Lernen beginnen
|
|
Metoda konfrontacji z sobą to wielorazowa, diagnostyczno terapeutyczna metoda bazująca na założeniu, że człowiek posiada zdolność do autorefleksji i dzięki interakcjom (z sytuacją, z terapeutą) może świadomie zmieniać sposób interpretacji własnego doświadczenia, polepszając własną adaptację
|
|
|
wartościowanie w metodzie konfrotnacji ze sobą Lernen beginnen
|
|
Dla każdego wartościowania można określić tzw wzorzec afektywny na podstawie uczuć przeżywanych przez osobę w związku z doświadczeniem osobistym, którego wartościowanie dotyczy. Na ten wzorzec składają się Stopień nasilenia motywów podstawowych (Umacnianie siebie; kontakt z innymi i światem) oraz Stopień zaspokojenia motywów podstawowych określany przewaga stanów emocjonalnych (pozytywnych i negatywnych)
|
|
|
Funkcje Metody Konfrontacji z Sobą Lernen beginnen
|
|
eksplorująca; aktywizująca; oceniająca
|
|
|
Ograniczenia Metody Konfrontacji z Sobą Lernen beginnen
|
|
Niska użyteczność w depresji endogennej, u osób o niskiej motywacji do samopoznania lub zmiany; Czasochłonność; efekt znudzenia metodą; Niepolecana dla osób o zewnętrznej lokalizacji kontroli
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
dążą do rozpoznania działających w osobowości sił i procesów dynamicznych, klasycznie określanych jako potrzeby, konflikt, motywy, aktywność ego, wzorce doświadczania, mechanizmy obronne
|
|
|
5 rodzajów zadań w technikach projekcyjnych Lernen beginnen
|
|
skojarzenia; selekcja; uzupełnianie; tworzenie; ekspresja
|
|
|
Stopnie strukturalizowania działania osoby badanej Lernen beginnen
|
|
zadania niestrukturalizowane (np. test rorschacha; zadania częściowo ustrukturalizowane (np. test TAT); zadania ustrukuralizowane (np. RISB)
|
|
|
3 podejścia w interpretacji rysunku projekcyjnego: Lernen beginnen
|
|
Impresyjne (niedopuszczalnie obecnie - niezgodne z EBA); Skupione na oznakach; Całościowe tylko całościowe podejście współcześnie uznaje się za dopuszczalne w diagnozie psychologicznej, pozostałe nie spełniają standardów naukowych EBA
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
do diagnozy relacji i konfliktów w rodzinie
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
do diagnozy osobowości i psychopatologii
|
|
|
Test Apercepcji Tematycznej TAT Lernen beginnen
|
|
do diagnozy osobowości: funkcjonowania id, ego, superego, mechanizmów obronnych, potrzeb, konfliktów wewnętrznych (intrapersonalnych) i interpersonalnych. wersje TAT, CAT-H, CAT-A, CAT-S
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
ilustracje przedstawiające sytuacje, których bohaterowie są zwierzątka - dla młodszych dzieci ujawnieniu konfliktów typowych dla wieku dziecięcego np. lęki wczesnodziecięce, wyobrażenia co robią rodzice gdy są sami, obcowanie z rówieśnikami
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
|
|
|
|
Lernen beginnen
|
|
analogiczne ilustracje z ludźmi - dla starszych dzieci
|
|
|
Krytyka: technik projekcyjnych Lernen beginnen
|
|
oparte na trudno weryfikowalnych teoriach; trudno ocenić ich trafność i rzetelność; interpretacja jest podana na subiektywne wrażenia diagnosty; uwikłane w problemy z standaryzacją; oskarżane o, patologizację” badanych
|
|
|
5 sytuacji kiedy warto stosować testy projekcyjne Lernen beginnen
|
|
|
|
|