geografia

wielkosc azji

azja ma ok 44,4mln km2. Ma bardzo zróżnicowane środowisko przyrodnicze

ukształtowanie powierzchi

ok. 75% zajmuja gory i wyzyny. W Azji znajduja sie najwyzsze gory swiata (himalaje 8848) oraz glebokie depresje (Morze Martwe 430)

budowa geologiczna

zróżnicowana, występują zarowno stare wyzyny jak i mlode gory powstale w orogenezie alpejskiej

klimat

azja obejmuje wszystkie strefy klimatyczne. Na poludniowym wschodzie wystepuje klimat monsumowy

sieć rzeczna

uklad rzek jest promienisty plyna of srodka kontynetu na zewnatrz (no ganges jangcy huang he)

kontrasty klimatyczne i roslinne

Azja ma najwieksze kontrasty klimatyczne na swiecie. Temperatury wahaja sie od -40 na polnocy do 40 na poludniu. Opady tez sa skrajne od 11000mm w czerapundżi do 20 mm w kotlinie turanskiej przez to roslinnosc jesy bardzo zroznicowana na polnocy uboga

Strefy roslinne azji

północ-tundra tajga środek- stepy i pustynie poludniowy wschod- lasy monsunowe i równikowe

Najwazniejsze rzeki

Jangcy, Huang He, Ganges, Indus, Eufrat, Tygrys

klimat szczegowowo

poludniowy wschod klimat monsumowy(mokre lato sucha zima)

Młode góry powstale w orogenezie alpejskiej

himalaje, karakorum, hindusz, kaukaz

stare wyzyny

wyzyna srodkowo syberyjska, wyzyna iranska, wyzyna dekan, wyzyna anatolijska

cyrkulacja monsunowa

sezonowa zmiana kierunku wiatru spowodowana roznica nagrzewania sie ladu i oceanu. Wplyw na klimat azji wyrazny podzial na pore deszczowa i sucha co decyduje o rolnictwie i gospodarce regionu

Plytowa budowa litosfery

litosfera jest podzielona na plyty wsrod plyt rozroznia sie plyty kontynetalne i oceaniczne plyty kontynentalne zbudoawane ze skal o malej gestosci plyty oceaniczne zbudowane z skal o wiekszej gestosci

w wyniku kolozji plyt powstaja lancuchy gorskie i rowy oceaniczne

gory himalaje hindusz pamir rowy oceaniczne row marianski row tonga row filipinski

na granicy plyt litosfery wystepuja

trzesienia ziemi wybuchy wulkanow tsunami

rodzaje wuklanow

czynne drzemiace wygasle

ognisty pierscien pacyfiku

obszar wokol oceanu spokojnego gdzie jest bardzo duzo wulkanow i czesto zdarzaja sie trzesienia ziemi. to dlatego ze stykaja die tam rozne plyty tektoniczne

skutki wulkanizmu i trzesien ziemi

pozytywne: zyzne gleby wulkaniczne dobre dla rolnictwa powstanie nowych ladow mozliwosc wykorzystania energii geotermalnej negatywne: zniszczenia budynkow ofiary w ludziach zanieczyszczenia powietrza pylami wuklanicznymi

warunki przyrodnicze rozwoju rolnictwa

zyzne gleby cieply i wilgotny klimat dogodne uksztaltowanie terenu np indie wschodnie chiny

warunki nie sprzyjajace rozwojowi rolnictwa

gory wyzyny pustynie obszary zimne

warunki pozaprzyrodnicze

mechanizacja rolnictwa zabiegi agrotechniczne nawozy srodki ochrony roslin dobre w japoni i izrael slabe nepal kambodza

glowne uprawy i zwierzeta

rosliny kawa ryz bawelna kauczuk herbata ziemniaki pszenica bataty zwierzeta bydlo trzoda chlewna owce kozy drob

znaczenie uprawy ryzu w azji

rytm upraw-jest wyznaczony przez wystepujacy tam cieply i wilgotny klimat, kultura ryzu- sposob uprawy i tradycje z nim zwiazane obejmujacy prace na polu techniki uprawy oraz zwyczaje i potrawy w krajach gdzie ryz jest podstawowym pozywieniem

cechy srodowiska japonii

polozenie wyspiarskie 4 duze wyspy i 6k mniejszych uksztaltowanie wyzynno gorskie polozenie na styku 3 plyt litosfery powoduje wybuchy wulkanow trzesienia ziemi i tsunami klimat umarkowany podzwrotnikowy i zwrotnikowy mala ilosc surowcow mineralnych

przyczyny rozwoju gospodarczego japonii

pomoc finansowa przez usa duze naklady na oswiate i badania naukowe myslenie mieszkancow dyscyplina szczcunek wspolpraca pracowitosc

przemysl w japonii

dominacja przetworstwa przemyslowego produkcja maszyn transportu rozwiniety przemysl hi-tech

rolnictwo japonii

bardzo wydajne i nowoczesne rozwiniete rybolostwo uprawa przede wszystkim ryzu i pszenicy ale takze jeczmienia i owocow cytrusowych

marikultura

uprawa mórz

cechy srodowiska chin

klimat umarkowany podwzrotnikowy uksztaltowanie wyzynno gorskie wschod to niziny wyzyna tybetanska nizina chinska wyzyna mongolska nizina mandzurska kotlina kaszgarska

problemy demograficzne Chin

zachwiana rownowa plci wedlug chinskiej tradycji kazda rodzina powinna miec potomka plci meskiej a kazda rodzina z wieksza iloscia dzieci niz jedno byla karana finansowo dlatego obecnie liczba mezczyzn jest duzo wieksza od liczby kobiet szybkie starzenie

ludnosc chin

liczba ludnosci to ok 1,4mld ludnosc chin jest rozmieszczona nierownomiernie najgesciej zaludniona ejsy nizina chinska

gospodarka chin

bogate zloza wielu surowcow mineralnych produkcja srodkow transportu przemysl zaawansowanych technologii niskie koszty wytwarzania

rolnictwo chin

rosliny 1/4 swiatowych zbiorow ryzu pszenica kulurydza bataty ziemniaki owoce rzepak bawelna zwierzeta trzoda chlewna drob bydlo owce konie

cechy srodowiska indii

poludniowa czesc azji polnocna czesc kraju-najwyzsze gory swiata himalaje gory karakorum nizina gangesu wyzyna dekan wyzyna tybetanska klimat zwrotnikowy monsumowy

problemy demograficzne

szybko rosnaca liczba ludnosci 1,42mld ubostwo mieszkanie w slamsach zle warunki zycia zanirczyszenie glod

kontrasty indii

bogactwo i ubostwo zroznicowanie religijnie (glownie hinduzim) zakaz jedzenia wolowiny 25% spoleczenstwa to analfabeci z drugiej strony wysoko wyksztaltowani pracownicy

rolnictwo azji

uprawa ryzu herbaty trzciny cukrowej bawelny tytoniu bananow mimo ze rolnictwo indii intensywnie sie rozwija to nadal wystepuja tam trudnosci z zaspokojeniem potrzeb zywnosciowych mieszkancow

przemysl indii

rozwiniety przemysl hi-tech produkcja odziezy wyrobow tektylnych i skorzanych oraz artykolow spozywczych rozwiniete kino

cechy srodowiska bliskiego wschodu

klimat zwrotnikowy suchu strefa pustyn polpostyn 50% swiatowego wydobycia ropy naftowej 40% swiatowego wydobycia gazu ziemnego

ludnosc

95% to muzulmanie poztale to zydzi i chrzejscijanie religia wplywa na zycie

gospodarka bliskiego wschodu

podstawa to wydobycie przetwarzanie sprzedaz ropy i gazu, uslugi transportowe turystyczne opec-organizacja krajow eksportujacych rope naftowa