Transformacja Gospodarcza

Trudności Polski podczas transformacji gospodarczej

hiperinflacja, spadek poziomu życia, zacofanie technologiczne gospodarki, wysokie bezrobocie, niedobór towarów, nierówności społeczne, zadłużenie państwa, upadłość przedsiębiorstw, sankcje gospodarcze nałożone przez USA

1987r.

Referendum w sprawie zmiany zasad funkcjonowania gospodarki---> porażka rządzących, mimo tego Zbigniew Messner realizuje reformy, rządzący w II 1988r. podnieśli ceny podst. produktów--- strajki, niezadowolenie, pod naciskiem społ. Messner ustępuje

Następca Zbigniewa Messnera

Mieczysław Rakowski (X 1988- IX 1989)- ostatni premier komunistyczny przed transformacją ustrojową, doprowadził do uchwalenia przez Sejm ustawy Wilczka

Ustawa Wilczka

XII 1988r. sejm uchwala ustawę o działalności gospodarczej autora, ministra przemysłu Mieczysława Wilczka. Każda nie zabroniona działaność gosp. jest dozwolona i popierana, przyznawała każdemu prawo do prowadzenia działalności na równych zasadach

Która ustawa kładła podstawy pod przywrócenie w Polsce wolnego rynku?

Ustawa Mieczysława Wilczka

Sytuacja w Polsce jesienią 1989 r.

1) Narastanie deficytu budżetowego (ujemna różnica między wydatkami a przychodami) 2) inflacja, która w szczytowym momencie osiągnęła 586% 3) Polska nie była w stanie spłacić długów zaciągniętych w okresie gierkowskim

Pod czyim kierownictwem rząd uchwalił plan Balcerowicza?

Tadeusza Mazowieckiego 12 IX 1989- 12 I 1991r. i pod kierownictwem Jana Krzysztofa Bieleckiego (1991r.)

Plan Balcerowicza

17 XII 1989r.- Sejm uchwala 1 I 1990r- plan wchodzi w życie. Przekształcenie gosp. nakazowo-rozdzielczej w gospodarkę rynkową

Cele planu Balcerowicza

1. Równowaga budżetowa i zwalczenie inflacji- podniesiono stopy procentowe w bankach, ograniczono wzrost wynagrodzeń, redukcja wydatków budżetowych, reforma systemu podatkowego, kotwica antyinflacyjna

Cele planu Balcerowicza

2. Urynkowienie gosp.- uwolniono większość cen (poziom- decyzja producentów), dopuszczono możliwość by nierentowne przeds. panst. ogłaszały upadłość, swoboda wym. handl z zagranicą, zniesiono obowiązek pracy, umożliwienie wymiany złotego na waluty obce w

Cele planu Balcerowicza

3. Zmiana struktury własnościowej gospodarki: prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych, wprowadzono zachęty dla inwestorów zagranicznych, zniesiono ograniczenia w obrocie ziemią, mieszkaniami i budynkami

Prywatyzacja i jej rodzacje

Własność państwowa--- własność prywatna. 1) Bezpośrednia majątek państwowy sprzedany właścicielowi prywat. 2) pośrednia- maj. pan.- spolka (włascicielem Skarb Państwa)- właściciele prywatni 3) powsz. uwłaszczenie- maj. panst.: obywatele, kazdy zysk jakiś

Restrukturyzacja

Przeorganizowanie działalności przedsiębiorstwa tak by odpowiadało realiom gospodarki rynkowej, wiąże się z cięciem kosztów, zwolnieniami pracowników---> bezrobocie

Powszechne uwłaszczenie

Każdy obywatel uzyskuje bezpośrednią korzyść z przemian w strukturze własnościowej gospodarki

Reprywatyzacja

Państwo oddaje określone dobra (np. nieruchomości, przedsiębiorstwa) poprzednim właścicielom, którzy je stracili w wyniku nacjonalizacji bądź wywłaszczenia, zawłaszcza jeśli majątek był odebrany z naruszeniem prawa lub bez wypłaty odszkodowania

Pozytywne skutki transformacji gospodarczej

szybki wzrost PKB, spadek inflacji, rozwój infrastruktury, modernizacja technologii, napływ zagranicznych inwestycji, rozwój przedsiębiorczości, likwidacja gospodarki niedoboru, integracja z Zachodem, wejście do UE, wzajemna konkurencja wśród firm

Negatywne skutki transformacji gospodarczej

gwałtowny i wysoki wzrost bezrobocia, masowa emigracja zarobkowa, rozwarstwienie społeczne i wzrost nierówności, wzrost przestępczości, problemy z zakupem mieszkań, spadek poziomu życia, osłabienie przemysłu ciężkiego, problemy demograficzne