→ Odmiana Czasowniki Nieregularne → Start Lernen / Flashcards Herunterladen MP3

Frage		Antworten
Iść, jechać, pójść, chodzić Lernen beginnen		Andare Io vado, tu Vai, lui va, noi andiamo, voi andate, loro vanno
pić Lernen beginnen		bere bevo, bevi, beve, beviamo, bevete, bevono
dawać, dać Lernen beginnen		dare io do, tu dai, lui dà, noi diamo, voi date, loro danno
mówić, powiedzieć Lernen beginnen		dire Dire używany gdy mówimy o przekazaniu informacji. Parlare używany w innych przypadkach.Np. Marco dice sempre la verità – Marco zawsze mówi prawdę. Come si dice ‘mamma’ in polacco? – Jak się mówi “mamma” po polsku? io dico, tu dici, lui dice, diciamo, voi dite, loro dicono
Robić Lernen beginnen		Fare Io faccio, tu fai, lei fa, noi facciamo, voi fate, loro fanno
podobać się (smakować), przyjemność Lernen beginnen		piacere Mi piace La pizza Io piaccio, tu piaci, lei piace, noi piacciamo, voi piacete, loro piacciono
zostać, pozostać, przebywać Lernen beginnen		rimanere Rimanere i Restare = zostać. Restare często podkreśla fizyczną obecność w danym miejscu. Rimanere określa stan, rezultat lub emocje. MI RIMANGONO POCHI SOLDO- zostaje mi mało pieniędzy. MI È RIMASTA IN TASCA UNA MONETA- została mi w kieszeni moneta rimango, rimani, rimane, rimaniamo, rimanete, rimangono
wejść, wchodzić Lernen beginnen		salire Io salgo, tu sali, lui sale, noi saliamo, voi salite, loro salgono
Znać, wiedzieć, umieć Lernen beginnen		sapere Io so, tu sai, lui sa, noi sappiamo, voi sapete, loro sanno
wybierać, przebierać Lernen beginnen		scegliere Io scelgo, tu scegli, lui sceglie, noi scegliamo, voi scegliete, loro scelgono
stać, znajdować się Lernen beginnen		stare Io sto, tu stai, lei sta, noi stiamo, voi state, loro stanno
wychodzić, wyjeżdżać Lernen beginnen		uscire esco, esci, esce, usciamo, uscite, escono
przychodzić, przybywać Lernen beginnen		venire Io vengo, tu vieni, lei viene, noi veniamo, voi venite, loro vengono
móc, potrafić Lernen beginnen		potere POTERE niezbędne przy proszeniu o pozwolenie lub oferowanie pomocy Io posso, tu puoi, lui può, noi possiamo, voi potete, loro possono
chcieć, pragnąć Lernen beginnen		volere często używane do wyrażenia naszych pragnień i planów voglio, vuoi, vuole, vogliamo, volete, vogliono
musieć Lernen beginnen		dovere DOVERE- jest podstawą przy wyrażaniu obowiązków i konieczności devo, devi, deve, dobbiamo, dovete, devono
Mogę ci pomóc z zakupami. Czasownik MÓC Lernen beginnen		Posso aiutarti con la spesa. Io posso, tu puoi, lui può, noi possiamo, voi potete, loro possono
Czy możesz otworzyć okno, proszę? Czasownik MÓC Lernen beginnen		Puoi aprire la finestra, per favore? Io posso, tu puoi, lui può, noi possiamo, voi potete, loro possono
Max potrafi mówić po włosku. Czasownik MÓC Lernen beginnen		Max può parlare italiano. Io posso, tu puoi, lui può, noi possiamo, voi potete, loro possono
Dzisiaj możemy iść do kina. Czasownik MÓC Lernen beginnen		Oggi possiamo andare al cinema. Io posso, tu puoi, lui può, noi possiamo, voi potete, loro possono
Możecie skończyć pracę do osiemnastej? Czasownik MÓC Lernen beginnen		Potete finire il lavoro entro le diciotto? Io posso, tu puoi, lui può, noi possiamo, voi potete, loro possono
Dzieci nie mogą się tutaj bawić. Czasownik MÓC Lernen beginnen		I bambini non possono giocare qui. Io posso, tu puoi, lui può, noi possiamo, voi potete, loro possono
Chcę spać osiem godzin. czasownik CHCIEĆ Lernen beginnen		Voglio dormire otto ore. Io voglio, tu vuoi, lei vuole, noi vogliamo, voi volete, loro vogliono
Chcesz uczyć się włoskiego? czasownik CHCIEĆ Lernen beginnen		Vuoi studiare l'italiano? Io voglio, tu vuoi, lei vuole, noi vogliamo, voi volete, loro vogliono
Max nie chce wychodzić dziś wieczorem. czasownik CHCIEĆ Lernen beginnen		Max non vuole uscire stasera. Io voglio, tu vuoi, lei vuole, noi vogliamo, voi volete, loro vogliono
Chcemy pójść na spacer. czasownik CHCIEĆ Lernen beginnen		Vogliamo fare una passeggiata. Io voglio, tu vuoi, lei vuole, noi vogliamo, voi volete, loro vogliono
Co chcecie zjeść? czasownik CHCIEĆ Lernen beginnen		Cosa volete mangiare? Io voglio, tu vuoi, lei vuole, noi vogliamo, voi volete, loro vogliono
Chcą wrócić do domu. czasownik CHCIEĆ Lernen beginnen		Vogliono tornare a casa. Io voglio, tu vuoi, lei vuole, noi vogliamo, voi volete, loro vogliono
Muszę sprzątać dzisiaj dom. czasownik MUSIEĆ Lernen beginnen		Oggi devo pulire la casa. Io devo, tu devi, lei deve, noi dobbiamo, voi dovete, loro devono
Musisz kupić mleko. czasownik MUSIEĆ Lernen beginnen		Devi comprare il latte. Io devo, tu devi, lei deve, noi dobbiamo, voi dovete, loro devono
Anna musi iść do lekarza. czasownik MUSIEĆ Lernen beginnen		Anna deve andare dal medico. Io devo, tu devi, lei deve, noi dobbiamo, voi dovete, loro devono
Musimy uczyć się do testu. czasownik MUSIEĆ Lernen beginnen		Dobbiamo studiare per il test. Io devo, tu devi, lei deve, noi dobbiamo, voi dovete, loro devono
O której godzinie musicie wyjechać? czasownik MUSIEĆ Lernen beginnen		A che ora dovete partire? Io devo, tu devi, lei deve, noi dobbiamo, voi dovete, loro devono
Turyści muszą mieć paszport. czasownik MUSIEĆ Lernen beginnen		I turisti devono avere il passaporto. Io devo, tu devi, lei deve, noi dobbiamo, voi dovete, loro devono
Przyjeżdżam do Włoch, żeby studiować. czasownik PRZYCHODZIĆ, PRZYBYWAĆ Lernen beginnen		Vengo in Italia per studiare. Io vengo, tu vieni, lei viene, noi veniamo, voi venite, loro vengono
Idziesz ze mną do kina? czasownik PRZYCHODZIĆ, PRZYBYWAĆ Lernen beginnen		Vieni al cinema con me? Io vengo, tu vieni, lei viene, noi veniamo, voi venite, loro vengono
Pociąg przyjeżdża z Mediolanu. czasownik PRZYCHODZIĆ, PRZYBYWAĆ Lernen beginnen		Il treno viene da Milano. Io vengo, tu vieni, lei viene, noi veniamo, voi venite, loro vengono
Przychodzimy do Ciebie do domu dziś wieczorem. czasownik PRZYCHODZIĆ, PRZYBYWAĆ Lernen beginnen		Veniamo a casa tua stasera. Io vengo, tu vieni, lei viene, noi veniamo, voi venite, loro vengono
Przyjeżdżacie z daleka? czasownik PRZYCHODZIĆ, PRZYBYWAĆ Lernen beginnen		Venite da lontano? Io vengo, tu vieni, lei viene, noi veniamo, voi venite, loro vengono
Moi przyjaciele przyjeżdżają na wakacje. czasownik PRZYCHODZIĆ, PRZYBYWAĆ Lernen beginnen		I miei amici vengono in vacanza. Io vengo, tu vieni, lei viene, noi veniamo, voi venite, loro vengono
Daję klucze Renacie. czasownik DAWAĆ, DAĆ Lernen beginnen		Do le chiavi a Renata. io do, tu dai, lui dà, noi diamo, voi date, loro danno
Dajesz pieniądze kasjerce? czasownik DAWAĆ, DAĆ Lernen beginnen		Dai i soldi alla cassiera? io do, tu dai, lui dà, noi diamo, voi date, loro danno
Kelner daje menu klientowi. czasownik DAWAĆ, DAĆ Lernen beginnen		Il cameriere dà il menù al cliente. io do, tu dai, lui dà, noi diamo, voi date, loro danno
Dajemy jeść psu codziennie. czasownik DAWAĆ, DAĆ Lernen beginnen		Diamo da mangiare al cane ogni giorno. io do, tu dai, lui dà, noi diamo, voi date, loro danno
Dajecie pozwolenie dzieciom? czasownik DAWAĆ, DAĆ Lernen beginnen		Date il permesso ai bambini? io do, tu dai, lui dà, noi diamo, voi date, loro danno
Moi rodzice dają prezent mojemu bratu. czasownik DAWAĆ, DAĆ Lernen beginnen		I miei genitori danno un regalo a mio fratello. io do, tu dai, lui dà, noi diamo, voi date, loro danno
Wychodzę, żeby kupić chleb. czasownik WYCHODZIĆ, WYJEŻDŻAĆ, OPUSZCZAĆ Lernen beginnen		Esco per comprare il pane. Io esco, tu esci, lei esce, noi usciamo, voi uscite, loro escono
Wychodzisz ze swoimi przyjaciółmi dziś wieczorem? czasownik WYCHODZIĆ, WYJEŻDŻAĆ, OPUSZCZAĆ Lernen beginnen		Esci con i tuoi amici stasera? Io esco, tu esci, lei esce, noi usciamo, voi uscite, loro escono
Renata wychodzi z domu o ósmej. czasownik WYCHODZIĆ, WYJEŻDŻAĆ, OPUSZCZAĆ Lernen beginnen		Renata esce di casa alle otto. Io esco, tu esci, lei esce, noi usciamo, voi uscite, loro escono
Wychodzimy z restauracji po kolacji. czasownik WYCHODZIĆ, WYJEŻDŻAĆ, OPUSZCZAĆ Lernen beginnen		Usciamo dal ristorante dopo cena. Io esco, tu esci, lei esce, noi usciamo, voi uscite, loro escono
O której godzinie wychodzicie z pracy? czasownik WYCHODZIĆ, WYJEŻDŻAĆ, OPUSZCZAĆ Lernen beginnen		A che ora uscite dal lavoro? Io esco, tu esci, lei esce, noi usciamo, voi uscite, loro escono
Koty wychodzą przez okno. czasownik WYCHODZIĆ, WYJEŻDŻAĆ, OPUSZCZAĆ Lernen beginnen		I gatti escono dalla finestra. Io esco, tu esci, lei esce, noi usciamo, voi uscite, loro escono
Biorę prysznic każdego ranka. czasownik ROBIĆ, CZYNIĆ Lernen beginnen		Faccio la doccia ogni mattina. Io faccio, tu fai, lei fa, noi facciamo, voi fate, loro fanno
Robisz zadania domowe na jutro? czasownik ROBIĆ, CZYNIĆ Lernen beginnen		Fai i compiti per domani? Io faccio, tu fai, lei fa, noi facciamo, voi fate, loro fanno
Babcia robi kawę dla wszystkich. czasownik ROBIĆ, CZYNIĆ Lernen beginnen		La nonna fa il caffè per tutti. Io faccio, tu fai, lei fa, noi facciamo, voi fate, loro fanno
Robimy zakupy spożywcze w supermarkecie. czasownik ROBIĆ, CZYNIĆ Lernen beginnen		Facciamo la spesa al supermercato.
Co robicie po pracy? czasownik ROBIĆ, CZYNIĆ Lernen beginnen		Cosa fate dopo il lavoro? Io faccio, tu fai, lei fa, noi facciamo, voi fate, loro fanno
Studenci robią przerwę. czasownik ROBIĆ, CZYNIĆ Lernen beginnen		Gli studenti fanno una pausa. Io faccio, tu fai, lei fa, noi facciamo, voi fate, loro fanno
Mam się bardzo dobrze, dziękuję. czasownik STAĆ, ZNAJDOWAĆ SIĘ Lernen beginnen		Sto molto bene, grazie. Io sto, tu stai, lei sta, noi stiamo, voi state, loro stanno
Ja się masz dzisiaj? czasownik STAĆ, ZNAJDOWAĆ SIĘ Lernen beginnen		Come stai oggi? Io sto, tu stai, lei sta, noi stiamo, voi state, loro stanno
Mikołaj nie czuje się za dobrze. czasownik STAĆ, ZNAJDOWAĆ SIĘ Lernen beginnen		Mikołaj non sta molto bene. Io sto, tu stai, lei sta, noi stiamo, voi state, loro stanno
Czujemy się dobrze razem. czasownik STAĆ, ZNAJDOWAĆ SIĘ Lernen beginnen		Stiamo bene insieme. Io sto, tu stai, lei sta, noi stiamo, voi state, loro stanno
Ja się macie? czasownik STAĆ, ZNAJDOWAĆ SIĘ Lernen beginnen		Come state? Io sto, tu stai, lei sta, noi stiamo, voi state, loro stanno
Dzieci są cicho. czasownik STAĆ, ZNAJDOWAĆ SIĘ Lernen beginnen		I bambini stanno zitti. Io sto, tu stai, lei sta, noi stiamo, voi state, loro stanno
Idę do domu po pracy. czasownik IŚĆ, JECHAĆ Lernen beginnen		Vado a casa dopo il lavoro. Io vado, tu Vai, lui va, noi andiamo, voi avete, loro vanno
Dokąd jedziesz na wakacje? czasownik IŚĆ, JECHAĆ Lernen beginnen		Dove vai in vacanza? Io vado, tu Vai, lui va, noi andiamo, voi avete, loro vanno
Dziewczynka idzie do szkoły. czasownik IŚĆ, JECHAĆ Lernen beginnen		La ragazza va a scuola. Io vado, tu Vai, lui va, noi andiamo, voi avete, loro vanno
Idziemy dziś wieczorem do pizzerii. czasownik IŚĆ JECHAĆ Lernen beginnen		Stasera andiamo in pizzeria. Io vado, tu Vai, lui va, noi andiamo, voi avete, loro vanno
Jedziecie pociągiem? czasownik IŚĆ JECHAĆ Lernen beginnen		Andate in treno? Io vado, tu Vai, lui va, noi andiamo, voi avete, loro vanno
Chłopcy idą grać. czasownik IŚĆ JECHAĆ Lernen beginnen		I ragazzi vanno a giocare. Io vado, tu Vai, lui va, noi andiamo, voi avete, loro vanno
Nie znam adresu Renaty. czasownik ZNAĆ, UMIEĆ Lernen beginnen		Non so l'indirizzo di Renata. Io so, tu sai, lui sa, noi sappiamo, voi sapete, loro sanno
Wiesz, która jest godzina? czasownik ZNAĆ, UMIEĆ Lernen beginnen		Sai che ore sono? Io so, tu sai, lui sa, noi sappiamo, voi sapete, loro sanno
Anna umie mówić po angielsku. czasownik ZNAĆ UMIEĆ Lernen beginnen		Anna sa parlare inglese. Io so, tu sai, lui sa, noi sappiamo, voi sapete, loro sanno
Wiemy, że dzisiaj jest poniedziałek. czasownik ZNAĆ UMIEĆ Lernen beginnen		Sappiamo che oggi è lunedì. Io so, tu sai, lui sa, noi sappiamo, voi sapete, loro sanno
Umiecie grać na instrumencie? czasownik ZNAĆ UMIEĆ Lernen beginnen		Sapete suonare uno strumento? Io so, tu sai, lui sa, noi sappiamo, voi sapete, loro sanno
Twoi przyjaciele umieją śpiewać dobrze. czasownik ZNAĆ UMIEĆ Lernen beginnen		I tuoi amici sanno cantare bene. Io so, tu sai, lui sa, noi sappiamo, voi sapete, loro sanno
Zostaję tutaj do piątej. czasownik ZOSTAĆ Lernen beginnen		Rimango qui fino alle cinque. Io rimango, tu rimani, lui rimane, noi rimaniamo, voi rimanete, loro rimangono
Zostajesz dzisiaj w domu? czasownik ZOSTAĆ Lernen beginnen		Rimani a casa oggi? Io rimango, tu rimani, lui rimane, noi rimaniamo, voi rimanete, loro rimangono
Renata zostaje w biurze, aby pracować. czasownik ZOSTAĆ Lernen beginnen		Renata rimane in ufficio per lavorare. Io rimango, tu rimani, lui rimane, noi rimaniamo, voi rimanete, loro rimangono
Pozostajemy przyjaciółmi. czasownik ZOSTAĆ Lernen beginnen		Rimaniamo amici. Io rimango, tu rimani, lui rimane, noi rimaniamo, voi rimanete, loro rimangono
Zostajecie z nami na kolację? czasownik ZOSTAĆ Lernen beginnen		Rimanete con noi per la cena? Io rimango, tu rimani, lui rimane, noi rimaniamo, voi rimanete, loro rimangono
Goście zostają na noc. (na spanie) czasownik ZOSTAĆ Lernen beginnen		Gli ospiti rimangono a dormire. Io rimango, tu rimani, lui rimane, noi rimaniamo, voi rimanete, loro rimangono
Wsiadam z Tobą do samochodu. czasownik WEJŚĆ, WCHODZIĆ Lernen beginnen		Salgo in macchina con te. Io salgo, tu sali, lui sale, noi saliamo, voi salite, loro salgono
Wchodzisz na trzecie piętro? czasownik WEJŚĆ WCHODZIĆ Lernen beginnen		Sali al terzo piano? Io salgo, tu sali, lui sale, noi saliamo, voi salite, loro salgono
Temperatura rośnie. czasownik WEJŚĆ WCHODZIĆ Lernen beginnen		La temperatura sale. Io salgo, tu sali, lui sale, noi saliamo, voi salite, loro salgono
Wsiadamy do windy czasownik WEJŚĆ WCHODZIĆ Lernen beginnen		Saliamo in ascensore. Io salgo, tu sali, lui sale, noi saliamo, voi salite, loro salgono
Wejdźcie na scenę proszę. czasownik WEJŚĆ WCHODZIĆ Lernen beginnen		Salite sul palco, per favore. Io salgo, tu sali, lui sale, noi saliamo, voi salite, loro salgono
Wchodzą powoli. czasownik WEJŚĆ WCHODZIĆ Lernen beginnen		Salgono lentamente. Io salgo, tu sali, lui sale, noi saliamo, voi salite, loro salgono
Wybieram pizzę margheritę. czasownik WYBIERAĆ, PRZEBIERAĆ Lernen beginnen		Scelgo la pizza Margherita. Io scelgo, tu scegli, lui sceglie, noi scegliamo, voi scegliete, loro scelgono
Co wybierasz na śniadanie? czasownik WYBIERAĆ PRZEBIERAĆ Lernen beginnen		Cosa scegli per colazione? Io scelgo, tu scegli, lui sceglie, noi scegliamo, voi scegliete, loro scelgono
Renata wybiera nową sukienkę. czasownik WYBIERAĆ, PRZEBIERAĆ Lernen beginnen		Renata sceglie un vestito nuovo. Io scelgo, tu scegli, lui sceglie, noi scegliamo, voi scegliete, loro scelgono
Wybieramy prezent dla mamy. czasownik WYBIERAĆ, PRZEBIERAĆ Lernen beginnen		Scegliamo un regalo per la mamma. Io scelgo, tu scegli, lui sceglie, noi scegliamo, voi scegliete, loro scelgono
Jaki smak lodów wybieracie? czasownik WYBIERAĆ, PRZEBIERAĆ Lernen beginnen		Quale gusto di gelato scegliete? Io scelgo, tu scegli, lui sceglie, noi scegliamo, voi scegliete, loro scelgono
Klienci wybierają z menu. czasownik WYBIERAĆ, PRZEBIERAĆ Lernen beginnen		I clienti scelgono dal menù. Io scelgo, tu scegli, lui sceglie, noi scegliamo, voi scegliete, loro scelgono
Piję gorącą kawę. czasownik PIĆ Lernen beginnen		Bevo un caffè caldo. io bevo, tu bevi, lui beve, noi beviamo, voi bevete, loro bevono
Co pijesz na śniadanie? czasownik PIĆ Lernen beginnen		Cosa bevi a colazione? io bevo, tu bevi, lui beve, noi beviamo, voi bevete, loro bevono
Mikołaj piję małe piwo. czasownik PIĆ Lernen beginnen		Mikołaj beve una birra piccola. io bevo, tu bevi, lui beve, noi beviamo, voi bevete, loro bevono
Wypijemy razem kawę? czasownik PIĆ Lernen beginnen		Beviamo un caffè insieme? io bevo, tu bevi, lui beve, noi beviamo, voi bevete, loro bevono
Pijecie za dużo coca coli. czasownik PIĆ Lernen beginnen		Bevete troppa Coca-Cola. io bevo, tu bevi, lui beve, noi beviamo, voi bevete, loro bevono
Rodzice piją mleko. czasownik PIĆ Lernen beginnen		I genitori bevono il latte. io bevo, tu bevi, lui beve, noi beviamo, voi bevete, loro bevono
Zawsze mówię prawdę. czasownik MÓWIĆ, POWIEDZIEĆ Lernen beginnen		Dico sempre la verità. io dico, tu dici, lui dice, diciamo, voi dite, loro dicono
Dlaczego mówisz kłamstwa? czasownik MÓWIĆ, POWIEDZIEĆ Lernen beginnen		Perché dici bugie? io dico, tu dici, lui dice, diciamo, voi dite, loro dicono
Renata mówi, że jest zmęczona. czasownik MÓWIĆ POWIEDZIEĆ Lernen beginnen		Renata dice che è stanca. io dico, tu dici, lui dice, noi diciamo, voi dite, loro dicono
Mówimy wszystko mamie. czasownik MÓWIĆ, POWIEDZIEĆ Lernen beginnen		Diciamo tutto alla mamma. io dico, tu dici, lui dice, diciamo, voi dite, loro dicono
Mówicie ciekawe rzeczy. czasownik MÓWIĆ, POWIEDZIEĆ Lernen beginnen		Dite cose interessanti. io dico, tu dici, lui dice, diciamo, voi dite, loro dicono
Mówią, że film jest piękny. czasownik MÓWIĆ POWIEDZIEĆ Lernen beginnen		Dicono che il film è bello. io dico, tu dici, lui dice, diciamo, voi dite, loro dicono
Dzisiaj jestem bardzo szczęśliwy. czasownik BYĆ Lernen beginnen		Oggi sono molto felice. Io sono, tu sei, lei è, noi siamo, voi siete, loro sono
Jesteś gotowy do wyjścia? czasownik BYĆ Lernen beginnen		Sei pronto per uscire? Io sono, tu sei, lei è, noi siamo, voi siete, loro sono
On jest moim najlepszym przyjacielem. czasownik BYĆ Lernen beginnen		Lui è il mio migliore amico. Io sono, tu sei, lei è, noi siamo, voi siete, loro sono
Jesteśmy w Rzymie na wakacjach. czasownik BYĆ Lernen beginnen		Siamo a Roma in vacanza. Io sono, tu sei, lei è, noi siamo, voi siete, loro sono
Jesteście wolni dziś wieczorem? czasownik BYĆ Lernen beginnen		Siete liberi stasera? Io sono, tu sei, lei è, noi siamo, voi siete, loro sono
Klucze są na stole. czasownik BYĆ Lernen beginnen		Le chiavi sono sul tavolo. Io sono, tu sei, lei è, noi siamo, voi siete, loro sono
Mam białego kota. czasownik MIEĆ Lernen beginnen		Ho un gatto bianco. io ho, tu hai, lui ha, noi abbiamo, voi avete, loro hanno
Masz czas dziś wieczorem? czasownik MIEĆ Lernen beginnen		Hai tempo stasera? io ho, tu hai, lui ha, noi abbiamo, voi avete, loro hanno
Jest nam gorąco. czasownik MIEĆ Lernen beginnen		Abbiamo caldo qui. io ho, tu hai, lui ha, noi abbiamo, voi avete, loro hanno
Macie rezerwację? czasownik MIEĆ Lernen beginnen		Avete una prenotazione? io ho, tu hai, lui ha, noi abbiamo, voi avete, loro hanno
Oni boją się psów. czasownik MIEĆ Lernen beginnen		Hanno paura dei cani. io ho, tu hai, lui ha, noi abbiamo, voi avete, loro hanno

Odmiana czasowniki nieregularne

Sie müssen eingeloggt sein, um einen Kommentar zu schreiben.

Mehr