pojęcia

 0    39 Datenblatt    5mwyn5c7yb
mp3 downloaden Drucken spielen überprüfen
 
Frage język polski Antworten język polski
Aluzja literacka
Lernen beginnen
świadomy zabieg stylistyczny, polegający na subtelnym lub wyrażnym nawiązywaniu do innych dzieł literackich, stylów, motywów czy postaci, które wzbogacają interpretacje dzieł utworu.
może sie objawiać poprzez podobieństwo imion bohaterów, analogiczne sceny, miejsca akcji lub nawiązania symboliczne
Mitologizacja
Lernen beginnen
proces literacki polegający na świadomym nadawaniu wydarzeniom historycznym lub postaciom rzeczywistym cech heroicznych, wzniosłych, legendarnych, mitycznych.
Dzięki temu procesowi wydarzenia historyczne zyskują nową jakość interpretacyjną, stając się ponadczasowymi, archetypicznymi wzorcami, nawiązującymi do ogólnoludzkich wartości i ideałów.
Twórca celowo porównuje swoich bohaterów lub przedstawiane zdarzenia do powszechne znanych postaci z mitów, legend czy opowieści bohaterskich, co prowadzi do idealizacji, podkreślenia wyjątkowości oraz nadania im głębszego, symbolicznego wymiaru.
Demitologizacja
Lernen beginnen
świadomy zabieg literacki polegający na odebraniu postaciom lub wydarzeniom tradycyjnie przypisywanego im heroizmu, wzniosłości i symbolicznego znaczenia
Proces ten prowadzi do obalenia funkcjonującyh w świadomości zbiorowej mitów historycznych i kulturowych, odsłaniając prawdziwe, często bolesne lub rozczarowujące oblicze opisywanych sytuacji.
Jej istotą jest przedstawienie wydarzeń i bohaterów w sposób realistyczny, nierzadko surowy, brutalny, pozbawiony idealizacji.
Ironia
Lernen beginnen
świadomy zabieg literacki, który polega na celowym wykorzystaniu sprzeczności pomiędzy dosłownym, powierzchniownym znaczeniem wypowiedzi a jej rzeczywistym, głębszym i ukrytym zcnaczeniem
W efekcie czytelnik zostaje zmuszony do interpretacji oraz refleksji nad tym, co nie zostało wyrażone wprost. Zrozumienie ukrytych sensów
Intencjonalne użycie ironii opiera się na dystansie między pozornym sensem komunikatu a tym, co rzeczywiście chce przekazać autor.
Świat przedstawiony
Lernen beginnen
nazywany również uniwersum, to fundamentalny element dzieła literackiego, obejmujący przestrzeń i czas akcji, bohaterów, wydarzenia oraz relacje między nimi.
sposób kreowania świata decyduje o charakterze całego dzieła, wpływa na sposób jego odbioru, interpretacje i ocene przedstawionych treści,
Autobiografizm
Lernen beginnen
świadomy zabieg literacki, polegający na wprowadzeniu do dzieła elementów z życia autora- jego przezyc, doświadczeń, myśli i obserwacji rzeczywistości.
dzięki autobiografizmowi literatura zyskuje na autentyczności, głębi emocjonalnej i psychologicznej, co pozwala czytelniko identyfikować się z bohaterami i zbliża ich do uniwersalnych prawd o ludzkim życiu
Funkcją autobiografizmu jest między innymi uwiarygodnienie opisanych wydarzeń, pogłębienie psychologiczne portretu bohaterów oraz uniemożliwienie autorowi osobistej refleksji nad światem
synteza sztuk
Lernen beginnen
idea artystyczna, zakładająca jedność różnych dziedzin twórczości. Romantyy byli przekonani, że wszystkie języki sztuki wyrażają podobne duchowe treści, bez względu na forme-literacką, muzyczną, teatralną, plastyczną
każda ze sztuk miała operować symbolami, odwołując się do rzeczywistości duchowej, emocjonalnej i metaficznej
alegoria
Lernen beginnen
postać, wydarzenie lub przedmiot mający ukyte, symboliczne znaczenie(np lis w bajkach krasickiego to alegoria sprytu)
ambiwalencja
Lernen beginnen
współistnienie sprzecznych uczuć lub postaw wobec jednej osoby lub zjawiska(np ambiwalencja miłości i nienawiści)
anachronizm
Lernen beginnen
coś, co nie pasuje do swojej epoki historycznej9 np samochód w średniowiecznej powieści)
antropocentryzm
Lernen beginnen
pogląd, według którego człowiek jest centrum i miarą wszystkiego.
antyteza
Lernen beginnen
zestawienie dwóch przeciwstawnych pojęć w celu podkreślenia kontrastu(np,życie i śmierć, światło i ciemnośc,
apoteza
Lernen beginnen
wywyższenie, idealizacja jakiejś postaci, cechy lub wartości(np apoteza miłości i ojczyzny w poezji romantycznej)
archetyp
Lernen beginnen
pierwotny i uniwersalny wzorzec postaci lub sytuacji(np archetyp bohatera-wędrowca)
autentyczność
Lernen beginnen
prawdziwość, szczerość wyrazu, bez udawania (np. autentyczność emocji w liryce)
autorytet
Lernen beginnen
osoba lub instytucja mająca wpływ ze względu na wiedze, doświadczenie lub pozycję społeczną
binarność
Lernen beginnen
podział na dwa przeciwstawne bieguny, np. dobro-zło, mężczyzna-kobieta (często analizowana w gender studies)
cenzura
Lernen beginnen
ograniczenie swobody wypowiedzi, szczególnie przez władzę polityczną
cierpienie egzystencjalne
Lernen beginnen
głębokie, duchowe poczucie bezsensu, samotności, wynikające z refleksji nad ludzkim losem
dekonstrukcja
Lernen beginnen
rozbijanie i podważanie utartych znaczeń i struktur tekstu, by ukazać jego wieloznaczność
dehumanizacja
Lernen beginnen
pozbawienie człowieka jego godności, człowieczeństwa(np. w kontekście wojny lub obozów koncentracyjnych)
determinizm
Lernen beginnen
pogląd, że wszystkie wydarzenia sąą z góry ustalone przez wcześniejsze przyczyny i nieuniknione
dialektyka
Lernen beginnen
metoda rozumowania przez zestawianie tez i antytez w celu dojścia do prawdy
dychotomia
Lernen beginnen
podział na dwa wykluczające się elementy(np. duch-ciało, rozum-uczucie)
dyskurs
Lernen beginnen
sposób mówienia o świecie, kształtujący nasze rozumienie rzeczywistości(mp. dyskurs polityczny, literacki)
egzystencjalizm
Lernen beginnen
nurt filozoficzny i literacki zajmujący się sensem życia, wolnością i odpowiedzialnością jednostki
empatia
Lernen beginnen
umiejętność wczuwania sie w sytuacje drugiego człowieka, rozumienia jego emocji
emancypacja
Lernen beginnen
wyzwolenie się spod dominacji, np kobiet spod opresji społecznej, klas niższych spod władzy elit
emocjonalność
Lernen beginnen
silne nacechowanie uczuciowe wypowiedzi lub postawy bohatera
epifania
Lernen beginnen
nagłe, duchowe olśnienie; moment głębokiego uświadomienia sobie jakiejś prawdy
epoka literacka
Lernen beginnen
okres histori literatury o wspólnych cechach tematycznych i stylistycznych(np. romantyzm, pozytywizm)
etyka
Lernen beginnen
system norm i wartości, według których jednostka ocenia, co jest dobre, a co złe
ewolucja poglądów
Lernen beginnen
stopniowa zmiana przekonań bohatera lub narratora pod wpływem doświadczeń
fatalizm
Lernen beginnen
przekonanie, że los człowieka jest z góry przesądzony i nieunikniony
funkcja symboliczna
Lernen beginnen
znaczenie ukryte, metaforyczne, przypisane postaciom, miejscom, przedmiotom w dziele literackim
heroizm
Lernen beginnen
postawa odważna, ofiarna, często związana z walką o wyższe wartości
hiperbolizacja
Lernen beginnen
celowe wyolbrzymienie w celu wzmocnienia wyrazu artystycznego lub emocjonalnego
homo viator
Lernen beginnen
człowiek wędrowiec, metafora ludzkiego zycia jako drogi (często w literaturze egzystencjalnej i religijnej)
indywidualizm
Lernen beginnen
postawa stawiająca jednostkę i jej potrzeby ponad zbiorowość

Sie müssen eingeloggt sein, um einen Kommentar zu schreiben.