ogolne

Hippokamp

Koń morski) – mitologiczny potwór o ciele konia zakończonym rybim ogonem. W baroku służył jako rzeźbiarski element fontann, ciągnący rydwan boga mórz Neptuna.

Puntualizm (Pointylizm

odmiana impresjonizmu (George Seurat); malowanie obrazów wyłącznie za pomocą kropek nanoszonych czubkiem pędzla

Fowizm (Fawizm

kierunek z początku XX w. (Matisse); nazwa pochodzi od les fauves (dzikie bestie). Cechuje go rezygnacja z perspektywy i używanie czystych, szokująco jaskrawych kolorów (np. zielone twarze).

Rayonizm (Promienizm

rosyjski kierunek awangardowy (Łarionow, Gonczarowa), który zakładał, że maluje się nie przedmioty, ale promienie światła, które się od nich odbijają.

Unizm

rdzennie polski kierunek awangardowy stworzony przez Władysława Strzemińskiego; dążył do całkowitej płaskoći obrazu, gdzie kolor, kształt i rama tworzą organiczną, jednolitą strukturę bez żadnej dynamiki czy iluzji głębi

Strefizm

teoria kompozycji malarskiej Leona Chwistka (polscy formiści), dzieląca obraz na strefy o różnych dominacjach kolorów i kształtów.

Ready-made (Przedmiot gotowy

pojęcie wprowadzone przez dadaistów (Duchamp). Przeniesienie zwykłego przedmiotu codziennego użytku (pisuar, suszarka do butelek) do galerii i nadanie mu rangi dzieła sztuki

Asamblaż (Assemblage

trójwymiarowa odmiana kolażu; tworzenie dzieł sztuki z gotowych, trójwymiarowych przedmiotów codziennych, śmieci czy odpadów

Merz

specyficzna odmiana kolaży i instalacji tworzonych przez dadaistę Kurta Schwittersa ze wszystkiego, co znalazł na ulicy (bilety, gazety, druty

Rzeźba biomechaniczna / organiczna

zeźby z nurtu surrealizmu i abstrakcji (np. Henry Moore, Jean Arp) o obłych, płynnych kształtach przypominających kości, otoczaki lub tkanki, często z dziurami

Bauhaus

słynna niemiecka uczelnia artystyczno-architektoniczna, która stworzyła nowoczesny design. Hasło przewodnie: „Forma wynika z funkcji” (Form follows function

Pilotis

słynne słupy żelbetowe, na których Le Corbusier unosił budynki, aby uwolnić przestrzeń pod nimi.

Art déco

styl w architekturze i rzemiośle lat 20. i 30. XX w. Łączył nowoczesność z luksusem. Cechy: geometria, ostre zygzaki, drogie materiały (kość słoniowa, złocenia), symetria.

Rzeźba pełna (wolnostojąca

dzieło trójwymiarowe, które można obejść dookoła i oglądać z każdej strony.

Glinoryt / Narastanie i odejmowanie

dwie podstawowe metody pracy: rzeźbienie w glinie/wosku to metoda addytywna (dokładanie materiału), a kucie w kamieniu lub rzeźbienie w drewnie to metoda subtraktywna (odejmowanie materiału).

Odlew (Sztukatorstwo

proces przenoszenia rzeźby z nietrwałej gliny na materiał trwały (np. gips, brąz) przy użyciu formy negatywowej.

Cyzelowanie

ostateczne, ręczne wykańczanie powierzchni rzeźby metalowej (usuwanie szwów po odlewie, wygładzanie

Patynowanie

pokrywanie powierzchni rzeźby (z brązu, gipsu) substancjami chemicznymi w celu nadania jej pożądanego koloru lub sztucznego efektu starości

Czerep

wypalona masa ceramiczna bez szkliwa (surowe ciało naczynia lub rzeźby

Biskwit

ceramika po pierwszym, wstępnym wypale (zazwyczaj w temperaturze ok. 900–1000°C), która jest porowata i gotowa do nałożenia szkliwa.

Angoba

płynna glinka (często barwiona tlenkami metali), którą maluje się jeszcze niewypalone, wilgotne naczynia w celu dekoracji

Majolika

ceramika pokryta nieprzezroczystym, białym szkliwem cynowym, na którym maluje się barwne wzory przed wypaleniem

Kamionka

– ceramika z gliny z dodatkiem szamotu lub piasku, wypalana w bardzo wysokiej temperaturze (ok. 1200–1300°C), przez co jest nieprzepuszczalna dla wody nawet bez szkliwa

Porcelana

najszlachetniejsza odmiana ceramiki (z glinki kaolinowej), biała, cienka i przeświecająca, wypalana w najwyższych temperaturach

Szamot

wypalona i zmielona glina dodawana do surowej masy ceramicznej. Zmniejsza kurczliwość gliny podczas suszenia i zapobiega pękaniu rzeźb w piecu

Skołowanie (Wypaczenie)

deformacja ceramiki w piecu, powstała na skutek nierównej grubości ścianek lub błędów podczas suszenia